Theo báo cáo của Bộ LĐTBXH, tính từ 4 - 14/1/2010, trên toàn quốc đã có 3.515 người lao động (NLĐ) đến đăng ký thất nghiệp, trong đó có 592 người đã hoàn thiện hồ sơ đề nghị hưởng bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và có 298 người được xác định đủ điều kiện để hưởng BHTN.
Chiều nay, 14/1, ông Nguyễn Đại Đồng, Cục trưởng Cục Việc làm (Bộ LĐTBXH) cho biết, sau hơn 1 năm thực hiện việc thu BHTN (do Bảo hiểm XH Việt Nam thực hiện) và gần 2 tuần thực hiện việc tiếp nhận đăng ký và giải quyết các thủ tục hưởng BHTN, đã có 5,4 triệu NLĐ (trong tổng số khoảng 10 triệu NLĐ) tham gia đóng BHTN, với tổng số tiền đóng lên tới 3.066 tỉ đồng.
Theo báo cáo từ Trung tâm giới thiệu việc làm (TTGTVL) các tỉnh, TP trên toàn quốc, những địa phương có nhiều người đăng ký và đề nghị hưởng BHTN phải kể tới TP HCM: 1926 người đăng ký, trong đó có 63 người nộp hồ sơ hưởng và 20 người đủ điều kiện hưởng. Tỉnh Bình Dương có 655 người đến đăng ký, trong đó 306 người nộp hồ sơ và 243 người đủ điều kiện hưởng. Đồng Nai có 131 người đến đăng ký trong đó có 27 người nộp hồ sơ, 2 người đủ điều kiện hưởng.
Đáng chú ý là TP Hà Nội, nơi tập trung số lượng lớn doanh nghiệp và người lao động thì số lượng người tới đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp không nhiều. Tại cả 2 điểm đăng ký (TT số 1 và số 2), chỉ có 61 người đăng ký, 1 người nộp hồ sơ và cũng chưa được duyệt hưởng hưởng BHTN.
Lý giải điều này, ông Đồng cho rằng có hai khả năng: Thứ nhất có thể do Hà Nội làm tốt các chính sách về tạo việc làm nên số lượng NLĐ thất nghiệp do khủng hoảng kinh tế không nhiều. Khả năng còn lại có thể do khâu tuyên truyền của Hà Nội làm chưa tốt nên NLĐ thất nghiệp không biết về chính sách này; hoặc số lượng các điểm để NLĐ thất nghiệp tới đăng ký còn quá ít (trong mấy ngày đầu thực hiện việc đăng ký, HN chỉ có 2 điểm, trong khi TP HCM có tới 8 điểm).
Sau gần 2 tuần thực hiện việc đăng ký thất nghiệp, nhiều tỉnh, TP vẫn chưa có NLĐ nào tới đăng ký thất nghiệp và nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp. Đó là các tỉnh Thái Bình, Nam Định, Bắc Kạn, Lào Cai, Lạng Sơn, Lai Châu, Sơn La, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Gia Lai, Cà Mau.
Tuy nhiên ông Đồng cũng chỉ ra một số khó khăn vướng mắc.
Thứ nhất là nhận thức của NLĐ và người sử dụng lao động còn thấp. Nhiều NLĐ cho rằng cứ thất nghiệp là được hưởng trợ cấp và hưởng 1 lần là 3 tháng trợ cấp để về quê nghỉ ăn Tết. Người sử dụng lao động thì gây khó khăn trong việc hòan thiện các thủ tục giấy tờ khi NLĐ mất việc làm.
Việc chốt sổ BHXH cũng gặp nhiều khó khăn vì một số doanh nghiệp nợ đóng BHXH nói chung và BHTN nói riêng nên không thể chốt sổ.
Ngoài ra, trong các văn bản hướng dẫn vẫn chưa có quy định cụ thể thế nào là lý do không chính đáng khi NLĐ từ chối việc làm do các TTGTVL giới thiệu.
Một vướng mắc nữa là trong quá trình thực hiện, xuất hiện khá nhiều trường hợp NLĐ chưa làm việc đủ số tháng theo quy định (tối thiểu 12 tháng trong vòng 24 liên tục) nhưng đã đóng BHTN đủ 12 tháng thì có giải quyết cho hưởng trợ cấp thất nghiệp hay không. Ông Đồng khẳng định với những trường hợp này, dù chưa làm đủ số tháng quy định nhưng vẫn được hưởng trợ thất nghiệp như bình thường
