“Chảy máu” 2 tỷ USD/năm
“Xét về chuyên môn, y tế nước ta không thua kém gì các nước trong trong khu vực và nhiều lĩnh vực còn ngang tầm với các nước có nền y học tiên tiến trên thế giới nhưng tại sao gần đây bệnh nhân đổ ra nước ngoài ngày càng tăng? Đó là câu hỏi lớn đặt ra cho ngành”, GS.TS - Thứ trưởng Bộ y tế Nguyễn Viết Tiến phát biểu.
Trong năm 2012, y tế Việt Nam đã có 26 công trình thuộc 11 lĩnh vực được Quốc tế công nhận là thành tựu y dược nổi bật như: Ghép tạng, can thiệp tim mạch, ung bướu, nhãn khoa, hỗ trợ sinh sản, nội soi… Thế nhưng như bức xúc chung của giới y - bác sĩ Việt Nam, GS.TS Nguyễn Anh Trí - Viện trưởng Viện Huyết học - Truyền máu TW nói: Viện có thể điều trị hầu hết các bệnh lý huyết học có trong y văn, từ loại bệnh phổ biến cho đến các loại bệnh rất hiếm gặp như: Hội chứng rối loại sinh tủy ở trẻ em, thiếu hụt yếu tố đông máu V, VII… thế nhưng hàng năm người Việt Nam ra nước ngoài như đi Thái Lan, Singapore, Malaixia, Trung quốc chữa bệnh vẫn tăng cao.
Bệnh nhân “chê” bác sĩ trong nước dù nhiều kỹ thuật cao được thực hiện rất thành công như: Bệnh viên (BV) Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh với kỹ thuật nong mạch điều trị bệnh mạch máu não và tủy sống; BV Mắt TW thực hiện thành công ghép giác mạc lớp trước, lớp sau và ghép nội mô giác mạc. Ngoài ra, mỗi năm có khoảng 900 ca can thiệp tim mạch được thực hiện tại BV Nhi Đồng 1, các BV trong nước đã thực hiện thành công trên 600 ca ghép thận, 24 ca ghép gan, 7 ca ghép tim; trong lĩnh vực hỗ trợ sinh sản và điều trị vô sinh, kể từ năm 1997 khi lần đầu tiên thực hiện tại VN phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm đã đem lại niềm vui cho bao cặp vợ chồng hiếm muộn. Sự tài hoa của các bác sĩ Việt Nam khiến nhiều bác sĩ từ nhiều nước trong khu vực và trên thế giới đã tìm đến Việt Nam để học tập kinh nghiệm này.
Thứ trưởng Nguyễn Viết Tiến nhìn nhận: vẫn có nhiều người Việt ra nước ngoài điều trị không phải chỉ vì tâm lý sính ngoại của một bộ phận người dân, mà còn vì chất lượng phục vụ của y tế trong nước thua kém các nước trên thế giới, tình trạng quá tải, sự phát triển y tế chưa đồng bộ và “chuyện không nhỏ” chút nào là việc bị phân biệt đối xử, bỏ tiền ra đi khám bệnh nhưng vào BV cả ngày không kiếm không ra nụ cười của người thầy thuốc khiến bệnh nhân trong nước “chê” bác sĩ “Nội”, đi tìm bác sĩ “Ngoại”.
PGS.TS.BS Nguyễn Thi Hùng - Giám đốc BV Nguyễn Tri Phương dẫn chứng: “Chúng tôi đã từng khám, hội chẩn cho một khách “Vip” của TP Hồ Chí Minh, bệnh nhân chấp nhận phẫu thuật sau khi được tư vấn đầy đủ, nhưng đúng vào sáng ê kíp chuẩn bị sẵn sàng thì bệnh nhân cũng gửi lời chào… sang Singapore điều trị. Nếu một ông Giám đốc BV tỉnh sẵn sàng mổ ruột thừa tại BV của mình thì đảm bảo tất cả người dân trong khu vực sẽ không vượt tuyến chứ đừng nói đi nước ngoài chữa trị”. BS Hùng kết luận.
Chính vì chưa làm vừa lòng Thượng đế mà theo như TS.BS Nguyễn Đình Phú - Phó Giám đốc BV Nhân dân 115, có hàng loạt dịch vụ y tế kỹ thuật cao so với Việt Nam giá tại nước ngoài cao hơn nhiều lần nhưng bệnh nhân vẫn bỏ đi như: chụp mạch máu xóa nền DSA chẩn đoán tắc mạch tại Việt Nam giá là 12 triệu, sang Singapore là 560 triệu; phẫu thuật thay khớp háng và khớp gối ở Việt Nam là 90 triệu, tại Singapore tới 570 triệu; can thiệp động mạch vành và đặt Stent thường là 38 triệu tại BV trong nước, đi nước ngoài như Thái Lan, Singapore, Malaixia là 350 triệu.
Xây dựng tính chuyên nghiệp, đồng bộ
Theo các chuyên gia, khám chữa bệnh ở nước ngoài chưa phải là hoàn hảo bởi có những trở ngại nhất định, nhất là khó khăn về giao tiếp do bất đồng ngôn ngữ. Ngoài ra, vấn đề vì chi phí tăng thêm nếu mỗi lần tái khám phải bay qua nước ngoài. Nếu có khiếu nại, khó lòng thực hiện vì chí phí luật sư cao và không hiểu pháp luật nước sở tại. Song bất chấp những rào cản này lượng bệnh nhân trong nước chối bỏ dịch vụ y tế nội vẫn tăng lên. Các công ty nước ngoài từ một số BV, tập đoàn y tế ( chủ yếu là tư nhân) đến từ Singapore, Thái Lan, Hàn Quốc… đã sang Việt Nam ta để lập văn phòng tư vấn, tổ chức móc nối, đưa đón bệnh nhân ra nước ngoài điều trị. Trong đó bệnh nhân được hướng dẫn đầy đủ về phương pháp điều trị, thời gian, chi phí, phiên dịch, nơi ăn chốn ở cho người thân đi kèm đều được lo chu đáo. Bệnh nhân còn được kết hợp đi Du lịch, mua sắm nên an tâm và hài lòng.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Viết Tiến, rõ ràng ngành y tế chúng ta thua các nước ở bài toán kinh tế, thiếu sự phát triển đồng bộ giữa chuyên môn và chất lượng phục vụ nên thất thoát lượng bệnh nhân “tiềm năng”. Do đó trong những năm tới, cấp bách là phải giải quyết xong bài toán quá tải. Mở rộng tăng giường bệnh, từ nay tới 2015 trước mắt sẽ tăng 7.150 giường bệnh tại 5 chuyên khoa khoa: ung bướu, tim mạch, chấn thương, sản và Nhi; nâng tải tuyến dưới, cùng thiết lập hệ thống hạt nhân tuyến dưới làm được kỹ thuật tuyến trên, thành lập phòng khám bác sĩ gia đình, trước hết tại TP Hồ Chí Minh sẽ có 20 phòng khám mô hình bác sĩ gia đình tư nhân ra đời được phép khám BHYT; cần tổ chức các đội ngũ phiên dịch, dịch vụ ăn ở, vận tải, du lịch gắn kết với y tế…
| Triển lãm “Chợ sức khỏe – Health market”: Thông điệp về quá tải bệnh viện Triển lãm “Chợ sức khỏe” trưng bày tại 45 Tràng Tiền, Hà Nội từ ngày 24 đến 28/1 đã thu hút đông khách tham quan. Sáng 26/1, dù trời lất phất mưa trong cái rét căm căm, có những vị khách lớn tuổi vẫn chụp mũ kín tai, khoác áo bành tô đến đây chăm chú ngắm từng bức ảnh, từng dòng chú thích. Các chủ đề chính của triển lãm là: Chợ nơi “phố thị”; chợ “quê”; chợ “cóc”; chợ thuốc và thực phẩm chức năng; người bán; người mua; môi giới (cò); chuyện riêng, chuyện chung… Tại triển lãm “Chợ sức khỏe – Health market” có câu chuyện “Hai vết sẹo”. Đây là chuyện của một bệnh nhân nam 61 tuổi kể về việc ông bị đau ruột thừa nhưng bác sỹ mổ thêm cả… dạ dày. Ngoài những “chuyện chung, chuyện riêng” mà những người bệnh từng ăn quả đắng về y đức, còn có hàng trăm bức ảnh phản ánh chân thực liên quan đến chủ đề khám chữa bệnh. Những bức tranh tả thực cảnh bệnh nhân nằm ngổn ngang dưới nền nhà, gầm giường bệnh, cảnh người nhà bệnh nhân nằm trên ghế đá, ngồi ngủ bên hành lang… là thông điệp có sức chuyển tải lớn tới người xem triển lãm. Nói như Ban tổ chức: “Triển lãm đưa ra nhiều hình ảnh có thể là chưa đẹp, chưa tích cực, nhưng không có nghĩa làm xấu đi bức tranh ngành y tế mà chỉ mong muốn giúp cán bộ y tế nhìn lại mình, nhìn lại những dịch vụ của ngành để xây dựng một hình ảnh thân thiện, tích cực và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, sức khỏe, cũng như chất lượng cuộc sống cho người dân”. Hồng Hà |
