Cắt giảm, đơn giản hoá thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh
Ngày 5/11, Đại tướng Lương Tam Quang, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an đã phát biểu giải trình ý kiến của đại biểu Quốc hội (ĐBQH) về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ (VK,VLN&CCHT) và Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC&CNCH).
Về phạm vi điều chỉnh, Bộ trưởng cho biết, dự thảo luật chỉ sửa đổi, bổ sung những nội dung liên quan đến cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, phân cấp, phân quyền và những nội dung có liên quan để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, có cơ sở chính trị, pháp lý vững chắc.
Đối với các ý kiến đề nghị mở rộng phạm vi điều chỉnh của dự thảo luật để sửa đổi, bổ sung toàn diện các quy định khác của luật hiện hành, Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tổng hợp, nghiên cứu, đánh giá tác động kỹ lưỡng, tổng kết thực tiễn thi hành luật, làm cơ sở đề xuất nội dung sửa đổi, bổ sung. "Vì các quy định liên quan đến VK,VLN&CCHT, hoạt động PCCC&CNCH có tác động trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe con người, tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân, đòi hỏi cần được nghiên cứu, đánh giá tác động kỹ lưỡng làm cơ sở đề xuất nội dung sửa đổi, bổ sung bảo đảm khả thi, đáp ứng yêu cầu thực tiễn", Bộ trưởng khẳng định.
Cũng theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, kể từ ngày 1/7/2026, thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC đối với công trình, phương tiện giao thông đã được bãi bỏ theo Nghị quyết 66 của Chính phủ. Theo đó, dự thảo luật bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC, việc kiểm soát bảo đảm an toàn PCCC và trách nhiệm trong quản lý, xử lý vi phạm vẫn bảo đảm cơ sở pháp lý để thực hiện.
Cụ thể, về trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông và việc quản lý đối với công trình, phương tiện giao thông đưa vào khai thác sử dụng, dự thảo luật đã bổ sung khoản 2 Điều 11, khoản 4 Điều 18 của luật.
Bên cạnh đó, tại khoản 5 Điều 8 của Luật PCCC&CNCH, Điều 12 của Nghị định 105 ngày 15/5/2025 quy định chi tiết một số điều của Luật PCCC&CNCH và Điều 16 của Nghị định 347 ngày 8/9/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 105 đã quy định về trách nhiệm chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông, cơ quan tổ chức có liên quan hoạt động đầu tư xây dựng công trình, sản xuất, lắp ráp, đóng mới, hoán cải phương tiện giao thông, tổ chức nghiệm thu và kê khai thông tin khi đưa công trình phương tiện giao thông vào hoạt động. Đây là những nội dung quan trọng để thực hiện công tác hậu kiểm, thanh tra, quản lý, xử lý vi phạm sau này.
Về xử lý trách nhiệm đối với chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông nếu vi phạm quy định pháp luật về PCCC khi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho hay, pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, hình sự hiện nay đã quy định chế tài xử lý đối với các hành vi vi phạm trong hoạt động này.
Bổ sung quy định xử phạt với hành vi không tổ chức nghiệm thu về PCCC
Sau khi Quốc hội thông qua luật này và Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) cũng trình trong kỳ họp này, Bộ Công an sẽ tham mưu, báo cáo Chính phủ sửa đổi bổ sung Nghị định 106 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC&CNCH. Trong đó, sửa đổi bổ sung quy định về xử phạt đối với các hành vi không tổ chức nghiệm thu về PCCC, nghiệm thu về PCCC không đúng quy định, không đúng với thiết kế về PCCC đã được thẩm duyệt theo hướng tăng mức tiền xử phạt đối với các hành vi này.
Đồng thời, bổ sung các quy định về áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm như: buộc dừng thi công, khai thác, sử dụng công trình, phương tiện giao thông để khắc phục, loại bỏ các nguy cơ gây mất an toàn; buộc thực hiện các biện pháp để đảm bảo an toàn cho người và tài sản; buộc thi công công trình, sản xuất lắp ráp, đóng mới, hoán cải phương tiện theo đúng thiết kế về PCCC đã được thẩm duyệt, buộc tổ chức nghiệm thu về PCCC theo đúng quy định.
Bổ sung các biện pháp cưỡng chế ngăn chặn trong trường hợp không thi hành biện pháp khắc phục hậu quả như: yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở; yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ internet, dịch vụ viễn thông hạ tầng số; niêm phong công trình, trụ sở, địa điểm, cơ sở hoặc bộ phận công trình, trụ sở, địa điểm, cơ sở; tạm dừng đăng kiểm, tạm dừng đăng ký phương tiện giao thông...
Về bãi bỏ thủ tục cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường đối với phương tiện PCCC&CNCH, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong hoạt động sản xuất, nhập khẩu, lưu thông và việc quản lý, xử lý vi phạm được thực hiện theo quy định pháp luật về chất lượng sản phẩm hàng hóa và pháp luật về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.
Theo quy định này, tổ chức, cá nhân phải chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng sản phẩm hàng hóa và việc áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong hoạt động sản xuất, nhập khẩu phương tiện PCCC&CNCH. Cơ quan quản lý nhà nước thực hiện công tác kiểm tra, quản lý, xử lý vi phạm trong quá trình sản xuất, nhập khẩu, lưu thông trên thị trường đối với phương tiện PCCC&CNCH theo quy định của pháp luật về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và pháp luật về chất lượng sản phẩm hàng hóa.
"Để đảm bảo phục vụ công tác quản lý, truy xuất, hậu kiểm, xử lý vi phạm đối với phương tiện PCCC&CNCH, dự thảo luật đã quy định việc kê khai thông tin đối với phương tiện PCCC&CNCH trước khi lưu thông trên thị trường và giao Chính phủ quy định chi tiết. Đây là nội dung quan trọng để thực hiện công tác hậu kiểm, quản lý, truy xuất nguồn gốc, xử lý vi phạm sau này" - Bộ trưởng nhấn mạnh.
Bộ trưởng Lương Tam Quang trân trọng cảm ơn các ý kiến phát biểu rất trách nhiệm, thẳng thắn, sâu sắc của các vị đại biểu Quốc hội; khẳng định, Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu tối đa ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội để chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo luật, báo cáo Chính phủ, trình Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp này.
Dự thảo luật tập trung hơn vào an toàn của người dân
Trước đó, tại phiên thảo luận, ĐBQH Cao Mạnh Linh (Thanh Hoá) đánh giá cao các kết quả của Chính phủ và Bộ Công an trong lĩnh vực PCCC thời gian qua, đặc biệt là việc giảm bớt thủ tục kiểm tra công trình khi khoản 2 Điều 11 Nghị định số 105 của Chính phủ đã cho phép cơ quan chuyên môn về xây dựng và cơ quan Công an phối hợp kiểm tra trong cùng một đợt tại hiện trường theo đề nghị của chủ đầu tư.
Tiếp đó, thực hiện Nghị quyết số 66 ngày 18/6/2026 của Chính phủ, cơ quan Công an đã dừng thực hiện thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC, qua đó giúp doanh nghiệp giảm bớt thủ tục và thời gian chờ văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu trước khi đưa công trình vào sử dụng. "Vì vậy, tôi đồng tình với việc dự thảo đã luật hóa việc cắt giảm này và quy định rõ trách nhiệm nghiệm thu của chủ đầu tư trước khi bàn giao đưa công trình vào sử dụng", đại biểu bày tỏ.
Theo ĐBQH Đỗ Đức Hồng Hà (Hà Nội), giá trị sửa đổi, bổ sung một số điều của luật lần này tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp bằng một phương thức quản lý, xác định rõ hơn trách nhiệm và tập trung hơn vào an toàn của người dân. "Tôi nhất trí với hướng sửa đổi này. Tôi cũng cho rằng, Cơ quan chủ trì soạn thảo là Bộ Công an đã thể hiện tinh thần chủ động cải cách khi đề xuất cắt giảm những thủ tục thuộc thẩm quyền của mình, đồng thời nhận trách nhiệm xây dựng phương thức quản lý phù hợp. Đó là những nội dung rất đúng đắn mà tôi ủng hộ chủ trương trong dự thảo luật sửa đổi", ông nêu quan điểm.
Liên quan cơ chế hậu kiểm, ĐBQH Đỗ Đức Hồng Hà nhận thấy dự thảo luật đã bổ sung việc chấp hành quy định về thẩm định thiết kế, nghiệm thu và nội dung kiểm tra PCCC. Tuy nhiên, theo ông, để bảo đảm tính khả thi thì dữ liệu phải được cập nhật, trách nhiệm phải được phân định rõ và nguồn lực kiểm tra phải tập trung vào công trình đông người, nhà cao tầng và cơ sở có nguy cơ cháy nổ cao...
Liên quan nội dung quản lý chất lượng phương tiện PCCC&CNCH ở khoản 8, Điều 2 sửa đổi Điều 41 của dự thảo luật, đại biểu Võ Văn Hội (Vĩnh Long) cho biết, dự thảo cho phép miễn công bố hợp quy, miễn kiểm tra chất lượng khi nhập khẩu đối với sản phẩm có kết quả đánh giá phù hợp theo điều kiện quy định.
"Tôi ủng hộ việc tránh kiểm tra trùng lặp, nhất là khi đã có kết quả đánh giá đủ tin cậy. Song đây là phương tiện sử dụng trong tình huống khẩn cấp nên chất lượng thực tế là yêu cầu cao nhất, vì vậy tôi đề nghị làm rõ tiêu chí chấp nhận kết quả đánh giá của tổ chức trong và ngoài nước nếu có kê khai và truy xuất nguồn gốc, trách nhiệm của nhà nhập khẩu, phân phối. Đồng thời quy định rõ cơ chế hậu kiểm", ông góp ý.
