Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 18/2012/NĐ-CP về Quỹ bảo trì đường bộ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/6/2012. Điểm đáng lưu ý trong nghị định này là Chính phủ quyết định không thu phí sử dụng đường bộ đối với ôtô, xe máy qua xăng dầu mà sẽ thu theo đầu phương tiện. Việc đóng phí thì đã rõ, song việc thu phí như thế nào, cách thức thu ra sao và với mức phí cụ thể bao nhiêu đang khiến không ít người dân quan tâm.
Ôtô đóng phí qua đăng kiểm, xe máy đóng phí qua đầu phương tiện
Trao đổi với phóng viên Báo CAND chiều 15-3, ông Nguyễn Văn Công - người phát ngôn Bộ Giao thông Vận tải - cho biết, việc thu quỹ đối với ôtô sẽ thông qua các cơ quan đăng kiểm, còn đối với xe máy sẽ thu qua đầu phương tiện do các địa phương thu. Mức thu cụ thể thế nào là do Bộ Tài chính quy định.
Tuy nhiên, trước đó, sáng 15/3, bên lề Hội nghị triển khai công tác đảm bảo an toàn giao thông trong quản lý vận tải, đào tạo, sát hạch cấp GPLX (các tỉnh phía Bắc), ông Nguyễn Văn Quyền - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Đường bộ Việt Nam chia sẻ: Cho đến thời điểm này, mức thu phí vẫn dựa trên dự thảo Nghị định Quỹ bảo trì đường bộ mà trước đây đã thông tin rộng rãi tới dự luận. Còn có thay đổi hay không, thì hiện tại chưa thể khẳng định vì tới đây chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc với Bộ Tài chính để hoàn thiện Thông tư liên tịch quy định mức thu cho Quỹ bảo trì đường bộ đối với phương tiện.
Về phương thức thu, trong Đề án cũng nêu rõ, với ôtô sẽ thu qua các lần đăng kiểm phương tiện. Còn với xe máy sẽ do địa phương thu và nộp trực tiếp cho Quỹ bảo trì các địa phương. Trước câu hỏi, các địa phương cho rằng, việc thu xe máy rất rắc rối, và không kiểm soát được lượng xe di chuyển từ tỉnh này đi tỉnh khác, đăng ký một nơi nhưng lại sử dụng một nơi.
Phó Tổng cục trưởng Tổng Cục đường bộ nhấn mạnh: Về cơ bản, với môtô, xe máy người dân chủ yếu đi trong địa bàn địa phương. Tuy nhiên, cũng có thể có đi sang các tỉnh lân cận. Đấy là trách nhiệm của chính quyền đảm bảo tốt sự lưu thông hàng hóa đi lại cho nhân dân.
Dự kiến mức phí đối với xe máy cao nhất 150 ngàn/năm
Theo Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Ngọc Đông, trong đề án Quỹ bảo trì đường bộ mức thu được dự kiến là: Xe máy 100.000 – 150.000 đồng/năm, xe con 180.000 đồng/tháng (tương đương 2,2 – 2,4 triệu/năm) có ý kiến cho rằng thu qua đầu phương tiện là không công bằng, khi xe đi ít vẫn phải đóng nhiều, mà xe đi nhiều lại cũng đóng cùng một mức. Về vấn đề này, ông Quyền lý giải: Thu theo đầu phương tiện đúng là không phản ánh đúng việc sử dụng nhiều thì đóng phí nhiều, tuy nhiên cũng chỉ mang tính tương đối.
Như vậy, tính đến thời điểm này người sử dụng phương tiện giao thông và các doanh nghiệp vận tải đang phải chịu cùng lúc nhiều loại phí như phí quốc lộ, đường cao tốc, quỹ bảo trì đường bộ và sắp tới có thể là phí lưu hành phương tiện cá nhân.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam từng cho rằng nếu tất cả các đề xuất về các loại phí được ban hành thì tới đây một chiếc xe sẽ phải “cõng” hàng chục thứ phí. Cụ thể, ông Hùng tính toán, hiện nay ở Hà Nội mức phí trước bạ đối với ôtô chở người đã là 20%, lệ phí cấp biển ôtô 20 triệu đồng.
Như vậy, chỉ tính riêng hai khoản này thì một chiếc xe có giá 400 triệu đồng cũng đã tốn 100 triệu đồng tiền phí. Thêm vào đó, muốn lăn bánh mỗi năm còn phải đóng 20 triệu đồng tiền phí lưu hành, khoảng 2-16 triệu đồng cho quỹ bảo trì đường bộ rồi hàng loạt những khoản tiền khác như phí xăng dầu 1.000 đồng/lít, phí bình ổn giá xăng dầu 500 đồng/lít, thuế môi trường 1.000 đồng/lít, phí kiểm định, phí bảo hiểm…
