Thơ trong đời sống đô thị hiện đại: Rừng nhiều cây nhưng tùng, bách vắng

Thơ trong đời sống đô thị hiện đại vẫn giữ sức sống nhất định. Tuy nhiên, trong đời sống ấy của thơ cũng đang tồn tại không ít vấn đề.

Ngày thơ Việt Nam năm 2016 do Hội nhà văn TP Hồ Chí Minh tổ chức, đã có trên 30 câu lạc bộ trên địa bàn TP Hồ Chí Minh muốn được đăng ký tham gia.

Vài năm trở lại đây, khá nhiều kỷ lục của “làng” thơ Việt được lập bởi các nhà thơ đang sinh sống, làm việc tại thành phố. Nói theo cách của nhà thơ Văn Lê là TP Hồ Chí Minh nói riêng, các đô thị hiện đại nói chung với thơ vẫn như là mảnh đất tốt cho nhiều cây cối tốt tươi…

Điểm lại các hiện tượng nổi bật nhất của thơ với TP Hồ Chí Minh trong 5 năm trở lại đây, nhà thơ Nguyễn Vũ Tiềm tự hào khẳng định, giữa trung tâm kinh tế sôi động nhất cả nước, thơ cũng đang có đời sống khá sôi động.

Ngày hội thơ ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội). Ảnh: vne
Ngày hội thơ ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội). Ảnh: vne

Nói như cách tự trào của nhà thơ Lê Minh Quốc thì “thơ tặng hiện nay đang rất đắt hàng” (thơ xuất bản để tặng – PV). Thế nên, việc những tập thơ bán ra hàng ngàn bản ngay sau khi ra mắt bạn đọc như của Phong Việt, Nguyễn Thiên Ngân là những kỷ lục không chỉ của riêng TP Hồ Chí Minh.

Việc thực hiện tập thơ độc bản bằng giấy Dó được rao bán đầu giá ban đầu 5 triệu đồng, kết quả thu về đến 280 triệu đồng cũng là một trong các kỷ lục khó quên của làng thơ thành phố…

Thơ trong đời sống đô thị hiện đại vẫn giữ sức sống nhất định. Tuy nhiên, trong đời sống ấy của thơ cũng đang tồn tại không ít vấn đề.

Trong hội thảo về thơ trong đời sống đô thị hiện đại của TP Hồ Chí Minh 5 năm trở lại đây do Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh tổ chức ngày 20-2, nhà thơ Quang Chuyền tâm sự: “Cuộc sống sang trang và thay đổi từng phút, từng giờ. Thơ phát triển rầm rộ trên nhiều ngả, nhiều xu hướng. Nào thì thơ truyền thống, thơ cách tân, nào thì thơ tượng trưng, thơ triết lý, sắp đặt… Người thì thu vào tình yêu riêng tư. Người thì quan niệm viết thơ không cần người hiểu, quan điểm thẩm mỹ mới chưa định hình.

Thơ xuất bản tràn lan. Nhà thơ ra ngõ là gặp. Có nhà thơ bỏ thời gian, công sức dịch thơ ta ra thơ Tây, thơ Việt ra thơ Việt. Nhà thơ in thơ số lượng vài trăm cuốn một tập. Thơ tặng biếu nhau. Mà tặng biếu nhau thơ ngày nay cũng lắm ngần ngại. Thơ chủ yếu để các nhà thơ đọc nhau, phẩm bình nhau. Có chiều hướng đáng buồn là thơ ngày một phát triển còn người đọc thơ là công chúng đông đảo ngày một ít đi.

Hội thảo “Thơ trong đời sống đô thị TP Hồ Chí Minh” ngày 20-2.
Hội thảo “Thơ trong đời sống đô thị TP Hồ Chí Minh” ngày 20-2.

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường, các phương tiện truyền thông phát triển lấn át, đồng tiền chi phối. Cùng với sự xâm nhập văn hoá của nước ngoài, nền thơ của chúng ta đang hướng như tỷ lệ nghịch giữa thơ và độc giả. Có người đã phải thốt lên: Độc giả đang quay lưng lại với thơ…

Điều này có lẽ một  có phần đúng nhưng không hẳn như thế. Một dân tộc có truyền thống từ trẻ đến già yêu thơ, chi ít trong đời cũng có vài câu thơ ngẫu hứng. Một dân tộc có thần đồng thơ từ lúc 8 tuổi, có mẹ già chỉ võ vẽ biết chữ, thuộc và đọc xuôi, đọc ngược Truyện Kiều. Sao có thể bảo độc giả chối từ thơ?”.

Nhà thơ, nhà báo Lê Minh Quốc cũng không khỏi băn khoăn: “Thơ đứng ở đâu trên đường phố/ Tôi hỏi vòm xanh không vọng tiếng trả lời/ Mẹ gánh gồng chân đi không bén đất/ Miếng cơm ăn tần tảo giọt mồ hôi”…

Cũng tại hội thảo, hầu hết các nhà thơ, nhà nghiên cứu đều chung nhận định, sở dĩ thơ chưa được độc giả đón nhận nhiều, một phần do khách quan xã hội song cũng do phía chủ quan người làm thơ.

Nhà thơ thường vẫn chưa thoát khỏi cái tôi hạn hẹp để có những bài thơ, câu thơ chuyển tải được, vươn tới được cái chung của nhân loại mà ai đọc cũng có thể cảm nhận mình trong đó. Làm thơ để làm giàu cho tiếng Việt, có nội dung viết về dân tộc nhưng nhân loại đều hiểu được vẫn là khoảng trống của làng thơ Việt…

Nhà thơ Nguyễn Vũ Quỳnh: “Sự năng động của thơ tại TP Hồ Chí Minh mười mấy năm qua là điều đáng ghi nhận ở người cầm bút…Thơ hiện nay ở thành phố mang tên Bác có rất nhiều câu thơ, khổ thơ, bài thơ và tập thơ hay nhưng nhà thơ tên tuổi như nhiều năm trước ngày càng ít. Tác phẩm ra đời mỗi năm có số lượng rất nhiều nhưng lại có rất ít tác giả và tác phẩm ở lại với bạn đọc... Nhiều người viết ngộ nhận mình là nhà thơ, viết lách hời hợt, thiếu nhân văn,có chữ mà không có nghĩa. Nhà xuất bản chưa thực hiện nghiêm chức năng của “người gác cửa”, làm cho người viết ngộ nhận cái họ xuất bản là tác phẩm, là thơ trong khi đó không phải là thơ…
Ngọc Nguyễn

Các tin khác

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

Bước vào giai đoạn sôi động nhất, chiến dịch mừng sinh nhật tuổi 30 của ngân hàng Phương Đông (OCB30) đang dần tăng nhiệt với hàng loạt đặc quyền được triển khai đồng bộ trên nền tảng trực tuyến, quầy giao dịch toàn quốc cùng nhiều điểm chạm ấn tượng khác.

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.