Thơ trong đời sống đô thị hiện đại: Rừng nhiều cây nhưng tùng, bách vắng

Thơ trong đời sống đô thị hiện đại vẫn giữ sức sống nhất định. Tuy nhiên, trong đời sống ấy của thơ cũng đang tồn tại không ít vấn đề.

Ngày thơ Việt Nam năm 2016 do Hội nhà văn TP Hồ Chí Minh tổ chức, đã có trên 30 câu lạc bộ trên địa bàn TP Hồ Chí Minh muốn được đăng ký tham gia.

Vài năm trở lại đây, khá nhiều kỷ lục của “làng” thơ Việt được lập bởi các nhà thơ đang sinh sống, làm việc tại thành phố. Nói theo cách của nhà thơ Văn Lê là TP Hồ Chí Minh nói riêng, các đô thị hiện đại nói chung với thơ vẫn như là mảnh đất tốt cho nhiều cây cối tốt tươi…

Điểm lại các hiện tượng nổi bật nhất của thơ với TP Hồ Chí Minh trong 5 năm trở lại đây, nhà thơ Nguyễn Vũ Tiềm tự hào khẳng định, giữa trung tâm kinh tế sôi động nhất cả nước, thơ cũng đang có đời sống khá sôi động.

Ngày hội thơ ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội). Ảnh: vne
Ngày hội thơ ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội). Ảnh: vne

Nói như cách tự trào của nhà thơ Lê Minh Quốc thì “thơ tặng hiện nay đang rất đắt hàng” (thơ xuất bản để tặng – PV). Thế nên, việc những tập thơ bán ra hàng ngàn bản ngay sau khi ra mắt bạn đọc như của Phong Việt, Nguyễn Thiên Ngân là những kỷ lục không chỉ của riêng TP Hồ Chí Minh.

Việc thực hiện tập thơ độc bản bằng giấy Dó được rao bán đầu giá ban đầu 5 triệu đồng, kết quả thu về đến 280 triệu đồng cũng là một trong các kỷ lục khó quên của làng thơ thành phố…

Thơ trong đời sống đô thị hiện đại vẫn giữ sức sống nhất định. Tuy nhiên, trong đời sống ấy của thơ cũng đang tồn tại không ít vấn đề.

Trong hội thảo về thơ trong đời sống đô thị hiện đại của TP Hồ Chí Minh 5 năm trở lại đây do Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh tổ chức ngày 20-2, nhà thơ Quang Chuyền tâm sự: “Cuộc sống sang trang và thay đổi từng phút, từng giờ. Thơ phát triển rầm rộ trên nhiều ngả, nhiều xu hướng. Nào thì thơ truyền thống, thơ cách tân, nào thì thơ tượng trưng, thơ triết lý, sắp đặt… Người thì thu vào tình yêu riêng tư. Người thì quan niệm viết thơ không cần người hiểu, quan điểm thẩm mỹ mới chưa định hình.

Thơ xuất bản tràn lan. Nhà thơ ra ngõ là gặp. Có nhà thơ bỏ thời gian, công sức dịch thơ ta ra thơ Tây, thơ Việt ra thơ Việt. Nhà thơ in thơ số lượng vài trăm cuốn một tập. Thơ tặng biếu nhau. Mà tặng biếu nhau thơ ngày nay cũng lắm ngần ngại. Thơ chủ yếu để các nhà thơ đọc nhau, phẩm bình nhau. Có chiều hướng đáng buồn là thơ ngày một phát triển còn người đọc thơ là công chúng đông đảo ngày một ít đi.

Hội thảo “Thơ trong đời sống đô thị TP Hồ Chí Minh” ngày 20-2.
Hội thảo “Thơ trong đời sống đô thị TP Hồ Chí Minh” ngày 20-2.

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường, các phương tiện truyền thông phát triển lấn át, đồng tiền chi phối. Cùng với sự xâm nhập văn hoá của nước ngoài, nền thơ của chúng ta đang hướng như tỷ lệ nghịch giữa thơ và độc giả. Có người đã phải thốt lên: Độc giả đang quay lưng lại với thơ…

Điều này có lẽ một  có phần đúng nhưng không hẳn như thế. Một dân tộc có truyền thống từ trẻ đến già yêu thơ, chi ít trong đời cũng có vài câu thơ ngẫu hứng. Một dân tộc có thần đồng thơ từ lúc 8 tuổi, có mẹ già chỉ võ vẽ biết chữ, thuộc và đọc xuôi, đọc ngược Truyện Kiều. Sao có thể bảo độc giả chối từ thơ?”.

Nhà thơ, nhà báo Lê Minh Quốc cũng không khỏi băn khoăn: “Thơ đứng ở đâu trên đường phố/ Tôi hỏi vòm xanh không vọng tiếng trả lời/ Mẹ gánh gồng chân đi không bén đất/ Miếng cơm ăn tần tảo giọt mồ hôi”…

Cũng tại hội thảo, hầu hết các nhà thơ, nhà nghiên cứu đều chung nhận định, sở dĩ thơ chưa được độc giả đón nhận nhiều, một phần do khách quan xã hội song cũng do phía chủ quan người làm thơ.

Nhà thơ thường vẫn chưa thoát khỏi cái tôi hạn hẹp để có những bài thơ, câu thơ chuyển tải được, vươn tới được cái chung của nhân loại mà ai đọc cũng có thể cảm nhận mình trong đó. Làm thơ để làm giàu cho tiếng Việt, có nội dung viết về dân tộc nhưng nhân loại đều hiểu được vẫn là khoảng trống của làng thơ Việt…

Nhà thơ Nguyễn Vũ Quỳnh: “Sự năng động của thơ tại TP Hồ Chí Minh mười mấy năm qua là điều đáng ghi nhận ở người cầm bút…Thơ hiện nay ở thành phố mang tên Bác có rất nhiều câu thơ, khổ thơ, bài thơ và tập thơ hay nhưng nhà thơ tên tuổi như nhiều năm trước ngày càng ít. Tác phẩm ra đời mỗi năm có số lượng rất nhiều nhưng lại có rất ít tác giả và tác phẩm ở lại với bạn đọc... Nhiều người viết ngộ nhận mình là nhà thơ, viết lách hời hợt, thiếu nhân văn,có chữ mà không có nghĩa. Nhà xuất bản chưa thực hiện nghiêm chức năng của “người gác cửa”, làm cho người viết ngộ nhận cái họ xuất bản là tác phẩm, là thơ trong khi đó không phải là thơ…
Ngọc Nguyễn

Các tin khác

Đêm hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, quốc thái dân an

Đêm hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, quốc thái dân an

Chào mừng Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ 10 và kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam, tối 6/11, Ban Văn hóa Trung ương và Ban Nghi lễ Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã tổ chức Lễ hội hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, đất nước thanh bình, giáo hội hưng thịnh và nhân dân an lạc.

Thông điệp niềm tin từ bìa báo số đặc biệt

Thông điệp niềm tin từ bìa báo số đặc biệt

Gần đây, cụm từ thường được nhắc đến là “nền kinh tế chú ý”. Nghĩa là sự sống còn đều nằm trong chữ “chú ý”. Trong kỹ thuật truyền thông, yếu tố tạo sự thu hút được công chúng trong ít nhất 3 giây được gọi là hook, nghĩa là cái móc tâm trí. Bìa báo được ví như mặt tiền của một gian hàng. Vậy đưa hình ảnh gì ra mặt tiền gây chú ý là một quyết định có tính thành - bại.

Văn học Công an nhân dân: Khẳng định mình giữa tiến trình thời đại

Văn học Công an nhân dân: Khẳng định mình giữa tiến trình thời đại

Trong tiến trình phát triển của văn học Việt Nam hiện đại, văn học Công an nhân dân là một dòng chảy quan trọng, có tính thống nhất và xuyên suốt, gắn liền mật thiết với sự ra đời, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng Công an trong công cuộc bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội. Sự đặc thù về “độ khó” của đề tài này vừa là thách thức, đồng thời cũng là cơ hội rộng mở cho các nhà văn cả trong và ngoài ngành dấn thân sáng tạo.

Vận động hiến tặng tài liệu, hiện vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh Khánh Hòa

Vận động hiến tặng tài liệu, hiện vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh Khánh Hòa

Để bổ sung đầy đủ hơn các giai đoạn lịch sử, sự kiện, chiến công của tập thể, cá nhân tiêu biểu, Giám đốc Công an tỉnh Khánh Hòa gửi thư ngỏ, mong muốn các đồng chí nguyên lãnh đạo Công an tỉnh, Công an các đơn vị, địa phương, các thế hệ cán bộ - chiến sĩ Công an cùng nhân dân hiến tặng, tài liệu, hiện vật, kỷ vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh.

Mạch nguồn tri ân và nét cọ tạc nên dáng hình đồng đội

Mạch nguồn tri ân và nét cọ tạc nên dáng hình đồng đội

Trong không gian linh thiêng của Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP Hồ Chí Minh) - nơi từng chứng kiến bao dấu tích lịch sử - chương trình giao lưu nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Khúc tri ân” do Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh tổ chức đã diễn ra đầy xúc động.

Bài 2: Cần màng lọc hiệu quả để chặn phim rác AI

Bài 2: Cần màng lọc hiệu quả để chặn phim rác AI

Sự phát triển nhanh chóng của phim ngắn AI đang tạo ra một nguồn cung nội dung khổng lồ với chi phí sản xuất thấp, có sức hút lớn đối với người xem. Nhưng khi tốc độ, số lượng phim sản xuất không tỷ lệ thuận với chất lượng và quá nhiều sản phẩm đơn giản, lặp lại, thiếu giá trị tác động tiêu cực đến nhận thức và hành vi người xem thì một “màng lọc” đủ hiệu quả là bài toán cấp thiết.

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Phim ngắn được sản xuất bằng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó có vô số sản phẩm có nội dung gần giống nhau, có nhiều tình tiết vô lý, thậm chí không ít sản phẩm dung tục tràn ngập trên không gian mạng. Đáng lo ngại là những sản phẩm này vẫn thường xuyên len lỏi vào văn phòng làm việc của nhiều cơ quan, đến tận góc bếp của các bà nội trợ và từng căn phòng ngủ của các gia đình...

Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Ngày 29/9, Dự án đầu tư Bảo quản, tu bổ, phục hồi điện Kính Thiên đã chính thức khởi công. Việc phục dựng công trình mang tính biểu tượng quyền lực quốc gia Đại Việt từ thế kỷ 15 – 18 được khẳng định là tôn trọng tối đa yếu tố gốc, bảo đảm tính xác thực của điện Kính Thiên. Tuy nhiên, vẫn ít người biết, cụ thể công trình này như thế nào.

Lần đầu đến Việt Nam nhưng tôi thấy mình như đã ở đây từ lâu

Lần đầu đến Việt Nam nhưng tôi thấy mình như đã ở đây từ lâu

Sau nhiều lần đến Việt Nam và nhất quyết lên tiếng về chiến tranh tại Việt Nam, nhà văn Sara Lidman từng giúp nhiều người Thuỵ Điển hiểu hơn về những gì diễn ra ở dải đất hình chữ S này. Hơn 60 năm sau, câu chuyện ấy được đạo diễn Gunilla Bresky đưa trở lại Việt Nam trong Liên hoan phim Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16, với bộ phim “Sara và những kiếp người”, cùng nhiều câu chuyện đặc biệt quanh tác phẩm và nữ nhà văn này.

“Người giữ nhịp bình yên” và những câu chuyện phía sau tiếng còi

“Người giữ nhịp bình yên” và những câu chuyện phía sau tiếng còi

“Người giữ nhịp bình yên” (Trịnh Trung Hiếu, Nhà xuất bản Công an nhân dân) kể những câu chuyện phía sau sắc phục Cảnh sát giao thông - nơi có những ca trực lặng thầm, những tình huống bất ngờ và những con người ngày ngày góp phần giữ bình yên trên mỗi cung đường.

Rà soát các trường hợp phổ biến phim trên mạng có dấu hiệu vi phạm

Rà soát các trường hợp phổ biến phim trên mạng có dấu hiệu vi phạm

Cục Điện ảnh đang phối hợp với các cơ quan, đơn vị chức năng tiến hành kiểm tra, rà soát, xác minh các trường hợp tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động phổ biến phim trên các nền tảng, ứng dụng và không gian mạng có dấu hiệu vi phạm các quy định của pháp luật về điện ảnh.

Chủ động kỹ năng tuyên truyền Năm APEC Việt Nam 2027

Chủ động kỹ năng tuyên truyền Năm APEC Việt Nam 2027

Ngoài việc tập huấn kỹ năng cho đội ngũ làm công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm về sự kiện đối ngoại quan trọng của đất nước; các cơ quan báo chí còn định vị năng lực công nghệ, bảo đảm an toàn hệ thống thông tin và chuẩn bị sẵn sàng nguồn lực số trước khi bước vào Năm APEC 2027.

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Từ những lễ hội truyền thống, chương trình nghệ thuật phục vụ nhân dân đến các sân chơi thể thao sôi nổi ở cơ sở, năm 2026 đang ghi dấu một bước chuyển mạnh mẽ của đời sống văn hóa, thể thao Phú Thọ. Trong không gian mới sau sắp xếp đơn vị hành chính, các giá trị văn hóa được tiếp tục gìn giữ, lan tỏa, trong khi phong trào thể dục, thể thao ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành động lực nâng cao sức khỏe, tinh thần và chất lượng cuộc sống của người dân.