“Cốc, cốc, cốc!”, tiếng gõ cửa hối hả, liên hoàn khiến chủ nhân của 4 căn hộ cùng chung cầu thang ở tầng 4, khu tập thể Thanh Xuân Bắc, Hà Nội vội vã mở cửa. Cửa mở. Hai người phụ nữ tay cầm sổ sách, thông báo “thu phí vệ sinh”.
“Nhà chị năm ngoái 4 người, năm nay 5 người”, chị thu tiền nói một mạch khi thấy tôi ló đầu ra. Quá ngạc nhiên, tôi hỏi lại, “chị bảo nhà em á”, “ừ!”, chị thu tiền đáp cụt lủn. Trời ạ! Hộ nhà tôi tăng dân số lên 4 người từ năm ngoái, năm nay lại tăng thêm một nhân khẩu mà sao tôi không biết nhỉ? Không nín được cười, tôi bảo “trước khi đi thu phí, chị phải qua Công an phường hoặc Tổ trưởng Tổ dân phố để biết chính xác mỗi hộ có bao nhiêu nhân khẩu. Chị cứ nói hú họa như vậy thì dễ thất thu lắm”.
“Tôi có danh sách đây”, chị này nói như đinh đóng cột. Mặc dù nói vậy nhưng chị không thể đưa ra danh sách. Thế nên, tôi đành giải thích là hộ nhà mình chỉ có 2 khẩu và “dân số” vẫn ổn định từ mấy năm nay. Vẫn tỏ ra nghi ngờ nhưng chị này đành bảo “thế này thì chết tôi, thôi nộp 72.000đ”.
Sự việc không dừng lại ở đây khi tôi chứng kiến, hộ bên cạnh chỉ nộp tiền cho 4 người, thay vì 5 người như “số dân” đang cư trú trong nhà. Nếu như chị công nhân vệ sinh nắm chắc “dân số” trong từng hộ gia đình, chắc chắn sẽ không làm mất lòng người nói thật và bị người nói dối qua mặt như thế này.
Theo quy định của TP Hà Nội, mức phí vệ sinh 1 tháng đối với một người đang sinh sống trên địa bàn phường là 3.000đ; với người sống ở xã là 1.500đ/tháng. Với mức phí “bèo” như vậy, chẳng có cớ gì mà không chấp hành. Thế nhưng vẫn có người “né” bớt tiền phí vệ sinh. Rõ ràng với cách thu phí vệ sinh hú họa như nêu trên sẽ thiếu chính xác và dễ xảy ra tình trạng thất thu.
Bản thân tôi, mỗi khi thức giấc sớm, nghe tiếng chổi loẹt quẹt, loẹt quẹt lại nhẩm đọc câu thơ “những đêm đông giá rét... Tiếng chổi tre sớm tối đi về”. Thế nên khi chứng kiến cách thu tiền của các chị công nhân vệ sinh, tôi càng thấy ngậm ngùi. Ngoài việc mỗi cá nhân cần tự giác nộp phí, các hợp tác xã vệ sinh môi trường, Xí nghiệp Môi trường đô thị... cần thay đổi cách thu phí để tránh thất thu và phiền lòng khách hàng
