Thị trường dư thừa… “thịt bẩn”
Tính đến cuối tháng 9/2012, sản lượng thịt gia súc, gia cầm trong nước ước đạt từ 3,25 - 3,3 triệu tấn (bằng 78% so với cả năm 2011). Ngoài ra, lượng thịt nhập khẩu chính ngạch cũng chiếm số lượng lớn. Đến ngày 31/8, thịt heo nhập 2.735 tấn và thịt gà nhập 52.586 tấn.
Theo Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT): Từ nay đến Tết Dương lịch và Tết Nguyên đán là khoảng thời gian sẽ tiêu thụ nhiều thực phẩm do có nhiều việc như lễ hội, cưới hỏi, giỗ chạp và tiêu dùng vào dịp Tết. Dự báo nhu cầu tiêu thụ sẽ không tăng nhiều, giá không có đột biến do khó khăn, suy thoái kinh tế vẫn tiếp tục căng thẳng và người dân vẫn thắt chặt chi tiêu. Nguồn cung hiện dồi dào, nếu không có biến động lớn như dịch bệnh kéo dài hoặc xuất heo thịt sang Trung Quốc như các năm trước thì sẽ không thiếu thực phẩm từ nay đến Tết Nguyên đán.
Tuy nhiên, trên thị trường hiện không chỉ có các loại thịt gia súc, gia cầm chăn nuôi trong nước và nhập khẩu mà còn đang “gánh” một lượng rất lớn thịt nhập lậu từ Trung Quốc, ước mỗi năm nhập khoảng 15-30 triệu con giống thương phẩm các loại vào nước ta.
Với số lượng thịt gia súc, gia cầm tại thị trường nội địa lớn như vậy, nhưng điều đáng nói là giá thịt “nội” không thể nào cạnh tranh nổi với thịt nhập chính ngạch và thịt nhập lậu.
Điển hình, tại miền Bắc 43.000- 44.000đ/kg thịt heo siêu nạc, heo F1 khoảng 38.000 - 39.000đ/kg. Miền Nam, 39.000 - 40.200đ/kg. Với giá bán này, người chăn nuôi lỗ 1.000 - 3.000đ/kg; Giá gà thịt tại miền Bắc 29.000 - 30.000đ/kg, miền Nam 25.000 - 26.000đ/kg và với giá này người chăn nuôi cũng lỗ 2.000 - 4.000đ/kg.
Trong khi đó, thịt heo nhập khẩu chính ngạch từ Mỹ, Canada... (thịt vai, đùi, thịt rọi, chân giò đông lạnh...) có giá nhập khẩu khoảng 2 USD/kg.
Riêng gà nhập khẩu từ Hàn Quốc có giá thấp chỉ 17.050đ/kg và lượng nhập khẩu tăng mạnh từ tháng 5/2012 đến nay. Còn với gà nhập lậu (gà thải) từ Trung Quốc có thịt dai nên NTD trong nước rất ưa chuộng nên đã khuyến khích các đầu nậu nhập về số lượng lớn.
Nhiều thủ đoạn tinh vi
Trước tình trạng trên, để tiêu thụ được hàng đã có không ít đối tượng bất chấp mọi thủ đoạn đưa “thịt bẩn” từ các địa phương vào TP Hồ Chí Minh để tiêu thụ.
“Thịt bẩn” bị phát hiện và thu giữ tại Trạm KDĐV Thủ Đức.
Chị Đặng Thị Tuyết - Trạm trưởng Trạm Kiểm dịch động vật (KDĐV) Thủ Đức cho chúng tôi biết, thời gian qua, Trạm KDĐV Thủ Đức đã liên tục phát hiện nhiều vụ “thịt bẩn” được ngụy trang trong các phương tiện vận chuyển là xe tải, xe đông lạnh, xe buýt, xe khách chất lượng cao, máy lạnh, giường nằm… với những thủ đoạn rất tinh vi.
Qua những vụ kiểm tra phát hiện được cho thấy, bọn chúng thường lấy thịt (hoặc phụ phẩm) chèn cứng trong thùng xốp 50kg rồi dán kỹ. Sau đó, bỏ thùng xốp vào bao tải giấu vào khoang hành khách hoặc để lẫn trong những xe chở đầy sọt trái cây. Nếu không tinh ý, nhiều người tưởng rằng đó là những bao tải đựng đồ khô. Hầu hết các loại thịt và phụ phẩm vận chuyển bằng cách này thường được “xuất” từ những lò giết mổ lậu, hoặc những loại động vật bị dịch bệnh, chết trước khi mổ.
Theo số liệu của Chi cục TP Hồ Chí Minh, hiện nay TP Hồ Chí Minh tiêu thụ mỗi ngày khoảng 1,1 triệu kilôgam, sản phẩm thịt các loại (khoảng 70-80% từ các tỉnh đưa về). Trong đó, khoảng 90 - 95% được kiểm dịch. Như vậy, số lượng thịt động vật người dân tiêu thụ hàng ngày chưa qua kiểm soát chất lượng 5-10% không phải là ít.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, các loại thịt động vật không qua kiểm dịch, không rõ nguồn gốc xuất phát từ các tỉnh đưa vào TP Hồ Chí Minh chủ yếu tiêu thụ ở các chợ nhỏ, chợ lề đường, khu vực gần KCN-KCX có đông công nhân, khu nhà trọ, quán cơm bình dân, quán nhậu… Đặc biệt, với các loại heo choai (dùng làm heo quay) và heo sữa thì tiêu thụ chủ yếu tại các nhà hàng, những nơi tổ chức tiệc cưới hỏi, tiệc sinh nhật, liên hoan…
Chị Tuyết cũng cho biết, việc ngăn chặn tình trạng “thịt bẩn” không dễ bởi những đối tượng này rất manh động và liều lĩnh. Đã có nhiều trường hợp chị cùng đồng nghiệp phát hiện những vụ “thịt bẩn” có số lượng lớn, nhưng bọn chúng đã hành hung, chửi bới, đe dọa… và tìm cách tẩu tán tang vật. Vì vậy, Trạm KDĐV Thủ Đức đã phối hợp chặt chẽ với Đội CSGT Rạch Chiếc, Đội CSGT Bình Triệu và Đội CSGT Hàng Xanh để có biện pháp ngăn chặn kịp thời.
Theo Cục Chăn nuôi, để ngăn chặn tình trạng thịt lậu, ngoài việc tăng cường kiểm tra tại các chốt kiểm dịch, thành lập các đội kiểm tra liên ngành, kiểm tra 24/24h tại các chốt, trạm... thì cần tăng mạnh mức xử phạt mọi hình thức buôn lậu gia cầm và sản phẩm theo hướng: tịch thu, tiêu hủy, xử phạt hành chính thật nặng và tịch thu phương tiện vận chuyển. Với trường hợp có nguy cơ gây hậu quả nghiêm trọng như gây truyền nhiễm bệnh dịch, gây mất VSATTP, cần đưa vào xử lý hình sự để răn đe, cảnh báo
