Ngay trong tháng hành động Vì chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP), còn rất nhiều nơi, thức ăn đường phố vẫn là vấn đề đáng báo động.
Chưa “sờ” đến thức ăn đường phố
Nguy cơ ngộ độc thực phẩm từ thức ăn đường phố tại Hà Nội không hề nhỏ. Bởi với 7 triệu dân, Hà Nội có trên 45.000 cơ sở sản xuất, kinh doanh dịch vụ ăn uống, trong đó 24.981 cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống. Đấy là chưa kể, Hà Nội còn một lượng lớn hàng ăn uống bán rong. Đây là loại hình kinh doanh thức ăn đường phố chưa kiểm soát được nguồn gốc thực phẩm cũng như không đủ tiêu chí kinh doanh thức ăn đường phố. Tuy nhiên, triển khai tháng hành động vì VSATTP năm nay, Hà Nội mới đang kiểm tra VSATTP ở một số bếp ăn tập thể, chợ… và chưa “đụng” đến thức ăn đường phố, đặc biệt là các hàng ăn rong – một trong những nguy cơ cao về ngộ độc thực phẩm.
Vào buổi trưa, đi dọc đường phố Hà Nội sẽ bắt gặp la liệt hàng ăn, hàng giải khát vỉa hè, gánh rong không đảm bảo VSATTP. Trước cổng Bệnh viện Phụ sản Hà Nội trên đường Triệu Quốc Đạt vào giờ trưa thường xuyên bị ùn ứ do xe taxi dừng đỗ lộn xộn, hàng ăn uống ngồi la liệt hai bên đường. Tất cả các hàng ăn này đều là hàng bán rong nên không đủ tiêu chí cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP của thức ăn đường phố. Thức ăn, rau sống, bát đĩa… đều được đặt thẳng xuống đất. Bụi bẩn từ môi trường, bát đũa không đảm bảo, nước để rửa bát hạn chế, người bán hàng không được khám sức khỏe, dùng tay bẩn bốc thức ăn cho khách… là điều hàng ngày diễn ra ở đây.
Tương tự, tại các cổng bệnh viện khác như Bệnh viện K, Bệnh viện Mắt TW, Bệnh viện Nhi TW… cũng diễn ra tình trạng mất VSATTP của hàng ăn rong như trên. Nhưng vì tiện, giá thành hợp với túi tiền của đại bộ phận người bệnh nên những hàng ăn này vẫn đông khách.
Không chỉ hàng ăn rong mới đáng lo ngại, mà ngay cả những cửa hàng kinh doanh đã được cấp phép vẫn xảy ra ngộ độc như thường. Chị Hoàng Thị Hải, ở phường Nhật Tân phản ánh: “Tôi cho con đi ăn bún cá ở một cửa hàng trên phố Thợ Nhuộm, quận Hoàn Kiếm. Khoảng 5 tiếng sau, cháu bắt đầu bị đau bụng và tiêu chảy nặng khiến phải nghỉ học mấy ngày”.
Mùa hè, thời tiết nắng nóng là điều kiện sinh sôi cho vi khuẩn phát triển. Hè cũng là dịp dễ bùng phát dịch tiêu chảy cấp, dịch tả. Nhưng hiện nay, nhà quản lý vẫn còn thờ ơ khi vẫn để tình trạng bán và ăn tiết canh công khai trên đường Thụy Khuê, đường Trần Khát Trân... Công tác quản lý của đơn vị y tế địa phương còn thả nổi để cho vi phạm phát triển.
Thức ăn đường phố vẫn là mối lo ngại lớn khi cơ quan chức năng không kiểm soát hết được vấn đề VSATTP của loại hình kinh doanh này. Ví như quận Ba Đình có 233 cơ sở được cấp chứng nhận đăng ký kinh doanh, nhưng chỉ mới có 35 cơ sở có chứng nhận VSATTP, chiếm 16%. Qua rà soát tại 3 Ban quản lý chợ có 1.929 hộ kinh doanh, trong đó mới chỉ có 2 cơ sở có giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, chiếm 0,1%!
Nguy cơ cao về ngộ độc thực phẩm từ thức ăn đường phố trong mùa hè.
Kiểm tra bếp ăn tập thể còn quá ít
Mấy năm nay Hà Nội chưa xảy ra ngộ độc hàng loạt, nhưng không vì thế mà chủ quan. Bếp ăn tập thể thường là nơi có khả năng xảy ra ngộ độc tập thể nếu như không đảm bảo nguồn gốc thực phẩm cũng như khâu chế biến.
Ông Nguyễn Việt Cường, Chánh thanh tra Sở Y tế Hà Nội cho biết, hiện nay 6 đoàn kiểm tra liên ngành của thành phố đang tăng cường thanh, kiểm tra các bếp ăn tập thể ở các khu công nghiệp, trường học, đơn vị, doanh nghiệp. Đến nay đã kiểm tra được 9 bếp ăn tập thể ở Khu công nghiệp Đông Anh và Khu công nghiệp Liên Phương, huyện Thường Tín; 1 bếp ăn trường học và chợ.
Nhìn chung, các cơ sở đều chấp hành tốt công tác đảm bảo VSATTP, tập huấn kiến thức cho nhân viên. Tuy nhiên, vẫn còn có bếp ăn tập thể giấy chứng nhận VSATTP đã hết hạn, nhà xưởng chưa đảm bảo sạch sẽ, nhân viên khi chế biến vẫn chưa mặc đồng phục, đeo găng tay theo quy định…
Kiểm tra các hộ kinh doanh ở chợ tạm Thành Công, đoàn kiểm tra thấy các quầy hàng ăn còn ngồi lẫn quầy thịt, cá sống. Một số hộ kinh doanh cả thức ăn chín và cả thức ăn sống để chung với nhau. Phần lớn các hộ kinh doanh thực phẩm chín ở chợ không có tủ bảo quản.
Hà Nội hiện có trên 2.600 cơ sở bếp ăn tập thể có giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP (chiếm 84,4%). Số cơ sở bị kiểm tra lần này còn quá nhỏ, thế nên chưa thể hiện hết được thực trạng chung của bếp ăn tập thể hiện nay.
Về vấn đề hàng ăn rong cũng như thức ăn đường phố thì theo ông Cường đã giao cho các quận, huyện và trạm y tế các phường kiểm tra, xử lý. Các nơi đều kêu “khó” quản lý với hàng ăn rong vì người bán di động, nay đây mai đó. Chẳng lẽ bó tay?
Theo khảo sát của chúng tôi, việc hàng ăn rong xuất hiện ở những tuyến đường, địa điểm vào thời gian khá cố định trong ngày, việc kiểm tra sẽ không quá khó nếu như ngành Y tế và chính quyền địa phương tập trung triển khai. Trong khi thực phẩm nhập lậu, không rõ nguồn gốc, không đảm bảo VSATTP bán nhan nhản ngoài chợ thì không ai dám chắc vì lợi nhuận, người kinh doanh không thể mua về chế biến bán cho khách.
Tháng hành động vì chất lượng VSATTP đã gần hết, nhưng nhìn lại thì sự chuyển biến trong ý thức của người kinh doanh và người tiêu dùng vẫn chưa nâng cao. Nhiều nơi cơ quan quản lý, chính quyền địa phương còn để mặc vi phạm. Siết chặt công tác quản lý để bảo vệ sức khỏe cho người tiêu dùng là điều cần thiết nhất lúc này.
| Ông Nguyễn Việt Cường, Chánh thanh tra Sở Y tế Hà Nội: “Kiên quyết kiểm tra, xử lý trong tháng 5” Chúng tôi sẽ tăng cường kiểm tra phòng chống dịch bệnh mùa hè nói chung, tìm ra các bệnh lây truyền qua thực phẩm nói riêng. Trong tháng 5, sẽ tăng tần xuất kiểm tra các cơ sở kinh doanh thức ăn, nước uống của mùa hè như thức ăn đường phố, nước mía, trà đá…là những mối nguy cơ cao gây ngộ độc thực phẩm. Cơ sở nào làm ăn gian dối, không đảm bảo an toàn thực phẩm thì sẽ không tồn tại khi người tiêu dùng tẩy chay. T.H. |
