Từ nhiều năm qua các sở, ngành, lĩnh vực có liên quan nhiều đến việc giải quyết thủ tục hành chính; cung cấp dịch vụ hành chính công cho người dân như thuế, đăng ký kinh doanh, bảo hiểm xã hội hay thủ tục cấp chứng nhận nhà đất… của TP HCM đều đã quá tải. Để giải quyết thực trạng này, vấn đề tăng thêm nhân lực đã được thành phố đặt ra. Cụ thể, với Cục Thuế thành phố, cách đây khoảng 3 năm, phát biểu trước các đại biểu HĐND thành phố, ông Nguyễn Đình Tấn, Cục trưởng Cục Thuế đã cho biết: Công việc mà ngành Thuế TP HCM phải giải quyết chiếm khoảng 1/3 tổng khối lượng công việc của ngành Thuế cả nước. Nhưng nhân sự của Cục Thuế và các Chi cục Thuế quận, huyện chỉ có chừng 3.200 người, chiếm chưa đầy 1/10 số lượng cán bộ, công chức ngành Thuế cả nuớc.
Khi đó, ông Tấn cũng đã thẳng thắn cho rằng, với số lượng nhân sự ít ỏi, công việc quá tải như vậy, việc nhiều người dân không hài lòng về ngành Thuế cũng là tất yếu. Muốn giảm phiền hà trong thủ tục hành chính của ngành Thuế, phải tăng cường năng lực, nhất là khâu nhân sự. Và với khối lượng công việc nhiều như vậy, cơ quan này phải cần thêm khoảng 3.000 cán bộ thuế.
Để giải quyết chuyện quá tải, Cục Thuế được thành phố và Tổng cục Thuế cho tăng thêm hàng loạt biên chế sau đó, nhưng việc tuyển dụng cũng không dễ dàng. Bởi muốn trở thành công chức ngành Thuế thành phố, người tham gia dự tuyển phải có hộ khẩu tại TP HCM.
Để tháo gỡ vướng mắc này, Cục Thuế cũng đã mạnh dạn đề xuất với thành phố cho tuyển thêm cả diện có tạm trú KT3 trên địa bàn. Tuyển cán bộ, công chức ngành Thuế đã khó, do không thể tăng cường thêm trụ sở làm việc, vào các dịp cao điểm quyết toán thuế, cảnh hàng trăm người dân chen chân chờ tới lượt nộp hồ sơ tại Cục Thuế hoặc các Chi cục Thuế là chuyện phổ biến.
Gần đây nhất, vào cuối tháng 3, trước hạn chót phải nộp báo cáo quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân, cả ngàn người đã phải chen chân xếp hàng nộp hồ sơ tại bộ phận một cửa Cục Thuế TP HCM. Từ đầu năm tới nay, do phải triển khai thêm các sắc thuế đất phi nông nghiệp, thuế môi trường, khối lượng công việc của ngành Thuế thành phố càng thêm quá tải. Bởi chỉ với việc thu thuế đất phi nông nghiệp, trên địa bàn đã phát sinh đến gần 2 triệu trường hợp phải kê khai, nộp thuế.
Cũng nằm trong diện thiếu biên chế như Cục Thuế, phát biểu trước các đại biểu HĐND thành phố ngày 12/7 vừa qua, ông Lê Hồng Sơn, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố đã cho biết: Năm học 2012 - 2013 này, thành phố cần tuyển thêm hơn 1.000 giáo viên, nhưng hiện sở mới chỉ nhận được trên 500 hồ sơ dự tuyển. Để có thể tuyển đủ nhân sự khi năm học mới chỉ còn chưa đầy 2 tháng, Sở GD&ĐT đã phải đề xuất thành phố cho tuyển thêm lượng giáo viên từ diện tạm trú KT3 trên địa bàn.
Trên địa bàn TP HCM hiện có tới hơn 90 trường cao đẳng, đại học. Hàng năm lượng sinh viên tốt nghiệp, ra trường lên đến cả chục ngàn người thuộc đủ các ngành nghề. Trong số này không ít người muốn được ở lại làm việc tại thành phố. Đây chính là nguồn cung cấp nhân lực đã qua đào tạo khá dồi dào.
Tuy vậy, đa số sinh viên tốt nghiệp là người ngoại tỉnh nên muốn thi tuyển công chức, viên chức tại thành phố là điều không hề đơn giản… chỉ bởi lý do không phải là người ở thành phố. Tăng thêm biên chế đã khó, khi đã có biên chế việc tuyển dụng cũng không dễ dàng; thực trạng này khiến “cơn “khát” nhân lực khi vẫn đang ngồi trên “đống” nhân lực có trình độ”, của TP HCM vẫn chưa thể chấm dứt.
Trong khi đó, lượng sinh viên CĐ, ĐH hệ chính quy của các trường được Nhà nước bao cấp đào tạo tốt nghiệp loại khá, giỏi vừa ra trường đã dễ dàng được khối DN tư nhân, DN có vốn đầu tư nước ngoài trong các khu CN hút vào làm việc. Thậm chí ngay từ năm thứ 3-4, những sinh viên học giỏi đã được DN tài trợ học bổng để kéo về làm việc khi ra trường. Thực trạng này càng tạo thêm hiện tượng “chảy máu” chất xám ngay trên thị trường nhân lực nội địa
