Nguồn lực phải đủ để thực hiện hiệu quả
Chiều 13/11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035.
Qua nghiên cứu hồ sơ dự thảo nghị quyết, đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) bày tỏ tán thành cao sự cần thiết đầu tư Chương trình và tán thành việc nghị quyết được Quốc hội thông qua để đảm bảo công tác phòng, chống ma túy và tội phạm sớm được triển khai trong điều kiện thực tế.
Về tổng mức vốn thực hiện Chương trình tại khoản 3, Điều 1 dự thảo nghị quyết, ông đồng tình với đề xuất của Chính phủ với tổng nguồn lực giai đoạn 2026 - 2030 là hơn 45.301 tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương là hơn 39.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo báo cáo thẩm định, phương án nguồn ngân sách Trung ương do Bộ Tài chính đề xuất là hơn 29.000 tỷ đồng, thấp hơn nhu cầu của Chính phủ là hơn 10.000 tỷ đồng.
"Báo cáo tiếp thu, giải trình của Bộ Công an đã làm rõ thêm sự cần thiết của nguồn vốn bổ sung nhưng vẫn giữ nguyên phương án đề xuất và dự kiến tiếp tục rà soát, sắp xếp tương tự như cân đối ưu tiên nguồn lực trong quá trình thực hiện. Tôi cho rằng, nguồn lực thì phải đủ để thực hiện đảm bảo tính khả thi và hiệu quả", đại biểu nêu quan điểm.
Liên quan bảo vệ người dân trước lừa đảo công nghệ cao và hỗ trợ người bị hại, ĐBQH Trần Thị Thanh Lam (Vĩnh Long) đề nghị, bổ sung vào khoản 1, Điều 3 giao Chính phủ hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa cơ quan Công an, ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán, doanh nghiệp viễn thông trên cơ sở Trung tâm điều hành liên ngành về cảnh báo sớm, xác minh, ngăn chặn dòng tiền có dấu hiệu lừa đảo; đồng thời xác định rõ trách nhiệm, thời hạn phản hồi, cơ chế chia sẻ thông tin và xử lý yêu cầu khẩn cấp.
"Xây dựng cơ chế bảo vệ đặc thù cho tài khoản ngân hàng của người cao tuổi, ví dụ như cảnh báo đa tầng, hoặc xác lập liên kết với người dân khi phát sinh giao dịch chuyển tiền bất thường ở quy mô lớn, mở rộng quy mô nhân rộng mô hình ứng dụng cảnh báo an ninh mạng tại 100% đơn vị hành chính cấp xã", bà nêu.
Thống nhất việc ban hành Chương trình MTQG về phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026 - 2035, tuy nhiên, điều ĐBQH Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) quan tâm không chỉ là việc chương trình đầu tư bao nhiêu, triển khai bao nhiêu dự án mà quan trọng hơn là sau 5 năm, 10 năm, người dân được thụ hưởng những kết quả cụ thể gì, và mức độ an toàn của xã hội cải thiện như thế nào.
Góp ý vào dự thảo luật, ông đề nghị chú trọng đánh giá sự thực chất và bền vững của kết quả, đặc biệt là mục tiêu hằng năm giảm 10% số vụ tội phạm về trật tự xã hội, đến năm 2030 có trên 50% xã, phường đạt tiêu chí không có ma túy. Cần chuyển mạnh từ chỉ tiêu tuyên truyền sang hiệu quả thay đổi nhận thức và hành vi, nhất là đối với thanh thiếu niên. Đặc biệt quan tâm đến kết quả tái hòa nhập cộng đồng sau cai nghiện ma tuý...
"Với nguồn lực trên 45.301 tỷ đồng trong giai đoạn đầu, điều cử tri và nhân dân mong đợi là những chuyển biến có thể cảm nhận được. Ít tội phạm hơn, ít người nghiện mới hơn, nhiều người cai nghiện thành công hơn, trẻ em được bảo vệ tốt hơn và khu dân cư thực sự bình yên hơn. Tôi tin tưởng rằng với sự quan tâm, chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và sự tham gia tích cực của toàn hệ thống chính trị, chương trình sẽ đạt được những kết quả thiết thực, đáp ứng kỳ vọng của cử tri và nhân dân", đại biểu bày tỏ.
Phân định nhiệm vụ, tránh trùng lặp và cơ cấu các dự án
Thay mặt Chính phủ, đại diện Cơ quan chủ trì soạn thảo, Đại tướng Lương Tam Quang, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an trân trọng cảm ơn các vị ĐBQH đã quan tâm, đóng góp nhiều ý kiến sâu sắc, thiết thực về chủ trương đầu tư Chương trình MTQG phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026 - 2035.
Theo Bộ trưởng, công tác phòng, chống ma túy không chỉ là đấu tranh với tội phạm ma túy, mà còn bao gồm: xác định tình trạng nghiện, cai nghiện, điều trị, quản lý sau cai, hỗ trợ tái hòa nhập và nhiệm vụ y tế, xã hội đặc thù. Việc giữ tên gọi bảo đảm nhận diện đầy đủ hai nhóm nhiệm vụ. Đồng thời, khẳng định sự kế thừa Chương trình được Quốc hội quyết định tại Nghị quyết 163. Do đó, Cơ quan chủ trì soạn thảo đã đề nghị Chương trình MTQG phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026 - 2035.
"Chương trình sau tích hợp cơ bản kế thừa và giữ nguyên mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ và nguồn lực đã được Quốc hội quyết định tại Nghị quyết 163, tiếp tục tổ chức thực hiện, bảo đảm liên tục, không gián đoạn các nhiệm vụ phòng, chống ma túy", Bộ trưởng lý giải.
Về phân định nhiệm vụ, tránh trùng lặp và cơ cấu các dự án, Bộ trưởng khẳng định, Chương trình được thiết kế gồm 10 dự án thành phần, gắn với nhiệm vụ của các cơ quan chủ trì và sản phẩm đầu ra tương ứng. Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát theo từng nội dung chi, đối tượng, địa bàn, sản phẩm và nguồn kinh phí, ưu tiên dùng chung hạ tầng, dữ liệu và cơ chế phối hợp, không bố trí hoặc thanh toán hai lần cho cùng một nhiệm vụ.
Bộ trưởng Lương Tam Quang cũng cho biết, các mục tiêu, chỉ tiêu về phòng, chống ma túy đến năm 2030 được kế thừa theo Nghị quyết 163 đã được Quốc hội phê duyệt. Đối với giai đoạn 2031 - 2035, trên cơ sở tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện giai đoạn 2026 - 2030, diễn biến tình hình ma túy và khả năng cân đối nguồn lực, Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ nghiên cứu báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định theo thẩm quyền, bảo đảm kế thừa, thực hiện đầy đủ các mục tiêu được Quốc hội quyết định, tính thực tiễn, khả thi và phù hợp với yêu cầu công tác phòng, chống ma túy trong giai đoạn tiếp theo.
"Về kinh phí thực hiện Chương trình, tổng nguồn lực thực hiện Chương trình giai đoạn 2026 - 2030 là ngân sách Trung ương, địa phương và nguồn huy động hợp pháp khác. Giai đoạn 2031 - 2035, kinh phí nêu trong hồ sơ là mức dự kiến định hướng cho các nhiệm vụ phòng, chống tội phạm. Sau khi đánh giá, tổng kết giai đoạn 2030, sẽ rà soát, đánh giá và báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định theo thẩm quyền", Bộ trưởng thông tin.
Về phân bổ vốn, Cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị tiếp tục ưu tiên địa bàn trọng điểm, phức tạp, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, địa phương khó khăn và chưa tự cân đối được ngân sách. Việc phân bổ phải căn cứ tiêu chí, định mức, tránh cào bằng và không giao dịch vượt quá định mức vốn đối ứng.
Bộ trưởng Lương Tam Quang khẳng định, sau buổi thảo luận tại hội trường hôm nay, Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục phối hợp với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và các cơ quan của Quốc hội, các bộ, ngành có liên quan nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến của các vị ĐBQH, báo cáo Chính phủ chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo, trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp lần này.
