Bộ GTVT vừa chính thức công bố dự thảo Nghị định về Quỹ bảo trì đường bộ để lấy ý kiến cuả các bộ, ngành. Theo đó, 3 phương án đã được Dự thảo đưa ra với những ưu điểm, nhược điểm rõ ràng.
Sau khi nghiên cứu, Bộ GTVT có phần nghiêng về phương án 3 là lựa chọn hai hình thức thu phí là thu qua xăng (chủ yếu là xe máy và ô tô dưới 9 chỗ) với mức phí 1.000 đồng lít; còn với xe chạy bằng dầu diesel thì phương tiện sẽ đóng theo số kilomet lăn bánh, mức phí là 100- 800 đồng. Song còn khá nhiều ý kiến trái chiều xung quanh phương án này.
Một số phương tiện sẽ phải trả phí sử dụng đường bộ theo kilomet sử dụng
Tại dự thảo Tờ trình Chính phủ, Bộ GTVT đề xuất lựa chọn thu theo phương án 3. Theo đó, phương tiện khi mua xăng sẽ phải đóng phí bảo trì đường bộ là 1.000 đồng/ lít. Riêng với các phương tiện chạy dầu, Bộ GTVT cho rằng, do có quá nhiều loại hình sử dụng nhưng lại không tham gia giao thông trên đường bộ, nếu thu theo nhiên liệu sử dụng sẽ không phù hợp. Vì thế, phí sử dụng đường bộ sẽ được thu trực tiếp theo đầu phương tiện, với mức phí là 100 - 800 đồng/km xe lăn bánh (tùy thuộc vào từng loại xe).
Để triển khai việc thu phí, các phương tiện giao thông cơ giới đường bộ và xe máy chuyên dùng sử dụng nhiên liệu diesel sẽ phải gắn một loại thiết bị hành trình tính phí (thiết bị tính phí) ở trục xe, có đồng hồ hiển thị ở ca bin để đo số kilomet phương tiện được tham gia giao thông, tương ứng với chỉ số được ghi trên thẻ phí do người sử dụng phương tiện mua.
Theo Bộ GTVT, trong 2 cách thu trên, thì việc thu qua xăng hết sức thuận tiện. Tuy nhiên, đối với phương tiện sử dụng dầu diesel, do chưa gắn thiết bị tính phí nên cần phải có lộ trình thực hiện, dự kiến, từ 1 đến 3 năm, sau ngày Nghị định về Quỹ bảo trì đường bộ có hiệu lực. Vì thế, trong thời gian chưa lắp thiết bị, các phương tiện sẽ phải trả phí sử dụng đường bộ theo tháng dự kiến là 180 nghìn đồng đến 1,4 triệu đồng hoặc theo kỳ kiểm định của phương tiện.
Người tham gia giao thông khi mua xăng có thể phải trả thêm phí lưu hành là 1.000đ/lít xăng.
Người điều khiển phương tiện sẽ phải luôn mang theo thẻ phí
Dự thảo cũng nêu rõ trong quá trình tham gia giao thông, khi lực lượng chức năng kiểm tra, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ sử dụng nhiên liệu diesel phải xuất trình thẻ phí (hoặc giấy chứng nhận đã nộp phí sử dụng đường bộ theo tháng, theo quý hoặc theo kỳ đăng kiểm), nếu phát hiện chưa nộp phí sử dụng đường bộ thì phải chịu phạt truy thu toàn bộ số phí chưa nộp tính từ thời điểm gần nhất; kèm theo, chủ phương tiện hoặc người điều khiển phương tiện đó sẽ bị xử phạt theo quy định của pháp luật hiện hành, phương tiện sẽ bị cấm lưu hành như đối với vi phạm về kiểm định phương tiện.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng - Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam cho rằng, đã thu phí thì phải bình đẳng, bảo đảm được nguyên tắc đi lại nhiều, đóng phí nhiều; đi ít thì đóng ít, không đi thì không phải đóng. Nhưng phương án 3 mà Bộ GTVT đề xuất không đáp ứng được những nguyên tắc trên.
Ông Hùng phân tích, không chỉ mỗi phương tiện giao thông đường bộ dùng xăng, mà nhiều loại hình khác cũng phải dùng. Do đó, không thực hiện sự chi trả cho họ là thiếu bình đẳng. Hiện tại chưa có quy định nào bắt buộc các phương tiện phải lắp đặt thiết bị tính phí. Nếu thực hiện thì ai sẽ bỏ tiền ra để lắp đặt? Trong trường hợp, chưa lắp đặt thiết bị thì chủ phương tiện phải mua phí, phải cầm thêm tờ giấy đó khi tham gia giao thông, nếu không sẽ bị xử phạt và cấm lưu hành là vô lý, vì chưa có quy định nào của pháp luật bắt họ phải thực hiện điều này.
Ông Hùng cũng đưa ra kiến nghị phương án một là hợp lý nhất bởi khi phương tiện đi lại nhiều, sử dụng nhiên liệu nhiều thì đóng nhiều; đi ít đóng ít. Đồng thời, các loại hình khác, sử dụng nhiên liệu nhưng không tham gia giao thông sẽ được hoàn trả, như thế mới bảo đảm sự công bằng.
Dự kiến, thời gian Nghị định trên có hiệu lực 1/7/2011.
| Thượng tá Trần Sơn - Phó Trưởng phòng Hướng dẫn Luật và Điều tra xử lý TNGT (Cục CSGT đường bộ, đường sắt) cho biết, hiện Luật Giao thông đường bộ chỉ quy định, các chủ phương tiện khi điều khiển phương tiện giao thông, cần mang theo 4 loại giấy tờ gồm Giấy phép lái xe; Giấy đăng ký xe; Giấy kiểm định chất lượng, an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của phương tiện (tùy từng loại xe) và Giấy chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự, chứ chưa thấy nói đến giấy chứng nhận đã nộp phí sử dụng đường bộ. CSGT cũng chỉ xử phạt những vi phạm đã được quy định trong Nghị định 34. |
