Thái Lan: “Lối thoát nhẹ nhàng” cho ông Prayut?

Thủ tướng Thái Lan - ông Prayut Chan-o-cha, người đã bị đình chỉ chức vụ từ cuối tháng 8, vừa quay trở lại nhiệm sở sau khi được Tòa án Hiến pháp của nước này “bật đèn xanh” hồi cuối tuần trước.

Theo đó, Tòa án Hiến pháp Thái Lan đã trao cho Thủ tướng Prayut Chan-o-cha một chiếc “phao cứu sinh chính trị” với phán quyết cho phép ông ít nhất là được hoàn thành nhiệm kỳ hiện tại của mình. Tuy nhiên, một câu hỏi lớn được đặt ra là điều này có thực sự cứu vãn được tương lai chính trị của ông Prayut Chan-o-cha hay không?

Thái Lan: “Lối thoát nhẹ nhàng” cho ông Prayut? -0
Tương lai chính trị của Thủ tướng Thái Lan vẫn còn bất định.

Sự giải vây ngắn hạn...

Trong phán quyết đưa ra chiều 30/9, Tòa án Hiến pháp Thái Lan nêu rõ nhiệm kỳ của ông Prayut Chan-o-cha được tính từ ngày 6/4/2017 khi hiến pháp hiện hành bắt đầu có hiệu lực. Phán quyết này được đưa ra sau khi 9 thẩm phán tại Tòa án Hiến pháp Thái Lan bỏ phiếu thông qua với tỷ lệ ủng hộ 6/9. Như vậy, thời gian giữ chức vụ Thủ tướng của ông Prayut tính đến ngày 24/8/2022 chưa quá thời hạn được quy định tại Điều 158, Khoản 4, Hiến pháp năm 2017. Do đó, tư cách thủ tướng của ông Prayut không bị chấm dứt theo Điều 170, Khoản 2 và Điều 158, Khoản 4 của Hiến pháp. Tòa án tuyên bố: “Căn cứ những lý do nêu trên, Tòa án Hiến pháp Thái Lan, với số phiếu đa số ủng hộ, phán quyết ông Prayut sẽ không bị miễn nhiệm thủ tướng".

Cho dù trên thực tế, ông Prayut đã là thủ tướng từ năm 2014 sau cuộc đảo chính quân sự cùng năm, nhưng tới năm 2017, bản hiến pháp quy định giới hạn nhiệm kỳ 8 năm cho thủ tướng mới được ban hành. Tóm lại, tòa án đã phán quyết rằng giới hạn nhiệm kỳ chỉ nên áp dụng vào thời điểm hiến pháp có hiệu lực.

Sau phán quyết, ông Prayut viết trên tài khoản Facebook của mình: "Tôi hoan nghênh phán quyết của tòa án và tôi cảm ơn tất cả những người dân Thái yêu quý của tôi đã đem lại cho tôi một sự khích lệ lớn. Tôi sẽ tiếp tục làm việc chăm chỉ để thúc đẩy đất nước của chúng ta hướng tới thịnh vượng, tạo ra một tương lai tốt đẹp hơn cho các thế hệ tiếp theo của chúng ta".

Phán quyết trên có lẽ như một sự giải vây ngắn hạn cho vị thủ tướng 68 tuổi, người đã bị tòa án đình chỉ nhiệm vụ kể từ ngày 24/8. Thực tế, ông vẫn tham dự hầu hết các cuộc họp nội các hằng tuần với tư cách là Bộ trưởng Quốc phòng, trong khi Phó Thủ tướng - tướng Prawit Wongsuwan đảm nhận vai trò thủ tướng.

Phán quyết của tòa án mở đường cho ông Prayut đăng cai diễn đàn APEC vào tháng 11 và một cuộc tổng tuyển cử dự kiến sẽ được tiến hành nhanh chóng sau khi sự kiện này kết thúc.

Cho đến trước khi có phán quyết, nhiều người tin rằng ông Prayut sẽ cố gắng tái đắc cử thủ tướng trong cuộc tổng tuyển cử tiếp theo (nhiệm kỳ của Hạ viện hiện tại sẽ kết thúc vào tháng 3 năm sau). Trong kịch bản đó, ông Prayut hy vọng sẽ nhận được sự ủng hộ từ Thượng viện để giúp ông trở lại nắm quyền. Các thành viên của Thượng viện đã được chính quyền quân sự lựa chọn sau cuộc đảo chính năm 2014 và được trao quyền theo hiến pháp để cùng các nghị sĩ bầu thủ tướng.

“Lời cảnh tỉnh” cho ông Prayut?

Mặc dù các quy tắc bầu cử vẫn ủng hộ ê-kíp của đảng Quyền lực nhà nước nhân dân (đảng Palang Pracharath - PPP), do quân đội của ông Prayut hậu thuẫn, duy trì quyền lực, nhưng nhóm này cũng phải đối mặt với sự cạnh tranh mạnh mẽ từ đảng Vì nước Thái (Pheu Thai) được hậu thuẫn bởi ông Thaksin Shinawatra trong bối cảnh đồng minh của ông này đã giành được nhiều ghế nhất trong mọi cuộc bầu cử diễn ra suốt thập kỷ qua.

Từ hậu trường, những tác nhân bên ngoài như cựu lãnh đạo Thaksin Shinawatra vẫn đang tìm kiếm ảnh hưởng và đặt cược vào trò chơi chính trị của riêng họ.

Khi Thái Lan bắt đầu nỗ lực để vượt qua những biến động kinh tế toàn cầu dự kiến bùng phát trong vài năm tới, nhiều người Thái có lẽ hy vọng một cuộc bầu cử vào một thời điểm nào đó trong vài tháng tới sẽ chứng kiến sự ra đi của một nhà lãnh đạo vốn bị một bộ phận đánh giá là một người lính giỏi hơn là một chính trị gia tốt.

Suốt thập kỷ qua, người dân Thái đã mong mỏi một cuộc tổng tuyển cử và ngay cả nền tảng ủng hộ của ông Prayut là tầng lớp trung lưu cũng bắt đầu mệt mỏi với ông và một chính phủ chưa bao giờ thực sự thoát ra khỏi khủng hoảng. Ở Thái Lan, nếu bạn thất bại trong một cuộc bầu cử, bạn sẽ mất tất cả...

Mặc dù các cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ gây chấn động xã hội Thái Lan trong năm 2020 đã tạm dừng vì những bản án nghiêm khắc áp đặt với các nhà hoạt động lãnh đạo, phán quyết hôm 30/9 vừa qua đã khơi dậy sự bức xúc trên các phương tiện truyền thông xã hội và một số nhóm đã đe dọa sẽ kêu gọi tổ chức các cuộc biểu tình. Một nhóm biểu tình có tên gọi Ratsadon đã kêu gọi mọi người mặc đồ đen và xuống đường trong tuần này để bày tỏ sự "thương tiếc cho cái chết của tương lai Thái Lan".

 Về phần mình, phe đối lập vẫn khăng khăng cho rằng lẽ ra phải áp dụng hồi tố vào thời điểm ông Prayut lần đầu tiên trở thành thủ tướng vào tháng 8/2014, có nghĩa là nhiệm kỳ của ông Prayut đã chấm dứt từ tháng 8/2022.

Theo Hiến pháp Thái Lan, thủ tướng được lựa chọn trong một phiên họp chung của quốc hội từ danh sách các ứng cử viên do các đảng chính trị đệ trình. Ông Prayut đã được bầu dưới lá cờ của PPP, thành viên cốt lõi của liên minh cầm quyền trong cuộc tổng tuyển cử năm 2019.

 Tuy nhiên, phán quyết của tòa án chắc chắn đã tước bỏ động lực của ông Prayut vì sẽ giới hạn nhiệm kỳ mới của ông - trong trường hợp ông được bầu lại làm thủ tướng - xuống chỉ còn 2 năm. Các nhà phân tích chính trị tin rằng sẽ rất khó để ông Prayut vận động tranh cử trên cơ sở đó. Họ cũng coi quyết định của tòa án ngày 30/9 là một "lối thoát nhẹ nhàng" cho thủ tướng. Theo giới phân tích, mặc dù quyết định của tòa án mang lại cho ông Prayut tính hợp pháp chính trị cần có để hoàn thành nhiệm kỳ của mình, nhưng phán quyết cũng sẽ đóng vai trò như một lời cảnh tỉnh về chính trị đối với ông trong bối cảnh ngày càng có nhiều lời kêu gọi ông từ chức.

 Kể từ khi bị loại khỏi vai trò thủ tướng, ông Prayut đã duy trì thái độ kiềm chế nhưng vẫn khẳng định tính hợp pháp chính trị của mình.

Ngọc Bích (Tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.