Báo cáo của Văn phòng Ban chỉ đạo Trung ương về chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại (BCĐ 389) cho biết, sau 7 tháng ban chỉ đạo chính thức đi vào hoạt động, công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại đã có sự chuyển biến. Các lực lượng chức năng đã bắt và xử lý 44.000 vụ với giá trị 300 tỷ đồng tiền hàng vi phạm, truy thu thuế 2.500 tỷ đồng. Bộ Công an đã chỉ đạo Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ bắt giữ lượng lớn hàng dược liệu nhập khẩu và khởi tố một số vụ buôn lậu lớn liên quan đến xăng dầu. Lực lượng Cảnh sát biển, Hải quan, Quản lý thị trường cũng đã ngăn chặn, bắt giữ nhiều vụ với số lượng hàng hóa lớn. Tuy nhiên, kết quả đó vẫn chưa tương xứng với thực tế phức tạp của tình hình, và việc buôn lậu vẫn chưa cho thấy dấu hiệu thuyên giảm.
Theo nhận định của BCĐ 389, còn nhiều địa bàn để tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại diễn biến phức tạp như Lạng Sơn, An Giang, Tây Ninh, Quảng Trị… (các địa bàn giáp biên với các nước bạn). Nhiều mặt hàng buôn lậu gia tăng bao gồm hàng hàng hoá tiêu dùng, xăng dầu, than - khoáng sản, thuốc lá, vật tư nông nghiệp… Các thủ đoạn của hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại ngày càng tinh vi, như lợi dụng chính sách tạm nhập tái xuất, ghi giả nhãn hiệu Việt Nam để xâm nhập qua biên giới với số lượng lớn. Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng chỉ rõ: Trung tâm sản xuất hàng giả đổ vào Việt Nam là ở Quảng Châu (Trung Quốc), khi những người làm giả công khai không giấu giếm sản xuất hàng mang nhãn mác Việt Nam, có địa chỉ sản xuất, giấy bảo hành. Từ hàng điện tử đắt tiền đến gói bim bim, tất cả đều đội lốt hàng Việt, vừa gây khó khăn cho công tác xử lý, vừa gây thiệt hại cho DN và ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Cơ quan chức năng nhận định, đây là 1 hiện tượng sẽ gây rắc rối lớn cho Việt Nam khi gia nhập TPP, nếu chúng ta không có đối sách.
Đề cập đến những khó khăn, Thượng tướng Lê Quý Vương, Thứ trưởng Bộ Công an nhận định: Đây là một cuộc đấu tranh lâu dài, bởi với đặc điểm biên giới rộng, nhiều đường tiểu ngạch, giữ được đường này lại nảy ra đường khác, vì người dân biên giới rất thông thạo địa hình. Thứ trưởng Lê Quý Vương cũng cho biết: Trong phạm vi trách nhiệm của mình, Bộ Công an đang chỉ đạo Công an các địa phương xác lập một số chuyên án. Tuy nhiên, để có những giải pháp căn cơ, xung quanh biên giới còn nhiều vấn đề phải bàn, như về chính sách biên mậu, hoạt động tạm nhập tái xuất, hoàn thuế giá trị gia tăng. Thứ trưởng Lê Quý Vương cho rằng cần tập trung “đánh” mạnh vào các chợ đầu mối, tăng cường quản lý thị trường, xử lý tận gốc đối người kinh doanh các loại hàng hóa không có nguồn gốc và siết chặt kiểm soát vận chuyển trên các tuyến giao thông…
Để chuẩn bị cho công tác chống buôn lậu đang “vào mùa”, Chính phủ đã chỉ đạo lập lại trật tự, kỷ cương trong công tác này từ nay đến Tết Ất Mùi với các biện pháp mạnh tay hơn. Đặc biệt, việc xử lý không chỉ tập trung vào các đầu nậu, mà còn tập trung vào xử lý trách nhiệm đối với lực lượng chức năng, xử lý nghiêm tập thể, cá nhân nơi để xảy ra vi phạm tràn lan và tập trung xử lý tình trạng bảo kê được nhận định là vẫn đang ngấm ngầm xảy ra. Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã chỉ đạo tập trung vào các địa bàn trọng điểm, điều tra, truy tố, xét xử nghiêm những đơn vị tổ chức vi phạm để làm gương, công khai trên phương tiện truyền thông đại chúng cho người dân được biết...
“Một bộ phận cán bộ, công chức QLTT thiếu trách nhiệm, thiếu rèn luyện dẫn đến bảo kê, tiếp tay cho hoạt động trái pháp luật cần phải được xử lý, chấn chỉnh kịp thời; Nhiều lãnh đạo cơ quan QLTT chưa quyết liệt trong chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ, chưa đề cao vai trò, trách nhiệm”, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhận định. Đây sẽ là một nội dung được tập trung chấn chỉnh trong thời gian tới. Bên cạnh đó, Chính phủ cũng chỉ đạo các bộ, ngành liên quan khẩn trương “bịt” các lỗ hổng về cơ chế chính sách đang bị các đối tượng buôn lậu lợi dụng, như việc miễn thuế cho cư dân biên giới; chế độ hóa đơn, chứng từ, chính sách tạm nhập tái xuất, kho ngoại quan…
