Thuế thu nhập cá nhân không phải là thuế thu nhập cao
Đó là ý kiến của bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế, nguyên Phó tổng Cục trưởng Tổng cục Thuế. Bà Cúc ghi nhận những ý kiến đóng góp, phản ánh của người nộp thuế xung quanh những cái mà mọi người cho là bất hợp lý. Tuy nhiên, bà Cúc cũng cho rằng, mọi người chưa nhìn nhận về Thuế TNCN đúng với bản chất của nó.
Theo bà Cúc, hiện chúng ta đang thực hiện là thuế TNCN chứ không phải thuế thu nhập cao. Theo quy định, đúng ra, thuế TNCN là loại thuế sẽ được tính thu từ đồng thu đầu tiên. Bởi vậy, việc giảm trừ cho chính người chịu thuế ở mức 4 triệu vẫn là một mức cao, ưu đãi.
Ví dụ: một sinh viên tốt nghiệp đại học ra trường, sau 3-5 năm, họ sẽ có mức lương là lương cơ bản x 3 lần, tức khoảng hơn 3 triệu đồng/tháng. Với mức này, người thu nhập đâu đã phải nộp thuế. Nếu xét về mặt bằng thu nhập chung hiện nay, con số người có mức thu nhập từ 4 triệu đồng trở lên để phải nộp thuế không nhiều.
Về mức giảm trừ gia cảnh, theo bà Cúc, trong thời điểm trượt giá hiện nay, mức giảm trừ này vẫn đang hợp lý. "Tôi làm một bài toán như thế này: một người có thu nhập 10 triệu đồng/tháng, có hai con phụ thuộc, thì mức thuế họ phải nộp như sau: 4 triệu trừ cho chính người thu nhập + 3,2 triệu giảm trừ cho 2 người phụ thuộc. Như vậy, người này sẽ phải nộp thuế cho khoảng thu nhập 2,8 triệu đồng.
Với bậc thuế 5%, họ sẽ phải đóng 140.000 đồng/tháng. 10 triệu, đóng 140 nghìn, thu nhập của họ vẫn là 9.860.000 đồng. Đây là mức đóng hợp lý, không thể nói là không theo nổi trượt giá. Bởi vậy, rõ ràng là Luật Thuế TNCN hiện nay đang hợp lý, chưa có ảnh hưởng gì đến cuộc sống, đặc biệt, chưa nên điều chỉnh về mức giảm trừ gia cảnh như những ý kiến khác đưa ra", bà Cúc phân tích.
Tuy nhiên, bà Cúc cũng cho rằng với mức độ trượt giá như hiện nay, nếu muốn giảm thuế để khoan sức dân, giảm gánh nặng cho người nộp thuế, tăng tích lũy tái tạo nguồn thu, có thể tính tới 2 cách. Đó là giảm mức thuế suất hiện hành hoặc giãn khung nộp thuế. Do đó, cách tối ưu hơn là nên mở rộng khung, vì đây cũng là một hình thức giảm thuế.
Cũng theo bà Cúc, đến thời điểm này, Bộ Tài chính cũng như Tổng cục Thuế chưa có bất kỳ ý kiến nào về việc đề xuất chỉnh sửa Luật thuế TNCN, từ việc nâng mức chịu thuế lên 6 triệu hay nâng mức giảm trừ gia cảnh...
Thuế TNCN phải phù hợp với hoàn cảnh Việt Nam
Đồng ý với những phân tích của bà Cúc, nhưng một chuyên gia về Thuế cho rằng cần phải đặt Luật Thuế TNCN đúng trong bối cảnh của nước ta, khi Luật Thuế TNCN mới được triển khai trong vòng 2 năm, đồng nghĩa với đang ở giai đoạn tập dượt. Theo vị chuyên gia này, việc bất hợp lý hay không bất hợp lý phải nhìn về nhiều mặt.
Ở nhiều nước, Thuế TNCN được tính thu từ đồng thu nhập đầu tiên, nhưng bù lại, người nộp thuế lại được trừ chi phí tạo ra thu nhập. Ví dụ: hàng năm, khi nộp thuế, họ sẽ được trừ các khoản phải chi nhiều tiền như xây nhà, cho con đi học, điều trị ở bệnh viện…
"Quan trọng nhất khi thu thuế là để khuyến khích người dân thực hiện nghĩa vụ của mình, nhưng cũng không để những thiệt thòi cho người nộp thuế. Nếu không tính toán đến bối cảnh kinh tế, đến thu nhập thì rõ ràng vô tình Luật Thuế trở thành tận thu, những người chấp hành nghiêm chỉnh sẽ phải nộp, còn những thu nhập ngoài thuế vẫn trốn thuế, người nghèo phải nộp thuế, còn người giàu thì không thể nắm được. Bởi vậy theo tôi, nếu mức hiện tại là 830.000 đồng/tháng, sang năm tăng 5-10% thì mức khởi điểm áp thuế TNCN cũng phải nâng lên 5-10%. Điều này là phù hợp với tính chất của thuế TNCN mà Nhà nước vẫn hoàn toàn kiểm soát vì những biến động tăng điểm phần trăm lương do chính Nhà nước quy định. Mức khởi điểm chịu thuế có thể gấp 7-10 lần lương cơ bản là hợp lý. Hiện phải cần 5-6 triệu đồng/tháng mới đủ sống, trên đó mới đóng thuế thì sẽ hợp lý hơn", vị này nhấn mạnh.
Trao đổi với PV Báo CAND, bà Lê Thị Dương, Cục trưởng Cục Thuế Hải Dương cho biết: "Cá nhân tôi nghĩ, thời giá đã thay đổi nhiều so với thời điểm 2009 khi Luật thuế TNCN có hiệu lực. Vì thế, Nhà nước nên có sự chia sẻ với người dân. Theo tôi, cần sửa luật để nâng mức khởi điểm chịu thuế".
Cùng quan điểm, ông Nguyễn Đình Thi, Cục trưởng Cục Thuế Hòa Bình cho rằng với mức 4 triệu đồng/tháng, ở tỉnh lẻ cũng khó sống, chứ đừng nói đến các đô thị lớn, Bởi vậy, việc người dân có ý kiến về mức giảm trừ gia cảnh là có lý do và thật sự có tính hợp lý. Nếu được tăng mức giảm trừ gia cảnh, bản thân những người làm công tác thu thuế cũng rất đồng tình
