Thể chế phải trở thành lợi thế cạnh tranh của đất nước chứ không phải là rào cản

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng khẳng định, Đảng và Nhà nước xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính để đưa đất nước tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, hướng tới mục tiêu quốc gia thu nhập cao vào năm 2045.

Chiều 15/7, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã tổ chức Hội nghị với chủ đề "Thể chế khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - tháo gỡ điểm nghẽn và kiến tạo phát triển". Hội nghị có sự tham dự và chỉ đạo của Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, cùng lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương, các chuyên gia, nhà khoa học và đông đảo cộng đồng doanh nghiệp.

2aoboqkzrjs8ckckfycbnzo57haenk3auhqupcu4.jpg
Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng phát biểu chỉ đạo Hội nghị.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh nhiều chủ trương lớn của Đảng đã được thể chế hóa bằng các luật, nghị định và cơ chế, chính sách mới, tạo nền tảng pháp lý ngày càng đầy đủ cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Điển hình là: Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Luật Khoa học công nghệ và Đổi mới sáng tạo 2025; Luật Công nghệ cao (sửa đổi)… Yêu cầu cấp bách đặt ra hiện nay là việc đưa các chính sách nhanh chóng đi vào cuộc sống, phát huy hiệu quả trong thực tiễn.

2aoboqkzp98lg5uydm8elnwvmxskeklly8g30exc.jpg
Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân bày tỏ, có thể "làm ngày làm đêm" để xây dựng các luật, nghị định, thông tư, nhưng để các quy định đó đi vào thực thi và được vận dụng đúng thì không hề đơn giản.

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân cho biết, trong khoảng 18 tháng qua, một khối lượng văn bản quy phạm pháp luật đồ sộ đã được hoàn thiện với khoảng 400 văn bản, bao gồm 10 dự án luật, hơn 70 nghị định và nhiều thông tư hướng dẫn. Đây là nỗ lực chưa từng có trong lịch sử ngành nhằm khơi thông các nguồn lực.

Tuy nhiên, Bộ trưởng nhấn mạnh rằng, việc xây dựng luật đã khó, nhưng để thể chế thực sự đi vào cuộc sống, được mọi cấp thực thi hiểu và vận dụng hiệu quả còn khó hơn nhiều. Hội nghị lần này không chỉ dừng lại ở việc bàn về cơ chế, mà tập trung vào yêu cầu cấp thiết: Chuyển từ giai đoạn hoàn thiện sang giai đoạn thực thi quyết liệt để tạo ra sản phẩm cuối cùng.

Tại Hội nghị, các đại biểu đã tập trung thảo luận về các giải pháp tháo gỡ những nút thắt lớn nhất hiện nay. Cụ thể về cơ chế tài chính, Bộ KH&CN đã trình Chính phủ dự thảo Nghị quyết tháo gỡ vướng mắc trong lập, phân bổ và giao dự toán chi sự nghiệp, cho phép linh hoạt hơn trong việc sử dụng ngân sách thay vì các quy định cứng nhắc dựa trên dữ liệu quá khứ.

2aoboqkzhavfegasnqofwwa5x5e2azhxsn8brhmq.jpg
Các đại biểu chụp ảnh kỷ niệm tại Hội nghị.

Bên cạnh đó, liên quan đến chuyển đổi số, các đại biểu cũng thống nhất, Nghị định số 224/2026/NĐ-CP đã cơ bản khắc phục các "điểm nghẽn" về mua sắm, đấu thầu, cho phép hình thức "chìa khóa trao tay" và hỗ trợ đến 30% chi phí thử nghiệm cho doanh nghiệp từ nguồn ngân sách.

Cùng đó, Quỹ NAFOSTED và các quỹ địa phương được chuyển đổi mô hình từ "cấp phát-nghiệm thu đơn thuần" sang "Quỹ kiến tạo", đóng vai trò là nhà đầu tư chiến lược, sẵn sàng chia sẻ rủi ro cùng nhà khoa học và doanh nghiệp.

Chỉ đạo tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng khẳng định, Đảng và Nhà nước xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính để đưa đất nước tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, hướng tới mục tiêu quốc gia thu nhập cao vào năm 2045.

Phó Thủ tướng chia sẻ một tư duy quản lý mới: "Thể chế phải trở thành lợi thế cạnh tranh của đất nước chứ không phải là rào cản".

Đặc biệt, Chính phủ sẽ trình Quốc hội một nghị quyết về cơ chế miễn trừ trách nhiệm dân sự và hành chính cho các nhà khoa học khi thực hiện nghiên cứu vô tư, trong sáng nhưng gặp thất bại. Đây là bước ngoặt quan trọng để các nhà khoa học dám dấn thân vào những bài toán lớn, những công nghệ chiến lược của quốc gia.

Phó Thủ tướng cũng lưu ý, dù nguồn lực đã được bố trí rất lớn (khoảng 103.000 tỷ đồng, chiếm 3% ngân sách), nhưng tỷ lệ giải ngân hiện vẫn thấp, còn 18.000 tỷ đồng chưa phân bổ được do thiếu các đề xuất nhiệm vụ cụ thể. “Người đứng đầu các bộ ngành và địa phương phải coi tiến độ giải ngân và kết quả ứng dụng thực tiễn là thước đo trách nhiệm công vụ”, Phó thủ tướng nhấn mạnh.

Hội nghị khép lại với thông điệp mạnh mẽ, thể chế phải là "vốn mồi", là "chất xúc tác" để liên kết "bốn nhà": Nhà nước-Nhà khoa học-Nhà trường-Doanh nghiệp trở nên thực chất và hiệu quả, đưa tri thức trở thành của cải vật chất và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Phạm Huyền

Các tin khác

Chuyến công tác dự Hội nghị BRICS và làm việc tại Ấn Độ của Thủ tướng Lê Minh Hưng đạt nhiều kết quả nổi bật

Chuyến công tác dự Hội nghị BRICS và làm việc tại Ấn Độ của Thủ tướng Lê Minh Hưng đạt nhiều kết quả nổi bật

Trong các ngày 12-13/9, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Lê Minh Hưng và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã tới thủ đô New Delhi (Ấn Độ) tham dự Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) lần thứ 18 và làm việc song phương tại Ấn Độ, theo lời mời của Thủ tướng nước chủ nhà Narendra Modi.

Thủ tướng Lê Minh Hưng gặp lãnh đạo các nước, tổ chức quốc tế

Thủ tướng Lê Minh Hưng gặp lãnh đạo các nước, tổ chức quốc tế

Nhân dịp tham dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 tại New Delhi (Ấn Độ), ngày 13/9, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã có các cuộc trao đổi với Tổng thống LB Nga Vladimir Putin, Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto, Tổng thống Philippines Ferdinand R. Marcos Jr., Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim, Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Antonio Guterres và Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus.

Tập thể lãnh đạo Binh đoàn 12 luôn đoàn kết, xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng và đảng viên, tô thắm thêm truyền thống Bộ đội Cụ Hồ.

Binh đoàn 12 phát huy truyền thống Bộ đội Trường Sơn anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Trường Sơn đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của tuyến chi viện chiến lược “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, thì nay kế tục truyền thống vẻ vang đó, Binh đoàn 12 đang đồng tâm hiệp lực đóng góp tích cực vào sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hoàn thành xuất sắc chức năng của “đội quân lao động sản xuất”, tô thắm thêm truyền thống của Bộ đội Trường Sơn anh hùng.

Hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng, chống tin nhắn, thư điện tử và cuộc gọi rác

Hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng, chống tin nhắn, thư điện tử và cuộc gọi rác

Các quy định của dự thảo Nghị định chống tin nhắn rác, thư điện tử rác, cuộc gọi rác do Bộ Công an chủ trì xây dựng sẽ hình thành cơ chế phòng, chống tin nhắn rác, thư điện tử rác, cuộc gọi rác theo hướng quản lý tập trung, thống nhất, dựa trên dữ liệu. Đồng thời, tăng cường định danh, xác thực và truy vết nguồn phát tán; nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp và các chủ thể có liên quan.

Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân trao danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho thân nhân đồng chí Lâm Kiên Trì và Liệt sĩ Huỳnh Văn Thạnh.

Công nhận ngày 10/9/1945 là Ngày truyền thống của lực lượng vũ trang tỉnh An Giang

Sáng 13/9, tại Đền tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ và người có công với cách mạng tỉnh An Giang, Tỉnh ủy An Giang phối hợp với Quân khu 9 tổ chức Lễ công bố Quyết định công nhận Ngày truyền thống của lực lượng vũ trang tỉnh An Giang (sau hợp nhất) và truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho đồng chí Lâm Kiên Trì và Liệt sĩ Huỳnh Văn Thạnh.

Thủ tướng Lê Minh Hưng lên đường dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18

Thủ tướng Lê Minh Hưng lên đường dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18

Sáng 12/9, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời Thủ đô Hà Nội, lên đường tham dự Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) lần thứ 18 và làm việc song phương tại Ấn Độ từ 12 đến 13/9/2026 theo lời mời của Thủ tướng Cộng hòa Ấn Độ Narendra Modi.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp

Tối 11/9 (giờ Paris), chuyên cơ chở Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời thủ đô Paris, kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp và dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ, theo lời mời của Tổng thống Cộng hòa Pháp Emmanuel Macron.

Tuyên bố chung về việc thúc đẩy triển khai khuôn khổ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Pháp

Tuyên bố chung về việc thúc đẩy triển khai khuôn khổ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Pháp

Nhân chuyến thăm chính thức của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly tới Cộng hòa Pháp từ ngày 10-11/9, hai bên đã ra Tuyên bố chung về việc thúc đẩy triển khai khuôn khổ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Pháp. Báo Công an nhân dân trân trọng giới thiệu toàn văn Tuyên bố chung:

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp gỡ cán bộ, nhân viên Đại sứ quán và đại diện cộng đồng người Việt Nam tại Pháp

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp gỡ cán bộ, nhân viên Đại sứ quán và đại diện cộng đồng người Việt Nam tại Pháp

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước căn dặn, với thế hệ trẻ, dù sinh ra ở Việt Nam hay ở đâu hãy cùng luôn tự hào về bản sắc Việt, coi đó là hành trang quý giá trong quá trình trưởng thành, cố gắng giữ gìn tiếng Việt, luôn học tập tốt, chăm lo cho gia đình và khi có cơ hội thì tham gia đóng góp xây dựng quê hương.