Con số 1.214 vụ vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm (ATTP) mà lực lượng CS Môi trường phát hiện và xử lý trong 6 tháng đầu năm nay cho thấy những vi phạm trong lĩnh vực này rất nhiều. Tình trạng cơ sở vật chất, nhà xưởng chế biến thực phẩm không đảm bảo điều kiện về vệ sinh ATTP cũng không hiếm gặp. Ngay cả với những sản phẩm truyền thống được nhiều người ưa thích sử dụng như ô mai, bánh mứt kẹo, thạch... cũng được chế biến trong điều kiện rất thiếu vệ sinh.
Không chỉ vậy, khi kiểm tra cơ sở sản xuất ô mai truyền thống tại xã Đồng Mai, quận Hà Đông, cơ quan chức năng còn phát hiện sự thật “kinh hoàng” về điều kiện sản xuất tại đây. Khi đồng chí Phạm Văn Bình, Trưởng phòng 6, Cục CS Môi trường cho tôi xem những hình ảnh này, tôi thật không tưởng tượng nổi, món ăn ưa thích của phái nữ lại được làm bằng “công nghệ” bẩn đến như vậy.
Theo điều tra của lực lượng CS Môi trường, việc sử dụng nguyên vật liệu, phụ gia thực phẩm ngoài danh mục, không rõ nguồn gốc xuất xứ để sản xuất, chế biến thực phẩm diễn ra ở một số địa phương, đặc biệt là các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh... Kết quả điều tra chuyên án “sản xuất, kinh doanh cafe bột không đúng công bố tiêu chuẩn sản phẩm, bị nhiễm các chất không được phép sử dụng trong thực phẩm” tại TP Hồ Chí Minh là một điển hình.
Qua điều tra, xác minh, lực lượng CS Môi trường đã phát hiện các công ty: cổ phần Đại Hoàng Thủy; TNHH SXTM cafe Đại Hoàng Phát; Công ty TNHH SXTM – DV cafe Đức Mạnh; Công ty TNHH cafe Gia Phát; cơ sở sản xuất cafe Sơn Tùng; Công ty TNHH SXTM Trương Gia... sử dụng đậu nành, ngô và một số loại phụ gia không rõ nguồn gốc như caramen, vanilin...
Đặc biệt, ban chuyên án đã phối hợp với Thanh tra Sở Y tế TP Hồ Chí Minh lấy 12 mẫu sản phẩm gửi đi xét nghiệm để định danh các chất: Pyridine, Propylen, Toluene, Sodium Cyclamate... Kết quả kiểm tra phát hiện hóa chất Sodium Cyclamate với hàm lượng 1107,66mg/kg trong sản phẩm cafe của Công ty TNHH cafe Gia Phát. Đây là hóa chất cấm sử dụng trong thực phẩm.
Ngay lập tức, ban chuyên án đã phối hợp với Thanh tra Sở Y tế TP Hồ Chí Minh niêm phong, thu giữ 2.300kg cafe của công ty này.
Qua đấu tranh, khám phá chuyên án “sản xuất, kinh doanh cafe bột không đúng công bố tiêu chuẩn sản phẩm, bị nhiễm các chất không được phép sử dụng trong thực phẩm”, CS Môi trường đã xác định được hành vi, thủ đoạn vi phạm pháp luật của các đối tượng. Cụ thể, cả 6 doanh nghiệp nêu trên đều công bố thành phần cafe nguyên chất từ 90-100% nhưng thực tế đã pha trộn từ 40-60% các loại ngũ cốc; sử dụng phụ gia không rõ nguồn gốc, thậm chí cả chất cấm; quy trình sản xuất không đảm bảo...
Trong chế biến thực phẩm, để giảm chi phí, giảm thời gian, nhân công, một số cơ sở sản xuất đã dùng hóa chất nguy hại. Điển hình phải kể đến việc phát hiện cơ sở Minh Ký, ở C7B/111 Phạm Hùng, ấp 4A, xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh, TP Hồ Chí Minh sử dụng hóa chất không rõ nguồn gốc để chế biến trứng bắc thảo.
Khi kiểm tra, cơ quan Công an phát hiện trong kho có 41 thùng nhựa đang ngâm hóa chất. Mỗi thùng chứa khoảng 6.000 quả trứng. Một số đối tượng còn sử dụng nguyên liệu, hương liệu, phẩm màu để hô biến thành những loại rượu được ưa thích như sâm panh, vốt ka... Việc phát hiện, tịch thu 135kg nguyên liệu, phẩm màu, hương liệu không rõ nguồn gốc của Công ty Đại La ở quận Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh là ví dụ.
Không chỉ sử dụng hóa chất, phụ gia không đảm bảo trong chế biến thực phẩm, các sản phẩm gia cầm nhập lậu, đặc biệt là gia cầm thải loại cũng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng. Gia cầm và các sản phẩm từ gia cầm là thực phẩm thiết yếu, rất cần trong bữa ăn gia đình. Tuy nhiên, kết quả kiểm tra về dư lượng kháng sinh trong gia cầm nhập lậu cho thấy, sản phẩm này rất mất an toàn. Thế nhưng, vì lợi nhuận, nhiều người đã tìm cách đưa gia cầm thải loại nhập lậu vào việc này.
Để ngăn chặn dịch bệnh, nguy cơ gây nguy hại sức khỏe người tiêu dùng, Chính phủ đã ra Đề án 2088 về phòng ngừa ngăn chặn vận chuyển và kinh doanh gia cầm, sản phẩm gia cầm nhập khẩu trái phép. Trong 6 tháng thực hiện đề án này, lực lượng CS Môi trường đã phối hợp bắt giữ 500 vụ vận chuyển, kinh doanh sản phẩm gia cầm nhập lậu.
Hiện nay, diễn tiến tình hình tội phạm và vi pháp pháp luật về ATTP còn rất phức tạp. Các hoạt động buôn bán, vận chuyển gia cầm, thủy hải sản đang gây nhức nhối. Mới đây, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân đã yêu cầu CS Môi trường báo cáo về tình hình nhập khẩu, buôn bán cá tầm nhập lậu trước ngày 15/7 cho thấy sự quan tâm cũng như tính quyết liệt trong việc chỉ đạo ngăn chặn nạn buôn bán thực phẩm không có nguồn gốc. Hy vọng, với sự nỗ lực của ngành chức năng, tội phạm và vi phạm pháp luật về ATTP sẽ được ngăn chặn
