Tái khởi động Hội nghị Normandy về Ukraine

Chiều 9-12, các lãnh đạo 4 nước thuộc nhóm “Bộ tứ Normandy” về Ukraine đã lần lượt đến Paris, Pháp để tham gia Hội nghị cấp cao 4 bên về Ukraine, còn gọi là Hội nghị 4 bên Normandy.

Hội nghị lần này sẽ là cơ hội gặp mặt lần đầu tiên giữa Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy với Tổng thống Nga Vladimir Putin, là một nỗ lực thực hiện lời hứa của ông Zelenskiy.

Hội nghị cấp cao Normandy về Ukraine diễn ra giữa lãnh đạo 4 quốc gia, bao gồm Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Đức Angela Merkel, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy. Đây là hội nghị mang tính chất đàm phán dài hạn giữa nguyên thủ hai nước Nga và Ukraine, còn Tổng thống Pháp và Thủ tướng Đức đóng vai trò trung gian hòa giải.

Mục tiêu của hội nghị là đàm phán nhằm tìm kiếm giải pháp khả thi nhất cho vùng Donbass, thuộc miền Đông Ukraine, nơi cuộc chiến ly khai vẫn chưa chấm dứt giữa chính phủ ở Kiev với hai nước tự phong Cộng hòa nhân dân Luhansk và Cộng hòa nhân dân Donetsk.

Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy có cuộc gặp đầu tiên tại Paris.
Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy có cuộc gặp đầu tiên tại Paris.

Hội nghị 4 bên Normandy lần này được tái khởi động sau 3 năm gián đoạn, đánh dấu một bước đi mới trong nỗ lực tìm kiếm giải pháp ổn định lâu dài cho miền Đông Ukraine. Hội nghị được khai sinh vào tháng 6-2014, bên lề lễ kỷ niệm 70 năm Ngày đổ bộ lên vùng Normandy, Pháp của quân Đồng minh trong Thế chiến II.

Tại thị trấn Benouville, miền Bắc nước Pháp, Tổng thống Pháp Francois Hollande phối hợp Thủ tướng Đức Merkel làm trung gian tổ chức cuộc gặp mặt đối mặt đầu tiên giữa Tổng thống Nga Putin và Tổng thống Ukraine khi đó là Petro Poroshenko.

Song song với Hội nghị 4 bên Normandy còn có những nỗ lực hoạt động của một nhóm ngoại giao có tên gọi là Nhóm tiếp xúc 3 bên (TCG) bao gồm đại diện của Nga, Ukraine, các quốc gia thuộc Tổ chức An ninh và Hợp tác kinh tế (OSCE) và đại diện hai nước Cộng hòa nhân Donetsk và Luhansk. Nhóm này cũng ra đời vào tháng 6-2014 và mục tiêu hoạt động tương tự như Hội nghị 4 bên Normandy.

Những nỗ lực đáng ghi nhận đầu tiên của TCG là tổ chức hội nghị toàn thể tại Minsk, Belarus vào ngày 5-9-2014 và ký kết, thông qua Nghị định thư Minsk, còn gọi là “Minsk-1”.

Tháng 10-2014, “Bộ tứ Normandy” họp lần 2 bên lề Hội nghị cấp cao ASEM tại Milan, Italy. Tại đó lãnh đạo 4 quốc gia thảo luận các điều khoản nêu trong “Minsk-1” và lần đầu tiên các bên tham gia hội nghị đã đồng ý các điều khoản bao gồm: rút các hình thức triển khai vũ trang trái phép khỏi lãnh thổ Ukraine; trao quy chế đặc biệt cho vùng Donbass; ân xá cho những người không phạm các tội nghiêm trọng; trao đổi tù nhân và tổ chức bầu cử địa phương cho vùng này.

Sau hội nghị, các bên tỏ vẻ lạc quan về khả năng tìm được giải pháp ngừng bắn lâu dài tại vùng Donbass. Thế nhưng, trên thực tế, chiến sự vẫn tiếp diễn bất chấp lệnh ngừng bắn. Đầu năm 2015, chiếh sự bắt đầu leo thang dữ dội tại sân bay Donetsk và thị trấn Volnovakha làm chết 13 người.

Như vậy là Minsk-1 thất bại và các bên lại thấy cần thiết tổ chức những cuộc đàm phán mới. Lãnh đạo “Bộ tứ Normandy” lại nhóm họp vào ngày 11-2-2015, đàm phán kéo dài liên tục trong 16 giờ và kết quả là các bên cùng ký kết một thỏa thuận mới, đặt tên là “Minsk-2”.

Thỏa thuận Minsk-2 không khác mấy so với Minsk-1 nhưng khác ở chỗ nó được ký kết bởi cấp nguyên thủ quốc gia vì thế hiệu lực thi hành có phần mạnh hơn, nội dung văn bản cũng cụ thể, rõ ràng hơn về quy trình thủ tục thi hành: Đó là, trước hết phải tổ chức bầu cử địa phương tại các vùng lãnh thổ ly khai, sau đó Ukraine sẽ nắm quyền kiểm soát đường biên giới với Nga. Thế nhưng, bộ sậu ở Ukraine lại không đồng tình với phương án này mà đòi phục hồi quyền kiểm soát vùng biên giới với nước Nga trước bầu cử.

Quy trình thực thi các điều kiện khác trong thỏa thuận cũng được hiểu và diễn giải không nhất quán nhau như thế, đặc biệt là “Bộ tứ Normandy” đã không nhất trí được về việc “cái nào làm trước, cái nào sau” giữa bầu cử và quy chế đặc biệt cho vùng Donbass.

Để giải tỏa bế tắc, Ngoại trưởng Đức khi đó là ông Frank-Walter Steinmeier đã đề xuất giải pháp đột phá: Quy chế đặc biệt vùng Donbass sẽ có hiệu lực tạm thời vào ngày bầu cử địa phương. Nếu OSCE công nhận cuộc bầu cử là công bằng và hợp pháp thì quy chế sẽ tiếp tục có hiệu lực.

Giải pháp này được Steinmeier đưa ra tại Hội nghị 4 bên Normandy ngày 2-10-2015, thảo luận kéo dài suốt 4 giờ và kết quả là các bên tham gia đều thừa nhận họ không thể thực thi các thỏa thuận Minsk vào cuối năm. Lần cuối cùng Hội nghị 4 bên diễn ra tại Berlin (Đức) vào ngày 19-10-2016 nhưng không có văn bản nào được thông qua.

Sau hội nghị đó, Tổng thống Nga Putin tuyên bố không tham gia Hội nghị 4 bên Normandy nữa vì nó không mang lại hiệu quả thiết thực. Suốt 3 năm qua, đã có nhiều nỗ lực thực thi các thỏa thuận Minsk, chủ yếu là trong vấn đề trao đổi tù nhân, với hàng trăm người Ukraine và Nga đã được trả tự do.

Đầu năm 2019, khi ông Zelenskiy lên làm Tổng thống Ukraine, các nỗ lực tìm giải pháp cho vùng Donbass bắt đầu được quan tâm trở lại. Nhưng để đi đến hội nghị tại Paris, các bên Nga và Ukraine đã phải tạm thời chấp nhận “công thức” của ông Steinmeier: Quy chế đặc biệt cho vùng Donbass phải có trước.

Đến dự Hội nghị 4 bên lần này, Tổng thống Ukraine mang theo kỳ vọng sẽ tìm được giải pháp cho vấn đề an ninh vùng Donbass. Có 3 vấn đề trọng tâm được ông Zelenskiy quan tâm nhất, đó là đạt thỏa thuận về trao đổi tù nhân, xác định có bao nhiêu công dân Ukraine có thể được trả về và khi nào; dàn xếp một kế hoạch ngừng bắn lâu dài; bảo đảm rút tất cả các lực lượng vũ trang trước khi tiến hành bầu cử địa phương tại các vùng lãnh thổ không thuộc quyền kiểm soát của chính phủ Kiev.

Trước khi đến Paris, ông Zelenskiy đã tuyên bố ông mong muốn bầu cử địa phương vùng Donbass trùng khớp với kỳ bầu cử quốc gia Ukraine vào tháng 10-2020. Ngoài ra, Kiev cũng muốn đưa thêm người vào nhóm tiếp xúc TCG nhưng vấn đề này không nhận được sự đồng tình của các bên còn lại.

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.