Khuyến khích các doanh nghiệp sử dụng sản phẩm của nhau
Nhìn nhận lại tình hình chung, đại diện của Bộ Công thương đã nêu rõ những khó khăn chủ yếu của doanh nghiệp hiện nay là chi phí đầu vào cho sản xuất kinh doanh còn cao và bất ổn, ảnh hưởng đến tiêu thụ sản phẩm. Sức mua trong nước giảm , chỉ số tồn kho cao (chỉ số tồn kho của ngành công nghiệp chế biến tăng 26%, so với cùng thời điểm năm trước chỉ là 15,9%).
Việc giảm mạnh tốc độ nhập khẩu và giảm nhập siêu, đã góp phần giảm áp lực trong cân đối ngoại tệ và ổn định tỷ giá, nhưng mặt khác cho thấy nhu cầu nhập khẩu phục vụ cho đầu tư và sản xuất, đang có xu hướng giảm sút, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp trong nước, có khả năng ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế và xuất khẩu trong thời gian tới.
Một khó khăn nữa được nhiều người nhắc đến, đó là lãi suất cho vay cao và khả năng tiếp cận vốn khó khăn, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Mặc dù thời gian gần đây, lãi suất đã giảm nhưng việc tiếp cận vốn vay từ ngân hàng gặp nhiều khó khăn (về lãi suất vay, về quy trình, thủ tục cho vay).
Trên thực tế, hầu hết các doanh nghiệp hiện nay đang gặp khó khăn, không đáp ứng được điều kiện cho vay của ngân hàng hoặc không vay được lãi suất như ngân hàng công bố…
Để tháo gỡ những khó khăn trên, Đề án đã đưa ra hai giải pháp trước mắt và lâu dài. Đối với giải pháp trước mắt, Bộ Công thương sẽ tập trung tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ doanh nghiệp giảm lượng hàng tồn kho, tiếp cận vốn ngân hàng để đẩy mạnh phát triển sản xuất kinh doanh, duy trì tăng trưởng và phát triển.
Cụ thể, sẽ tìm các biện pháp đẩy nhanh tiến độ đầu tư các dự án, sử dụng nguồn vốn ngân sách và các nguồn vốn khác đã được phê duyệt, nhằm tiêu thụ các sản phẩm vật liệu xây dựng, xi măng, sắt thép, thiết bị vệ sinh, thiết bị điện… đồng thời có chương trình kích cầu ở một số nhóm hàng tồn kho lớn.
Ưu tiên vốn đầu tư cho các công trình điện cấp bách, đảm bảo an toàn cung cấp điện cho miền
Bên cạnh đó, dự thảo đề án cũng nhắc tới 8 giải pháp lâu dài. Đó không chỉ là thực hiện các giải pháp chuyển dịch cơ cấu và tái cấu trúc nền kinh tế, mà trước hết là điều chỉnh cơ cấu đầu tư, bao gồm cơ cấu đầu tư của từng ngành, từng lĩnh vực ngành công thương, của từng doanh nghiệp trong ngành, theo hướng giảm dần đầu tư từ ngân sách, đẩy mạnh xã hội hóa nguồn vốn, đẩy mạnh tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước, nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động của các tập đoàn kinh tế, các tổng công ty nhà nước, rà soát các quy hoạch ngành công nghiệp theo hướng mở để thu hút các nhà đầu tư tham gia vào các dự án công nghiệp lớn, như nguồn điện, khai thác gắn với chế biến sâu khoáng sản…
Kiến nghị giảm lãi suất cho vay trung hạn xuống dưới 12%/năm
Tại hội nghị này, có không ít đại biểu tiếp tục đề nghị cần phải triển khai tích cực, khẩn trương hơn nữa giải pháp liên quan đến nhóm tài chính ngân hàng. Đặc biệt là chỉ đạo các ngân hàng hạ lãi suất đã cho vay trước đây và lãi suất hiện hành, tạo thuận lợi hơn cho DN tiếp cận vay vốn.
Là người “nhặt sạn” đầu tiên về dự thảo Đề án của Bộ Công thương, bà Phạm Thị Minh Hằng (Cục Xúc tiến thương mại VCCI) cho rằng, hiện lãi cho vay của ngân hàng dù có giảm, thì DN vẫn khó tiếp cận vì thiếu tài sản thế chấp. Phần nhiều doanh nghiệp không thể dùng hàng tồn kho để thế chấp ngân hàng, thế nên giải pháp đưa ra cụ thể là gì? Điều này Bộ cần xem xét kỹ.
Còn theo ông Lê Hồng Thăng-Giám đốc Sở Công thương Hà Nội: Đề án chưa nêu được hết tình trạng bị động của doanh nghiệp. Hiện nhiều doanh nghiệp quá phụ thuộc vào vốn vay nên trước việc thắt chặt tình hình thanh quản, đã không đủ năng lực sản xuất.
Trước ý kiến của các đại biểu, Bộ Công Thương đã đề nghị Ngân hàng Nhà nước xem xét giảm lãi suất vay trung hạn, có thể xuống dưới 12%/năm. Đề án cũng kiến nghị Chính phủ xem xét lại mức lãi suất cho vay đối với ngành cơ khí bởi lãi suất tín dụng đầu tư hiện nay là 11,4%/năm, không hấp dẫn các nhà đầu tư cơ khí.
Trong nội dung của Dự thảo còn đề nghị Ngân hàng Nhà nước mở rộng đối tượng được vay ưu đãi cho tất cả các doanh nghiệp chứ không hạn chế như Thông tư số 14 để góp phần tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp về vốn. Nhiều đại biểu dự hội nghị cũng đề nghị bên cạnh các giải pháp chung cho doanh nghiệp cần phải có những giải pháp riêng cho từng nhóm ngành hàng như dệt may, da giầy, những DN xuất khẩu. Đăc biệt chú trọng xúc tiến thương mại, trong đó quan tâm hơn nữa đến thị trường trong nước
