>>Nông dân Bình Định: Khổ vì Công ty lúa giống bội tín
Sau khi báo đăng, ngày 15/12/2009, Tổng Công ty đã có văn bản trả lời về vụ việc này. Để rộng đường dư luận, chúng tôi đã làm việc với một số cơ quan chức năng để làm rõ vụ việc này.
Doanh nghiệp và HTX đổ lỗi cho nhau
Theo văn bản của Tổng Công ty, đại diện Tổng Công ty đã cùng lãnh đạo Sở NN-PTNT, Trung tâm Khuyến nông - Khuyến ngư (TT KN-KN) của tỉnh Bình Định trực tiếp đến HTX NN Cát Hanh 1 để bàn bạc và đi đến thống nhất nội dung ký kết hợp đồng giữa 2 bên A và B về việc HTX NN Cát Hanh 1 nhận sản xuất cho Tổng Công ty 15 ha lúa giống Vật tư - NA1.
Sau khi bên B nhận được bản hợp đồng do bên A gửi vào thì ông Nguyễn Đăng Ty - Chủ nhiệm HTXNN Cát Hanh 1 - gọi điện gặp ông Trương Văn Hiền - Tổng Giám đốc Tổng Công ty - đề xuất 2 việc là: Lượng giống để gieo cấy 1 sào phải từ 4-5 kg trở lên thì bà con nông dân mới làm được; Phải bảo lãnh năng suất lúa từ 60 tạ/ha trở lên thì nông dân mới chấp nhận.
Ông Trương Văn Hiền đồng ý đề xuất thứ 2, còn đề xuất thứ nhất ông không chấp nhận. Ông Nguyễn Đăng Ty nói lại: "Nếu như vậy thì HTX NN Cát Hanh 1 không thể làm được và không ký hợp đồng nữa". Trước tình hình này ông Hiền gọi điện gặp ông Nguyễn Xuân Thưởng - Giám đốc TT KN-KN tỉnh Bình Định để nói rõ việc này.
Dù được ông Thưởng giải thích cặn kẽ, ông Ty vẫn khước từ ký vào bản hợp đồng. Phía Tổng Công ty khẳng định: Việc không ký hợp đồng với HTX NN Cát Hanh 1 là hoàn toàn do Chủ nhiệm HTX NN Cát Hanh 1 chứ không phải do Tổng Công ty; tác giả bài báo viết chưa đúng vào bản chất sự việc, thiếu kiểm tra trước khi viết bài.
Tuy nhiên, khi làm việc với chúng tôi, ông Nguyễn Đăng Ty cho rằng hợp đồng sản xuất lúa giống đổ bể chủ yếu là do hợp đồng của Tổng Công ty không có điều khoản "bảo hiểm năng suất lúa từ 60 tạ/ha".
Ông Ty khẳng định là sau khi nhận hợp đồng do Tổng Công ty gửi vào, có báo cáo với lãnh đạo Sở NN&PTNT, TT KN-KN tỉnh và sau đó mới điện thoại cho lãnh đạo Tổng Công ty. Khi ông Ty gọi điện cho ông Trương Văn Hiền phản ánh việc hợp đồng thiếu điều khoản bên A bảo hiểm năng suất thì nhận được câu trả lời là điều kiện này công ty đang "bàn lại" và "nếu không đồng ý thì khỏi ký hợp đồng".
Hai bên đều có trách nhiệm
Sáng 28/1, chúng tôi cũng đã có buổi làm việc với ông Nguyễn Xuân Thưởng về vấn đề này. Ông Thưởng cho biết: Tại buổi họp thương thảo giữa lãnh đạo Tổng Công ty với HTX NN Cát Hanh 1 và bà con xã viên, ông Hồ Ngọc Hùng - Phó Giám đốc Sở NN&PTNT Bình Định đề nghị Tổng Công ty bảo hiểm năng suất lúa giống đạt 60 tạ/ha và ông Trương Văn Hiền đã nhất trí. Ngoài ra còn có những điều khoản khác như mức gieo sạ là 2kg đến 2,5kg lúa giống/ha và mức thưởng là 500.000 đồng nếu ai gieo sạ ở mức 2kg/ha...
Tuy nhiên, khi nhận được hợp đồng, ông Nguyễn Đăng Ty gọi điện thông báo cho TT KN-KN tỉnh là Tổng Công ty không đưa điều khoản bảo hiểm năng suất lúa giống đạt 60tạ/ha vào hợp đồng, không có mức thưởng nhưng lại có mức phạt, đưa mức phân bón ứng trước cho nông dân quá nhiều... nên HTX NN Cát Hanh 1 không đồng ý ký hợp đồng.
Ông Thưởng đề nghị HTX NN Cát Hanh 1 phải làm lại hợp đồng bổ sung mức bảo hiểm 60 tạ/ha, mức thưởng, phạt... gửi ra cho Tổng Công ty, riêng vấn đề mức lúa giống gieo sạ trên mỗi ha đã thống nhất tại buổi họp nên không thay đổi. Sau đó, ông Thưởng đã gọi điện cho ông Trương Văn Hiền và ông Hiền đã đồng ý các điều khoản về mức bảo hiểm, mức thưởng, phạt...
Theo ông Trương Văn Hiền thì Tổng Công ty là một đơn vị anh hùng trong thời kỳ đổi mới và cá nhân ông cũng là Anh hùng Lao động nên ông hứa sẽ thực hiện đúng như thoả thuận, không để mất uy tín.
Ông Hiền cũng cho rằng, số vốn Tổng Công ty bỏ ra đầu tư sản xuất giống tại HTX NN Cát Hanh 1 và số lãi không đáng là gì đối với công ty bởi doanh nghiệp này mỗi năm có doanh thu cả mấy ngàn tỷ đồng thì năm, ba trăm triệu đồng ở đây không có vấn đề gì. Nhưng sau đó ông Ty vẫn không thực hiện yêu cầu của TT KN-KN và từ chối ký hợp đồng.
Giống lúa Vật tư - NA1 đã được khảo nghiệm thành công nhiều nơi trên địa bàn tỉnh Bình Định, năng suất khảo nghiệm luôn đạt trên 72,4 tạ/ha,... chứng tỏ đây là giống lúa tốt, phù hợp điều kiện sản xuất trên địa bàn tỉnh.
Đáng tiếc là cả Tổng Công ty và HTX NN Cát Hanh 1 đã có cách làm việc không nhất quán, thiếu thiện chí nên đã khiến cho những hộ dân thôn Vinh Kiên mất đi cơ hội tiếp cận với giống lúa trên. Đây cũng là một bài học cho các bên liên quan trong quá trình thương thảo, ký hợp đồng sản xuất lúa giống với nông dân
