Nhạc sĩ Xuân Phương (tên đầy đủ là Nguyễn Xuân Phương) sinh năm 1973 tại Hưng Yên trong một gia đình có truyền thống âm nhạc. Bố của anh là PGS.TS, nhạc sĩ, NSƯT Nguyễn Xuân Tứ, nguyên Hiệu trưởng Trường Trung học Văn hóa - Nghệ thuật Hà Nội (nay là Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội).
Anh từng theo học tại Nhạc viện Hà Nội (nay là Học viện âm nhạc Quốc gia Việt Nam). Thập niên 1990, Xuân Phương thành lập ban nhạc Chìa Khóa Vàng cùng Bằng Kiều, Mỹ Linh, Ngọc Anh... Với phong cách tươi mới, trẻ trung, Chìa Khóa Vàng trở thành một trong những ban nhạc hoạt động sôi nổi nhất ở Hà Nội vào những năm 1993-1996.
Xuân Phương là tác giả của nhiều ca khúc nổi tiếng đã gắn bó với tên tuổi các ca sĩ, nhóm nhạc, như: “Anh” (Hồ Quỳnh Hương), “Nếu phải xa nhau” (Minh Quân), “Mong ước kỷ niệm xưa” (Nhóm 3A), “Lời chưa nói”, “Lời ru cho con” (Hà Trần), “Người đàn bà thứ 2” (Nguyễn Ngọc Anh),...
Trao đổi với PV Báo CAND, Đại tá, nhạc sĩ Hồ Trọng Tuấn, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa nghệ thuật quân đội cho biết, trong âm nhạc, Xuân Phương là người rất có cá tính, là người sáng tác thành công, đặc biệt trong đề tài tình yêu với giai điệu đẹp, sâu sắc. Ngoài công việc sáng tác, Xuân Phương còn thành công trong các vai trò phối khí, đào tạo ra nhiều thế hệ học trò xuất sắc.
Là người em gần gũi, thân thiết với nhạc Xuân Phương, Thượng tá, nhạc sĩ An Hiếu, Phó Trưởng khoa Quản lý văn hóa, Trường Đại học Văn hóa nghệ thuật quân đội cho biết, Xuân Phương là người hiền lành, cởi mở, gần gũi với bạn bè, đồng nghiệp và các học trò. Nhạc sĩ Xuân Phương là người có biệt tài viết nhạc phim – đây là điều rất khó với người sáng tác âm nhạc. Những ca khúc trong phim của anh như “Mong ước kỷ niệm xưa”, “Nếu phải xa nhau”, “Áo trắng đến trường”, “Lời ru cho con”… đã “thoát” ra ngoài bộ phim và có một đời sống riêng.
Trung tá, nhạc sĩ, NSƯT Nguyễn Tất Nghĩa, Phó Trưởng đoàn, Nhà hát Ca múa nhạc CAND khẳng định, nhiều ca khúc của nhạc sĩ Xuân Phương mỗi khi vang lên, công chúng sẽ thấy mình trong đó. Các tác phẩm của nhạc sĩ Xuân Phương viết về tình yêu đều rất gần gũi, giai điệu trẻ trung, lời ca sâu lắng và cho đến hôm nay, các ca khúc ấy vẫn chiếm trọn trái tim của không chỉ người yêu nhạc thập niên 7X, 8X mà kể cả giới trẻ bây giờ.
Sinh thời, nhạc sĩ Xuân Phương cho biết “Mong ước kỷ niệm xưa” là một trong những ca khúc khiến anh ấn tượng nhất sự nghiệp sáng tác của mình. Xuân Phương nói: “Khi sáng tác ca khúc đó vào năm 1997 vì đơn giản lúc đó tôi chỉ mong ca khúc được đặt vào trong phim và góp một phần hỗ trợ làm sao cho nội dung bộ phim được tốt hơn và được mọi người nhớ đến hơn".
NSND Thái Thị Liên – thân mẫu của danh cầm Đặng Thái Sơn qua đời 
NSND Bùi Đình Hạc - đạo diễn phim “Hà Nội 12 ngày đêm” qua đời 
