Thủ tướng Israel bị Tòa án Tây Ban Nha ra lệnh bắt giữ

Một thẩm phán Tây Ban Nha vừa ban hành các lệnh bắt giữ đối với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và một số cựu quan chức chính phủ Israel do gây ra vụ tấn công hải đội tàu từ thiện Thổ Nhĩ Kỳ hướng về Gaza làm chết 9 người vào năm 2010.

Khi các lệnh bắt có hiệu lực, nếu ông Netanyahu và các quan chức Israel khác đặt chân lên khu vực phía Tây lục địa châu Âu, họ có thể bị bắt giữ và thẩm vấn bất cứ lúc nào.

Hẳn nhiều người còn nhớ vụ việc xảy ra vào năm 2010, khi một đội tàu mang cờ Thổ Nhĩ Kỳ chở những nhà hoạt động nhân quyền quốc tế, bao gồm người của nhiều quốc gia khác nhau, đa số là người Thổ Nhĩ Kỳ, trên đường từ Địa Trung Hải hướng về Dải Gaza do Hamas kiểm soát để bày tỏ sự đoàn kết với người dân Palestine, chống lại chính sách bao vây, bóp nghẹt của Israel khiến cho đời sống người dân Palestine ở Dải Gaza lâm vào cảnh khốn cùng. Dư luận thế giới khi đó đã lên tiếng cảnh báo một thảm họa nhân đạo tại Dải Gaza, nhưng Israel vẫn khăng khăng không thay đổi chính sách vô nhân đạo của mình.

Khi biết được hải đội sắp vào hải phận Gaza, Chính phủ Israel đã ra lệnh cho biệt kích hải quân ra chặn hải đội. Khi biệt kích hải quân Israel lên tàu mang tên MV Marmara đã đụng độ với những người đi trên tàu có trang bị dao và gậy. Kết quả, lính biệt kích Israel đã  bắn vào người trên tàu khiến 9 người chết, hầu hết là các nhà hoạt động thuộc Tổ chức phi chính phủ IHH của Thổ Nhĩ Kỳ.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.

Ngoài ông Netanyahu, các quan chức nằm trong lệnh bắt giữ còn có cựu Bộ trưởng Ngoại giao Avigdor Liberman, các cựu Bộ trưởng Quốc phòng Moshe Ya'alon và Ehud Barak, cựu Bộ trưởng Nội vụ Eli Yishai, cựu Bộ trưởng Tình báo Dan Meridor và Bộ trưởng Không bộ Bennie Begin.

Hồ sơ vụ án của Tòa án Tây Ban Nha nhắm vào ông Netanyahu và các cựu quan chức Israel bắt đầu được thiết lập ngay sau khi xảy ra vụ việc trên. Lý do của việc truy tố vụ án là vì trên tàu MV Marmara còn có 3 người mang quốc tịch Tây Ban Nha và 3 người này đã đâm đơn kiện ông Netanyahu và các quan chức dưới quyền ông. Chính phủ các nước Thổ Nhĩ Kỳ và Anh cũng đã bắt đầu truy tố vụ án đối với Israel, nhưng vụ án cho đến nay đang bị "treo".

Tại Tây Ban Nha, vào năm 2010, một thẩm phán tại tòa Audiencia Nacional đã quyết định nước này không còn quyền khởi kiện liên quan đến các vụ việc quốc tế, mặc dù Tây Ban Nha có bề dày lịch sử pháp lý là quốc gia đi đầu trong hệ thống công pháp toàn cầu. Tại Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC), một phiên tòa cũng đã được mở ra tại The Hague để xem xét và đã bác đơn kiện.

Nhưng đó là trước ngày 13-11-2015. Vào ngày này, thẩm phán Tây Ban Nha Jose De La Mata đã phát hiện một lỗ hổng pháp lý cho phép các cơ quan tư pháp Tây Ban Nha mở lại vụ án nếu ông Netanyahu hoặc bất kỳ quan chức nào của Israel có tên trong lệnh bắt  giữ - còn gọi là "Bảy tội phạm Israel" - đặt chân lên đất Tây Ban Nha.

Thẩm phán De La Mata đã yêu cầu Cảnh sát Tây Ban Nha lưu ý hoạt động đi lại của nhóm "Bảy tội phạm Israel". Ngoại trừ ông Netanyahu vì ông có quyền miễn trừ quốc tế, các lãnh đạo khác đều có thể bị bắt giữ nếu họ đến Tây Ban Nha.

Tuy nhiên, nhìn vào lịch sử các vụ việc liên quan đến Israel và người Palestine từ năm 2000 đến nay, người ta không tin rằng tòa án Tây Ban Nha có thể bắt giam và xét xử được những người Israel liên quan đến vụ tàu MV Marmara. Đơn cử một vụ việc vào năm 2002, sau khi Lực lượng quốc phòng Israel (IDF) ném bom Dải Gaza giết chết 15 dân thường, trong đó có lãnh đạo Salah Shehadeh của Hamas, và làm 150 người khác bị thương, Tây Ban Nha đã đưa ra một loạt cáo buộc tội phạm chiến tranh đối với Nhà nước Do Thái theo nguyên tắc công pháp quốc tế.

Tuy nhiên, cuộc điều tra vụ việc đó đã bị dừng vào năm 2009 khi Tòa án Tối cao Tây Ban Nha đã dùng quyền cấp trên để hủy quyết định điều tra của tòa cấp dưới, đồng thời Tòa án tối cao Israel cũng ra phán quyết có lợi cho IDF.

Cựu Ngoại trưởng Israel Avigdor Liberman.
Cựu Ngoại trưởng Israel Avigdor Liberman.

Trong một vụ việc khác, vào năm 2006 Tây Ban Nha cũng đã mở cuộc điều tra đối với 7 cựu quan chức Trung Quốc, trong đó có nguyên Chủ tịch Giang Trạch Dân, với cáo buộc "tội diệt chủng" liên quan đến thời kỳ biến loạn ở Tây Tạng vào thập niên 50 thế kỷ XX. Cuộc điều tra sau đó cũng bị dừng lại vào năm 2010 với cùng lý do tương tự như vụ của IDF của Israel.

Trước đây, vào năm 1998, Tây Ban Nha cũng từng ra lệnh bắt đối với cựu Tổng thống độc tài Chile Augusto Pinochet, sau khi tòa Audiencia Nacional đã chấp thuận một vụ kiện chống lại ông này với cáo buộc khủng bố, tra tấn và diệt chủng. Ông Pinochet đã bị bắt tại Anh theo lệnh bắt của Tây Ban Nha - đó là lần đầu tiên một cựu nguyên thủ quốc gia bị bắt - và có lệnh bị dẫn độ sang Tây Ban Nha xét xử. Tuy nhiên, những diễn biến sau đó dẫn đến việc Pinochet không bao giờ bị dẫn độ sang Tây Ban Nha, và ông ta được trả tự do vào năm 2000.

Trở lại vụ lệnh bắt đối với "Bảy tội phạm Israel", Chính phủ Israel đã lên tiếng bác bỏ lệnh bắt giam nói trên. Tờ New York Times trích lời Bộ trưởng Ngoại giao Israel Emmanuel Nahshon nói rằng, Đại sứ quán Israel tại Madrid đang liên hệ với Tổng công tố Tây Ban Nha để vận động Viện Công tố nước này xếp lại hồ sơ vụ hải đội Gaza 2010 càng sớm càng tốt, vì nếu để lâu sẽ càng gây khó khăn cho Chính phủ Israel khi Thủ tướng Netanyahu thực hiện các chuyến công du nước ngoài, đặc biệt là khi đặt chân đến châu Âu.

Hiện chưa có thông tin gì về động thái phản hồi của phía Tây Ban Nha, vì vậy không ai dám bảo đảm ông Netanyahu sẽ được "an toàn" hay không khi đặt chân đến châu Âu, đừng nói là đến Tây Ban Nha.

Tiểu Bảo (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.