Thời gian qua, UBND tỉnh Quảng Trị, các sở, ban ngành chức năng liên quan trong tỉnh và các địa phương nói trên tích cực đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng (GPMB), hỗ trợ việc thi công, hoàn thành dự án theo đúng tiến độ. Tuy nhiên, tình hình thực tế hiện nay vẫn còn không ít khó khăn.
Ông Trần Hoài Linh, Phó Chủ tịch UBND huyện Cam Lộ cho biết, công trình đường cao tốc Vạn Ninh – Cam Lộ qua 3 xã của huyện Cam Lộ gồm Cam Tuyền, Cam Thủy và Cam Hiếu có tổng chiều dài 6,38km. Theo đó, tổng diện tích đất bị thu hồi 62,5ha, tổng số đối tượng bị ảnh hưởng GPMB 389 tổ chức, cá nhân, hộ gia đình. Trong đó, đối tượng bị ảnh hưởng về đất ở, nhà ở gồm 179 cá nhân, hộ gia đình; đối tượng bị ảnh hưởng vật kiến trúc, cây cối, đất nông nghiệp gồm 210 tổ chức, cá nhân và hộ gia đình. Đến nay, địa phương đã thực hiện 7 đợt chi trả kinh phí bồi thường, hỗ trợ các trường hợp bị ảnh hưởng với tổng số tiền 94,8 tỉ đồng; bàn giao mặt bằng cho đơn vị chủ đầu tư và thi công dự án 5,19km, đạt tỉ lệ 81,3% chiều dài đoạn tuyến này. Hiện, chiều dài còn lại (1,19km) ảnh hưởng 14 hộ dân thuộc khóm Vĩnh An, xã Cam Hiếu, đang được địa phương tiếp tục kiểm tra, tháo gỡ vướng mắc.
Đối với công tác xây dựng khu tái định cư (TĐC) cho người dân bị ảnh hưởng, tại khu TĐC xã Cam Thủy có diện tích 3,16ha, được phân thành 20 lô đất TĐC và đất văn hóa, thể thao, có mức đầu tư hơn 31 tỉ đồng, hiện đã hoàn thành bản vẽ thi công và đang lựa chọn nhà thầu. Tương tự, khu TĐC xã Cam Hiếu 11,03ha gồm 96 lô TĐC và đất công cộng, trường học, có mức đầu tư 83 tỉ đồng; khu TĐC xã Cam Tuyền 2,53ha với 15 lô TĐC và đất văn hóa, thể thao, có mức đầu tư gần 25,5 tỉ đồng, đều đã hoàn thành bản vẽ thi công và hiện đang lựa chọn nhà thầu. Riêng các trường hợp có mồ mả bị ảnh hưởng, muốn tự mua đất để cải táng mà không muốn đưa vào nghĩa địa tập trung, hiện địa phương vẫn đang gặp nhiều khó khăn trong vận động người dân chấp thuận việc di dời, do mức giá bồi thường theo quy định thấp hơn nhiều lần so với thực tế công việc, chỉ 1,5 triệu đồng/mộ nên bà con không đồng thuận.
Trước tình hình này, UBND huyện Cam Lộ đề nghị điều chỉnh lên 5 triệu đồng/mộ nhưng Sở TN-MT tỉnh tham mưu UBND tỉnh là không có cơ sở để xem xét. Ngoài ra, về tâm tư, nguyện vọng của người dân ở xã Cam Hiếu bị ảnh hưởng bởi dự án, muốn cầu được xây ở đây vượt cao tốc, không vượt QL9, mà Báo CAND trước đây đã phản ánh, địa phương đã nhiều lần phối hợp các đơn vị chức năng, liên quan kiểm tra lại thực tế. Qua đó, đề nghị thay đổi phương án, từ vượt QL9 sang vượt cao tốc nhưng không được đồng ý. Do đó, UBND huyện Cam Lộ đang tính đến phương án được Sở Giao thông Vận tải tỉnh đề xuất là mở rộng đường gom khu vực này từ 3m lòng đường thành 6m lòng đường, cộng thêm mỗi bên 1,5m lề để vận động bà con chấp thuận.
Ông Trần Hoài Linh cho biết thêm, hiện địa phương đang tiếp tục đẩy nhanh GPMB để bàn giao cho chủ đầu tư dự án và đơn vị thi công sớm xây dựng, hoàn thành tuyến đường theo đúng kế hoạch, tiến độ cam kết. Cùng với đó là khẩn trương lựa chọn nhà thầu để sớm tổ chức thi công, hoàn thành các khu TĐC cho người dân, tránh tình trạng bà con đã đồng thuận di dời nhưng sau đó việc xây dựng TĐC kéo dài, người dân phải tiếp tục thuê trọ và nhận mức hỗ trợ kinh phí rất thấp của dự án, không đảm bảo được cuộc sống tối thiểu.
Trong khi đó, đường cao tốc Vạn Ninh – Cam Lộ qua huyện Gio Linh (Quảng Trị) gặp phải những khó khăn khác. Ông Võ Đắc Hóa, Chủ tịch UBND huyện Gio Linh cho biết, đến thời điểm này địa phương đã bàn giao 8,14/11,9km mặt bằng sạch cho chủ đầu tư và đơn vị thi công dự án. Hơn 3,5km còn lại hiện đang bị vướng mắc về bồi thường, hỗ trợ GPMB cho người dân di dời, TĐC. Cụ thể, trên toàn tuyến đoạn qua huyện Gio Linh có 48 trường hợp thuộc diện TĐC tại chỗ. Trong đó, xã Linh Trường 18 trường hợp, Hải Thái 21 và Gio An 9 trường hợp.
Những hộ gia đình này sau khi bị thu hồi đất để thi công dự án, diện tích đất còn lại không thể xây dựng nhà ở. Nguyên nhân do đất còn lại này nằm trong hành lang an toàn đường bộ, hạn chế xây dựng công trình; hoặc hiện trạng thửa đất còn lại không đủ chiều sâu để làm nhà ở; hoặc đất có độ dốc lớn, không có đường đi, vị trí đất quá thấp so với mặt đường cao tốc. Do đó, nguyện vọng của bà con ở đây là muốn được di dời, TĐC tại nơi ở mới để đảm bảo cuộc sống lâu dài.
“Đối với những trường hợp ở xã Gio An nằm ngoài phạm vi GPMB nhưng nằm trong mốc hành lang an toàn đường bộ nên sau khi dự án hoàn thành thì sẽ hạn chế về xây dựng nhà ở, công trình trên đất. Vì vậy, chúng tôi cũng đã đề nghị Ban Chỉ đạo GPMB cao tốc Vạn Ninh – Cam Lộ quan tâm, xem xét sớm có chủ trường giải quyết cụ thể để giúp huyện đẩy nhanh tiến độ thực hiện GPMB”, ông Hóa nói thêm.
Tìm hiểu thực tế này ở thôn Xuân Hòa, xã Gio An, PV Báo CAND được ông Nguyễn Văn Lợi, một người dân ở đây cho biết, gia đình ông bị thu hồi hơn 1.100m2 đất trong tổng số gần 2.000m2 của toàn bộ thửa đất. Vị trí đất bị thu hồi nằm đúng ngôi nhà gia đình ông Lợi đang ở. Sau khi thu hồi còn gần 900m2 đất nhưng không thể xây dựng được nhà ở trên khoảnh đất này do đất có hình tam giác với phía trước to, sau nhỏ và đặc biệt không có lối vào.
Ông Trần Xuân Vinh, Trưởng thôn Xuân Hòa chia sẻ, toàn thôn hiện có 10 trường hợp thuộc diện TĐC tại chỗ vì bị ảnh hưởng của dự án nói trên. Tuy nhiên, tất cả đều rất khó khăn do diện tích đất còn lại rất khó để xây dựng nhà cửa. Qua trao đổi, ông Hà Sỹ Đồng, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Trị cho hay, hiện tại UBND tỉnh đã nhận được các bản báo cáo, kiến nghị của các địa phương trong tỉnh có đường cao tốc đoạn Vạn Ninh – Cam Lộ đi qua về giải quyết những vướng mắc, khó khăn nêu trên. UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ban, ngành chức năng liên quan phối hợp các địa phương bị ảnh hưởng kiểm tra, rà soát lại tình hình thực tế, kiến nghị phương án giải quyết trên tinh thần cao nhất là sớm đảm bảo cuộc sống ổn định, lâu dài cho người dân.
Cơ bản giải phóng mặt bằng 14 dự án tái định cư phục vụ đường Vành đai 4 - vùng Thủ đô 
Vật liệu xây dựng, giải phóng mặt bằng vẫn là rào cản 
