Trên chuyến xe đò, bác tài xế mở radio nghe bài hát "Gần lắm Trường Sa" thấy xúc động đến lạ thường. Trường Sa vùng đất thiêng liêng của Tổ quốc, cả dân tộc luôn hướng đến Trường Sa với sự thương yêu trìu mến như người mẹ hiền luôn thương nhớ đứa con yêu. Mỗi lần nghe đài báo Trường Sa có bão, từ bác xe ôm đến người mẹ nghèo tần tảo bên mớ rau, con cá, em học sinh ngây thơ tới trường, hay cụ già bên bếp lửa... đều chung tâm trạng "Trường Sa có sao không con?".
Dân tộc hình chữ S trải dài từ cột cờ Lũng Cú đến bãi Năm Căn với biết bao địa danh, bao tên làng, tên núi, tên sông song có lẽ Trường Sa luôn được nhắc đến nhiều nhất, luôn được người dân Việt yêu thương nhất. Bởi Trường Sa như đứa con ở xa luôn phải chịu nhiều sóng gió, va vấp. Và cũng bởi vậy nên Trường Sa luôn là nơi chứng kiến “Hồn dân tộc ngàn năm không chịu khuất/ Dáng con tàu vẫn hướng mãi ra khơi!”.
Không khí tết đã tràn ngập mọi nẻo đường xuân, tôi tìm về thôn Hiển Lộc, xã Duy Ninh (huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình) gặp chị Trần Thị Liễu, vợ liệt sĩ Nguyễn Mậu Phong hy sinh ở đảo Côlin thuộc quần đảo Trường Sa năm 1988. Bên căn nhà ấm cúng, chị Liễu đang sửa soạn chuẩn bị gói gắm, sắp xếp đồ đạc chuẩn bị tết sắp cận kề.
Năm 1984, tốt nghiệp ra trường, Nguyễn Mậu Phong được phân công về Lữ đoàn 146 vùng 4 Hải quân. Anh cùng với đồng đội lên đường ra canh giữ vùng biển trời thiêng liêng của Tổ quốc. Trước ngày ra đảo, anh Phong và chị Liễu nên vợ nên chồng. Từ lúc cưới vợ đến khi hy sinh, anh Nam chỉ về nhà được có vài lần. Và họ lần lượt có 2 con trai là Nguyễn Mậu Trường và Nguyên Tiến Xuân.
Ngày 14/3/1988 là một ngày mà bất cứ người Việt yêu nước nào cũng không được phép quên. Vùng biển trời của đất nước dậy sóng khi tàu Trung Quốc ngang nhiên nổ súng xâm chiếm chủ quyền vùng đảo Colin của ta. Lúc đó anh Nguyễn Mậu Phong và đồng đội canh giữ đảo đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng để khẳng định chủ quyền của đất nước.
Chồng hy sinh, chị Liễu một mình nuôi 2 con nhỏ, và tự hào thay, các con chị trưởng thành lại thay cha ra Trường Sa giữ vùng biển trời thiêng liêng của Tổ quốc. Thắp nén hương trước di ảnh của chồng, chị Liễu tự hào nói về các con: "Cha hy sinh trên đảo, các con lại hiên ngang tiếp bước cha ra giữ đảo đó là đạo lý". Khi đến thăm gia đình liệt sĩ Nguyễn Mậu Phong tôi lại nghĩ đến những câu thơ của cố nhà thơ Tố Hữu "Lớp cha trước lớp con sau/ Đã thành đồng chí chung câu quân hành", đó chính là sự trường tồn của dân tộc.
Rời nhà chị Liễu, theo đường xuân chúng tôi đến thăm nhà chị Trần Thị Yến xã Đại Trạch, Bố Trạch, Quảng Bình vợ người lính biển Trung úy Đặng Đình Đức thuộc Trung đoàn E83 Hải quân. Chị Yến kể, làm vợ chồng hơn mười năm, thời gian hai người sống gần nhau mỗi năm chưa đầy một tháng. Cùng với đồng đội của mình, Trung úy Đặng Đình Đức suốt bốn mùa đi xây dựng các công trình phòng thủ chiến đấu thuộc quần đảo Trường Sa.
Chị Yến và con trai đang xem những bức ảnh về anh Đức và đồng đội ở Trường Sa.
“Hồi trước chưa có điện thoại, cả gia đình chỉ biết đợi thư. Có những lá thư ra đi từ mùa xuân, lúc đến nơi thì mùa hạ đã sắp tàn. Mỗi lần nhận thư tự nhiên nước mắt cứ rơi không kìm được. Thế rồi lại cặm cụi viết thư kể chuyện nhà, chuyện mẹ cha, chuyện con cái. Thư mình gửi có khi cũng lênh đênh trên biển hàng tháng trời mới đến được đảo…”, chị Yến tâm sự.
Bây giờ sóng điện thoại đã nối đất liền với đảo, những cánh thư năm nào được chị Yến cất giữ cẩn thận. Qua những lá thư với câu từ giản dị, chị Yến nghe được những tâm sự mộc mạc của người lính biển, cảm nhận được sự mặn mòi của biển, nắng gió ở Trường Sa và nỗi lòng thương nhớ đất liền của chồng. Có lẽ đó là một niềm tự hào rất riêng mà chỉ vợ lính Trường Sa mới có.
Chị Tưởng Thị Kim Oanh, giáo viên Trường mầm non Quảng Tùng đã có gần mười năm làm vợ lính. Chồng chị là thượng úy Trần Quốc Lưu đang làm nhiệm vụ ở đảo Sinh Tồn. “Có dạo ba năm liên tục anh ấy không ăn tết ở nhà. Nhà nhỏ nhưng hai mẹ con đi ra đi vào chợt thấy rộng thênh. Nhà ở gần biển, mỗi lần biển động là trong lòng bồn chồn chẳng yên…". Chị Oanh kể "Tháng 3/2011, mình mới sinh thêm cháu thứ hai. Mừng vì lần đầu tiên vượt cạn có chồng bên cạnh. Thế nhưng anh ấy chỉ ở nhà với ba mẹ con chưa đầy 24 tiếng đồng hồ đã vội vã lên đường vì nhiệm vụ đột xuất"...
