Thời gian gần đây, hàng loạt vụ cháy xảy ra liên tiếp ở các KCN và nhà dân khiến xã hội quan tâm lo sợ “bà hỏa” luôn rập rình mọi lúc, mọi nơi. Vụ cháy làm 7 người chết tại số nhà 416 đường Nguyễn Trãi, phường 8, quận 5, TP. Hồ Chí Minh; vụ cháy 12 căn nhà Khóm 3, P. Mỹ Long, TP Long Xuyên (An Giang) gây thiệt hại gần 2 tỷ đồng; vụ cháy tại Công ty TNHH Sakata Inx Việt Nam, Bình Dương thiệt hại hơn 15 tỷ đồng và mới đây, vào khoảng 23h05 ngày 23/9, quán bar Luxury (số 153 Yên Phụ, quận Tây Hồ, TP Hà Nội) xảy ra cháy lớn, ngọn lửa thiêu rụi tất cả, làm 13 người bị bỏng nặng và hàng trăm người tháo chạy hoảng loạn…Kết quả điều tra về nguyên nhân các vụ cháy rất giống nhau, các hướng dẫn, tuyên truyền, khuyến cáo của lực lượng Cảnh sát PC&CC mọi người, mọi nơi đều triển khai, nhưng thực tế xảy ra, nhiều thách thức và non kém thiếu hiểu biết đã dẫn đến nhiều vụ chết người thương tâm.
Theo nhiều cán bộ lực lượng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy (PCCC) cho biết: hệ thống điện tại các quán bar, vũ trường, tụ điểm, trung tâm văn hóa nghệ thuật tại các đô thị hiện nay chủ yếu là dàn đèn nháy, tạo hiệu ứng ánh sáng, hệ thống loa, âm thanh công suất cực đại tiêu tốn một lượng điện năng rất lớn, thường tăng đột ngột nên rất dễ gây ra cháy nổ. Chỉ cần điện quá tải, chập mạch gây cháy làm bắn các hạt kim loại nóng chảy ở nhiệt độ cao văng vào các vật liệu dễ bắt cháy xung quanh là tất cả sẽ thành ngọn đuốc. Các quán bar, vũ trường có diện tích từ 300-500 m2, hàng đêm sau 21 giờ mở cửa có không dưới 1.000 người tụ tập, ăn chơi, nhảy nhót. TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng, Cần Thơ, Đà Nẵng…là những nơi có rất nhiều hệ thống các quán bar, vũ trường thể hiện dưới nhiều hình thức. Theo thiết kế kinh điển hiện nay thường là trần nhà bằng vải nỉ, hệ thống cách âm bằng xốp, nệm dưới sàn và vách, trần là các vật liệu dễ bén lửa cháy, lối đi nhỏ hẹp, kín bưng, không lối thoát hiểm hoặc có cũng ít người biết. Thiết kế đã tạo ra không gian ảo rất ấm cúng, tập trung âm thanh, ánh sắng bắt mắt, tác động mạnh âm thanh phấn khích…nhưng chỉ cần một tia lửa điện chập, một mẩu tàn thuốc lá…có thể biến thành ngọn lửa và khói ngạt chết người.
Về quản lý nhà nước trong lĩnh vực PCCC, trước khi được cấp phép kinh doanh hoạt động giải trí có điều kiện và nhạy cảm này, chủ các cơ sở kinh doanh luôn luôn đảm bảo đúng quy định, yêu cầu, thiết kế PCCC được cấp có thẩm quyền phê duyệt hẳn hoi. Nhưng khi sự cố cháy nổ xảy ra, cơ quan chức năng mới phát hiện có rất nhiều tiêu chuẩn, điều kiện không đảm bảo. Trong một chuyến công tác cùng ông K, chủ một nhà hàng, khách sạn nổi tiếng ở Q1, nghe điện đàm của ông K với người nhà về cán bộ PCCC kiểm tra định kỳ. Ông dặn người nhà: Khoảng…giờ đó, có chú X, bên PCCC đến kiểm tra, lấy phong bì dưới bàn của chú đưa…”. Khoản “lại quả” này có thể hiểu là “thông lệ” như việc bác tài đặt 2 xị dưới cần số xe khi vào kiểm định. Nhưng, cần phải nghĩ đến việc, liệu có phải do “phong bì” trên mà người kiểm tra lại qua loa, sơ sài? Hậu quả chưa ai biết được ra sao với rất nhiều cơ sở, nhà ở, công ty, xí nghiệp, trụ sở…khi hỏa hoạn xảy ra.
Để ngăn chặn, phòng tránh cháy nổ xảy ra, lực lượng Cảnh sát PC&CC các cấp thường xuyên tuyên truyền vận động mọi tầng lớp nhân dân thực hiện tốt các nội quy, quy định và tăng cường xây dựng lực lượng phòng cháy và chữa cháy tại cơ sở, địa bàn.
Đại tá Lê Tấn Bửu - Giám đốc Sở Cảnh sát PC&CC TPHCM cho biết, định kỳ hàng tháng, hàng quý, các phòng Cảnh sát PCCC khu vực và Cảnh sát PC&CC TPHCM đều tổ chức kiểm tra gắt gao và xử lý nghiêm các tụ điểm nếu có vi phạm. Ngoài ra, chúng tôi cũng nhắc nhở thường xuyên nhằm giúp các chủ quán bar cảnh giác và chủ động ngăn chặn hỏa hoạn.
Để ngăn chặn, phòng tránh cháy nổ xảy ra, lực lượng Cảnh sát PC&CC các cấp thường xuyên tuyên truyền vận động mọi tầng lớp nhân dân thực hiện tốt các nội quy, quy định và tăng cường xây dựng lực lượng phòng cháy và chữa cháy tại cơ sở, địa bàn. Quản lý chặt chẽ và sử dụng an toàn các chất cháy, chất nổ, nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị và dụng cụ sinh lửa, sinh nhiệt, chất sinh lửa, sinh nhiệt… bảo đảm các điều kiện an toàn về phòng cháy. Cảnh sát PC&CC còn tuyên truyền hướng dẫn người dân các kỹ năng thoát chết ngộp khi hỏa hoạn xảy ra. Vụ cháy nhà số 416 Nguyễn Trãi, Q5 khóa kín cửa ngoài, bên trong chứa nhiều vật liệu, hóa chất dùng làm tóc thời trang khiến 7 người thiệt mạng đặt ra vấn đề rất cần hướng dẫn người dân có thể thoát khỏi hiện trường vụ cháy, giảm thiệt hại về sinh mạng.
Trả lời phỏng vấn của báo CAND gần đây về tình hình cháy nổ xảy ra tại các KCN, nơi đông người, đồng chí Đại tá Đoàn Việt Mạnh- Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy (PCCC) và cứu nạn cứu hộ (CNCH)-Bộ Công an cho biết thêm: KCN cũng là một đối tượng quản lý về PCCC, khi duyệt dự án xây dựng phải qua thẩm duyệt về PCCC và công tác này phải đảm bảo tuân thủ các điều kiện an toàn PCCC theo đúng quy định của pháp luật và các quy chuẩn, tiêu chuẩn về PCCC. Theo quy định đối với cơ sở có nguy hiểm cháy nổ trong một năm, lực lượng Cảnh sát PCCC chỉ được kiểm tra 4 lần và trước khi kiểm tra phải thông báo cho cơ sở trước 3 ngày, việc này dẫn đến tình trạng đối phó của cơ sở, tình trạng vi phạm lại tiếp diễn. Để đảm bảo an toàn PCCC đối với khu công nghiệp thì không chỉ Cảnh sát PCCC làm mà cần có sự hợp tác tích cực từ các doanh nghiệp, đặc biệt là trách nhiệm tổ chức, duy trì công tác PCCC của người đứng đầu cơ sở và lực lượng PCCC tại chỗ.
Riêng công tác quản lý PCCC từng hộ dân trong điều kiện hiện nay là không khả thi đối với lực lượng Cảnh sát PC&CC... Để đảm bảo an toàn về phòng cháy từng hộ gia đình, cần phải tăng cường tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn nâng cao ý thức, kiến thức, kỹ năng về PCCC và thoát nạn của người dân là yếu tố quan trọng và quyết định. Trong đó đặc biệt lưu ý công tác phòng ngừa, đảm bảo và duy trì các điều kiện an toàn về PCCC để loại trừ và giảm đến mức thấp nhất nguy cơ gây nên cháy, nổ và tự xây dựng kế hoạch, chuẩn bị các phương án thoát nạn và hướng dẫn cho các thành viên trong gia đình cùng biết trong thiết kế của căn nhà đang ở và cơ sở kinh doanh do mình làm chủ
