Tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý, bảo vệ rừng ở Lạng Sơn

Những nỗ lực này không chỉ góp phần ngăn chặn tội phạm, vi phạm pháp luật trong lĩnh vực lâm nghiệp mà còn lan tỏa mạnh mẽ ý thức bảo vệ rừng, đa dạng sinh học trong cộng đồng.

Đấu tranh quyết liệt với hành vi phá rừng và những kẻ tiếp tay cho lâm tặc

Lạng Sơn vốn là địa bàn có diện tích rừng tự nhiên lớn, địa hình hiểm trở, dễ bị các đối tượng lợi dụng để lén lút chặt phá rừng, buôn bán lâm sản trái phép. Thực tế thời gian qua cho thấy, tình trạng chặt phá rừng diễn ra âm ỉ, không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất ANTT tại địa phương. Trước tình hình đó, Công an tỉnh Lạng Sơn đã tập trung lực lượng, phương tiện, quyết liệt đấu tranh bảo vệ rừng và tài nguyên thiên nhiên.

Theo số liệu thống kê mới nhất, chỉ trong những tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh Lạng Sơn đã phát hiện 8 vụ với 10 đối tượng có hành vi chặt phá, xâm hại rừng trái phép. Diện tích rừng bị tàn phá lên tới khoảng 4 ha. Kết quả đấu tranh bước đầu, Công an tỉnh Lạng Sơn đã khởi tố 1 vụ với 2 bị can; bàn giao cơ quan chức năng xử phạt hành chính 4 vụ, 4 đối tượng với tổng số tiền 65 triệu đồng, đồng thời đang tiếp tục lập hồ sơ xử lý 3 vụ khác.

Cụ thể, ngày 9/1/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã khởi tố, bắt tạm giam đối với Hoàng Văn Bình (SN 1988, trú tại thôn 4, xã Sơn Động, tỉnh Bắc Ninh) và Giáp Văn Tâm (SN 1992, trú tại thôn Khe Dăm, xã Thái Bình, tỉnh Lạng Sơn) về hành vi vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản. Hai đối tượng này đã chủ mưu chặt hạ, mua bán trái phép 4 cây gỗ lim xanh tự nhiên, trên 60 năm tuổi, thuộc danh mục thực vật rừng nguy cấp, quý, hiếm thuộc nhóm IIA. Khi 2 đối tượng này đang chỉ đạo nhóm đối tượng chặt hạ, bốc xếp 7 khúc gỗ lim xanh lên ô tô tải, chuẩn bị chở đi tiêu thụ thì bị tổ công tác liên ngành Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh Lạng Sơn phối hợp Công an xã Thái Bình và Hạt Kiểm lâm khu vực Đình Lập phát hiện, kịp thời chặn giữ.

Qua đấu tranh, Giáp Văn Tâm khai nhận, dù biết cây gỗ lim xanh thuộc danh mục thực vật rừng nguy cấp, quý hiếm không được phép chặt hạ trái phép, nhưng do hám lời nên Tâm đã bán trái phép 4 cây gỗ lim xanh thuộc thửa đất rừng của gia đình mình cho Hoàng Văn Bình với giá 30 triệu đồng. Sau đó, Bình thuê nhóm người mang cưa máy, ô tô đến chặt hạ, cắt khúc, vạc vỏ để bốc lên ô tô chở đi bán kiếm lời.

Không chỉ đấu tranh tại "gốc" rừng, các đối tượng vận chuyển lâm sản trái phép, tiếp tay cho “lâm tặc” cũng bị Công an tỉnh Lạng Sơn phối hợp các lực lượng chức năng bóc gỡ. Điển hình, khoảng 20h ngày 14/4, qua công tác nghiệp vụ, các trinh sát Phòng An ninh kinh tế Công an tỉnh Lạng Sơn phát hiện đối tượng nghi vấn vận chuyển gỗ lậu, tiếp tay cho "lâm tặc". Tổ công tác Phòng An ninh kinh tế đã phối hợp với Hạt Kiểm lâm khu vực Cao Lộc tổ chức kiểm tra ô tô tải BKS 12A-420.59 tại khu vực Trạm cân Thịnh Hiếu (phường Kỳ Lừa, TP Lạng Sơn). Qua kiểm tra thực tế, lực lượng chức năng phát hiện trên xe vận chuyển tổng cộng khoảng gần 30 tấn gỗ, trong đó có 4,13m3 gỗ khối và 25,8 tấn gỗ tròn, củi tròn. Tại thời điểm kiểm tra, tài xế Hoàng Văn Binh (trú tại xã Lộc Bình, Lạng Sơn) không xuất trình được giấy tờ hợp pháp liên quan đến số lâm sản trên.

Ứng dụng công nghệ flycam - "mắt thần" giữa rừng sâu

Một trong những điểm sáng trong công tác quản lý, bảo vệ rừng tại Lạng Sơn thời gian gần đây chính là việc đổi mới phương thức kiểm tra, giám sát nhằm tăng cường bảo vệ rừng thông qua ứng dụng khoa học công nghệ. Đặc biệt, tại các địa bàn trọng điểm như xã Hồng Phong, Công an xã Hồng Phong đã chủ động phối hợp với lực lượng kiểm lâm và chính quyền địa phương triển khai thiết bị bay không người lái (flycam) vào công tác tuần tra bảo vệ rừng.

Xã Hồng Phong trước đây là một trong những “điểm nóng” từng xảy ra tình trạng chặt phá rừng khá phức tạp, khiến tập thể chính quyền xã và 9 cá nhân gồm lãnh đạo đương nhiệm và các nguyên lãnh đạo xã Hồng Phong giai đoạn 2015-2025 bị kiểm điểm do sai phạm, thiếu sâu sát, không phát hiện và xử lý kịp thời các vụ việc làm ảnh hưởng đến 1,6 ha đất rừng sản xuất cùng các vi phạm tại cơ sở chế biến lâm sản trên địa bàn.

Việc sử dụng flycam trong công tác tuần tra rừng chính là minh chứng rõ nét cho thấy những chuyển biến tích cực trong công tác quản lý và bảo vệ rừng của các lực lượng chức năng địa phương. Việc ứng dụng công nghệ đã mang lại hiệu quả rõ rệt, khắc phục khó khăn về địa hình chia cắt, hiểm trở. Từ trên cao, "mắt thần" flycam sẽ ghi lại những hình ảnh, dữ liệu trực tiếp hiện trạng, giúp lực lượng chức năng mở rộng phạm vi quan sát, bao quát các khu vực rừng sâu mà sức người khó tiếp cận; kịp thời phát hiện các dấu hiệu khai thác lâm sản trái phép, các đám cháy mới phát sinh hoặc các hành vi xâm hại tài nguyên rừng. Đồng thời, giúp lực lượng chức năng đánh giá chính xác tình hình, xác định vị trí tọa độ cụ thể để tổ chức lực lượng tiếp cận, xử lý nhanh chóng các vụ việc phát sinh. Bên cạnh đó, dữ liệu thu thập được từ flycam còn là căn cứ pháp lý quan trọng giúp lực lượng Công an và kiểm lâm trong quá trình xác minh, xử lý hành vi vi phạm pháp luật về môi trường nói chung, bảo vệ rừng và tài nguyên thiên nhiên nói riêng.

Việc ứng dụng khoa học công nghệ không chỉ nâng cao hiệu quả công tác quản lý, giám sát mà còn bảo đảm an toàn cho CBCS khi thực thi nhiệm vụ tại các địa bàn phức tạp. Đây là mô hình đang được Công an tỉnh Lạng Sơn khuyến khích nhân rộng nhằm hướng tới mục tiêu quản lý rừng bền vững.

Thời gian tới, Công an tỉnh Lạng Sơn xác định đấu tranh với lâm tặc, với các hành vi xâm hại rừng và khai thác tài nguyên thiên nhiên rừng trái phép là nhiệm vụ thường xuyên, trọng tâm. Song song với việc xử lý nghiêm các sai phạm, lực lượng Công an sẽ tiếp tục tham mưu cho UBND tỉnh Lạng Sơn chỉ đạo các sở, ban, ngành tăng cường phối hợp liên ngành, nâng cao vai trò trách nhiệm của cơ quan quản lý Nhà nước.

Để giữ màu xanh, mỗi người dân hãy là một chiến sĩ trong "cuộc chiến" bảo vệ rừng; tuyệt đối không tiếp tay cho hành vi xâm hại rừng, kịp thời tố giác các hành vi chặt phá, xâm hại tài nguyên thiên nhiên rừng. Đồng thời, tích cực tham gia trồng rừng và nâng cao ý thức bảo vệ rừng ngay từ cộng đồng.