Như Báo CAND đã thông tin, chiều 12/11, trả lời chất vấn trước Quốc hội, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã làm rõ nhiều nhóm giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước, củng cố năng lực tự chủ chiến lược; khắc phục tình trạng cán bộ né tránh, sợ trách nhiệm; phát huy tiềm năng, lợi thế của các địa phương, đồng thời bảo đảm mục tiêu tăng trưởng cao gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát.
Giữ vững giá trị đồng tiền Việt Nam
Chất vấn người đứng đầu Chính phủ, đại biểu Trần Nhật Minh (Đoàn Nghệ An) đặt câu hỏi về giải pháp hài hòa giữa mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức cao với yêu cầu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô.
Trả lời đại biểu, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, các mục tiêu và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội đã được xác định rất rõ ràng bằng hệ thống chỉ tiêu cả định tính và định lượng. Đặc biệt, Chính phủ đã dự toán, xác định rõ cơ cấu các nguồn lực, gồm nguồn lực ngân sách nhà nước; nguồn lực huy động từ cộng đồng doanh nghiệp và người dân trong nước; cùng nguồn vốn đầu tư nước ngoài, cả trực tiếp và gián tiếp.
Theo Thủ tướng, vấn đề cốt lõi là khi lựa chọn các dự án đầu tư, cả đầu tư công và đầu tư tư nhân, phải lựa chọn đúng những dự án trọng điểm, có sức lan tỏa lớn, phù hợp với định hướng ưu tiên quốc gia; đồng thời quyết liệt chỉ đạo triển khai đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng công trình. “Khi các dự án triển khai nhanh, chất lượng tốt và sớm đưa vào khai thác, chắc chắn sẽ mang lại hiệu quả tăng trưởng cao mà không gây áp lực lạm phát”, Thủ tướng khẳng định.
Bên cạnh thúc đẩy tăng trưởng, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, Chính phủ luôn xác định ưu tiên hàng đầu là củng cố vững chắc nền tảng kinh tế vĩ mô, giữ vững giá trị đồng tiền Việt Nam. Các chính sách kinh tế vĩ mô, trọng tâm là sự phối hợp chặt chẽ, linh hoạt, đồng bộ giữa chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và các chính sách thương mại, sẽ được điều hành chủ động, bám sát diễn biến thực tế trong nước và quốc tế, nhằm bảo đảm giữ vững các cân đối lớn của nền kinh tế.
Trao quyền chủ động tối đa cho các địa phương
Đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn TP Hồ Chí Minh) chất vấn Thủ tướng về việc phát huy vai trò, vị thế và tiềm năng của các địa phương trong hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Trả lời đại biểu, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định, tinh thần chỉ đạo xuyên suốt của Chính phủ là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền triệt để theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.
Thủ tướng cho biết hệ thống pháp luật hiện hành đã phân cấp thẩm quyền rất lớn cho chính quyền địa phương và dẫn chứng việc Quốc hội ban hành Luật Phát triển đô thị với nhiều cơ chế đặc thù, vượt trội, trao quyền chủ động tối đa cho các địa phương.
Để các địa phương phát huy thế mạnh, Thủ tướng cho biết, Chính phủ sẽ tổng rà soát, hoàn thiện hệ thống quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, quy hoạch ngành, lĩnh vực, tạo cơ sở pháp lý vững chắc để các địa phương huy động nguồn lực và triển khai các dự án phát triển kinh tế - xã hội. Trong kế hoạch đầu tư công trung hạn, Chính phủ ưu tiên bố trí nguồn vốn lớn cho các dự án hạ tầng chiến lược, liên vùng, kết nối liên tỉnh. Theo Thủ tướng, việc đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm chất lượng các công trình trọng điểm này sẽ góp phần giải quyết dứt điểm những điểm nghẽn về hạ tầng, tạo không gian phát triển mới để các địa phương bứt phá.
Một giải pháp khác được Thủ tướng đề cập là đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; ưu tiên phát triển các sản phẩm chiến lược dựa trên tiềm năng, lợi thế đặc thù của từng địa phương, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp tích cực vào tăng trưởng chung của cả nước.
Điều chuyển, thay thế cán bộ không đáp ứng yêu cầu
Trả lời câu hỏi của đại biểu Mai Thị Phương Hoa (Đoàn Ninh Bình) về giải pháp khắc phục tình trạng cán bộ e ngại, sợ sai, làm việc cầm chừng, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, Trung ương đã có nghị quyết về tính tiên phong của cán bộ, đảng viên. Ban Bí thư cũng có quy định về cơ chế tôn vinh, trọng dụng và bảo vệ cán bộ. Cùng với đó, Chính phủ đã ban hành kế hoạch, chương trình hành động và nghị định quy định về vấn đề này.
Tuy nhiên, Thủ tướng thừa nhận, tại một số đơn vị ở cả Trung ương và địa phương vẫn tồn tại tình trạng một bộ phận cán bộ sợ trách nhiệm, đùn đẩy, né tránh, không dám đương đầu với những việc mới, việc khó. Để chấn chỉnh tình trạng này, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, Chính phủ tập trung triển khai các giải pháp căn cơ.
Trước hết, Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện và thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương của cấp có thẩm quyền, bảo đảm hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch. Trong đó, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu phân định rành mạch thẩm quyền, trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, từng cơ quan ở Trung ương cũng như chính quyền cấp tỉnh, cấp cơ sở.
Giải pháp thứ hai là đổi mới công tác đánh giá cán bộ. Thủ tướng nhấn mạnh, khi thẩm quyền, chức trách, nhiệm vụ đã được quy định rõ nhưng cán bộ vẫn không bảo đảm tiến độ, kết quả và chất lượng công việc thì phải xem xét, đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ để kịp thời điều chỉnh, thay thế, bổ sung ở những bộ phận chưa hoàn thành nhiệm vụ.
Theo chỉ đạo của Đảng, Quốc hội và Chính phủ, việc đánh giá cán bộ phải được tiến hành thẳng thắn, trách nhiệm, rõ ràng. Những người được giao vị trí công việc, đã xác định rõ chức trách, nhiệm vụ thì phải triển khai thực hiện, không thể tiếp tục đùn đẩy, né tránh.
Thủ tướng thông tin, Chính phủ đang tổng rà soát toàn bộ công tác phân cấp, phân quyền để làm rõ những nhiệm vụ nào thuộc thẩm quyền của địa phương, cơ sở thì địa phương quyết định và chịu trách nhiệm; đồng thời bảo đảm bố trí đủ nguồn lực tài chính, đầu tư công để địa phương thực thi hiệu quả.
Song song với đó là yêu cầu đổi mới mạnh mẽ công tác đánh giá cán bộ. “Khi chức trách, nhiệm vụ và thẩm quyền đã được pháp luật quy định cụ thể, rõ ràng, nguồn lực đã được bố trí đầy đủ mà công việc vẫn chậm tiến độ, không đạt chất lượng thì bắt buộc phải đánh giá, xem xét trách nhiệm để kịp thời điều chuyển, thay thế cán bộ chưa đáp ứng yêu cầu”, Thủ tướng thể hiện quyết tâm.
Thủ tướng khẳng định, việc đánh giá cán bộ sẽ được tiến hành thẳng thắn, công tâm, khách quan, gắn với kết quả và sản phẩm cụ thể. “Cán bộ ở bất kỳ cương vị nào đã rõ thẩm quyền, chức trách thì phải bắt tay vào làm, không thể né tránh, đùn đẩy”, Thủ tướng nhấn mạnh.
Hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực doanh nghiệp Việt Nam
Đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn Đồng Nai) chất vấn Thủ tướng về việc Chính phủ sẽ ưu tiên những cơ chế nào để doanh nghiệp Việt Nam, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, có thêm đơn hàng, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, nâng tỷ trọng xuất khẩu, qua đó tạo thêm việc làm ổn định và nâng cao thu nhập thực tế cho người lao động. Đồng thời, Chính phủ sẽ sử dụng những chỉ tiêu nào để Quốc hội theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện?
Trả lời nội dung này, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, thực hiện chủ trương của Trung ương và Quốc hội, Chính phủ đã xây dựng nhiều chương trình nhằm nâng cao năng lực cho doanh nghiệp Việt Nam.
Theo Thủ tướng, vấn đề đầu tiên và có ý nghĩa tiên quyết là thể chế. Khi có khuôn khổ thể chế chuẩn mực, đơn giản, minh bạch, dễ thực hiện, đồng thời giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, thời gian và chi phí tuân thủ, sẽ tạo hành lang pháp lý thông thoáng, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển.
Đây là yêu cầu tiên quyết mà Chính phủ đã và đang triển khai, đồng thời sẽ tiếp tục thực hiện trong thời gian tới. Bên cạnh việc ban hành kịp thời các văn bản hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ tập trung chỉ đạo rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh.
Thủ tướng nhấn mạnh, điều quan trọng nhất là doanh nghiệp chỉ có thể yên tâm đầu tư, phát triển trong môi trường pháp lý mà các quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp được bảo đảm.
Vấn đề thứ hai là nâng cao năng lực của doanh nghiệp. Bên cạnh hoàn thiện các quy định pháp luật, Nhà nước cần có cơ chế khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia các chương trình phát triển sản xuất, kinh doanh.
Thời gian qua, Chính phủ đã ban hành và triển khai các chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ; xây dựng chiến lược thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa đến năm 2030; triển khai các chương trình xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường xuất khẩu, thực thi các hiệp định thương mại tự do và khuyến khích kết nối giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp Việt Nam.
Thủ tướng dẫn chứng, để triển khai Nghị quyết số 10 về kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, Chính phủ đã trình Quốc hội xem xét, thông qua Luật Đầu tư với những cơ chế khuyến khích mạnh mẽ, yêu cầu doanh nghiệp nước ngoài cam kết chuyển giao công nghệ, tăng cường sử dụng các nhà cung ứng là doanh nghiệp Việt Nam và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng.
Cùng với đó, Chính phủ chỉ đạo Bộ Công Thương và hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục thúc đẩy đưa hàng hóa Việt Nam ra thị trường quốc tế, mở rộng các thị trường mới thông qua các hiệp định thương mại tự do song phương và đa phương.
Tuy nhiên, để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, hợp tác với doanh nghiệp FDI và đưa hàng hóa ra thị trường quốc tế, bản thân doanh nghiệp Việt Nam cũng phải nỗ lực, quyết tâm nâng cao năng lực, phối hợp với Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương.
Nhà nước sẽ có các giải pháp khuyến khích về thuế, đất đai, hỗ trợ tiếp cận vốn và khoa học, công nghệ. Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, Nhà nước sẽ chủ động phối hợp với doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học để triển khai cơ chế đặt hàng công nghệ, sản phẩm, bảo đảm doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, có thể tiếp cận với chi phí hợp lý.
Qua đó, khuyến khích doanh nghiệp tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, nâng cao năng suất, giảm chi phí trung gian, cải thiện chất lượng sản phẩm để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường.
Về các chỉ tiêu đánh giá, Thủ tướng cho biết, trong báo cáo kinh tế - xã hội hằng năm, Chính phủ sẽ đề cập các chỉ tiêu như tỷ trọng xuất khẩu, tỷ trọng của doanh nghiệp trong nước trong cơ cấu xuất nhập khẩu của đất nước, hàm lượng và tỷ trọng đóng góp của doanh nghiệp trong nước trong chuỗi cung ứng. Đây sẽ là cơ sở để Quốc hội theo dõi, giám sát.
