"Chị đã bao giờ nhai bóng đèn chưa?"
Trần Văn Quán trú ở ở quận Long Biên, Hà Nội hỏi một câu ráo hoảnh khiến tôi không khỏi giật mình: "Chị đã bao giờ nhai bóng đèn chưa?". "Ai lại dám nhai bóng đèn? Không sợ đau à?" - tôi ngơ ngác hỏi Quán. Quán cười tủm tỉm vẻ đầy tự tin: "Người khác nhai thì đương nhiên là đau rồi. Nhưng em chẳng thấy đau gì cả. Mà có sao đâu. Bố mẹ em nhìn thấy em nhai bóng đèn, sợ quá, đưa em vào Bệnh viện Tâm thần. Nhưng em có sao đâu. Chị thấy đấy, em vẫn bình thường đấy chứ!".
Mới nghe lời khẳng định chắc như đinh đóng cột của Quán, người khác cũng thấy ngờ ngợ cái lý do Quán bị đưa vào đây. Mà cậu ta ăn nói giảo hoạt, lại có duyên, vừa nói chuyện vừa đọc thơ xem chừng rất lãng mạn. Thế nhưng, nghe Quán nói chuyện một hồi, tôi dần dần nhận ra cái sự không bình thường trong tư duy và cách thể hiện mình của Quán. Các bác sỹ cho biết, Quán bị trầm cảm nặng trong nhóm bệnh nhân đang điều trị tại Khoa Lạm dụng chất.
"Em chán ở đây lắm rồi. Em có làm sao đâu mà bố mẹ bắt em vào đây cơ chứ!" - Quán nhắc đi nhắc lại cái điệp khúc ấy. Rồi cậu kể, năm nay Quán 24 tuổi, không nghề nghiệp, có một cô người yêu nhưng đã bỏ rồi. Trước khi vào đây, Quán đã đi cai nghiện ma túy.
Thời gian cai nghiện, cô bạn gái đã đi lấy chồng. Trở về, cậu cũng thích vài cô, nhưng chẳng ai thích cậu. Thế rồi cậu lại theo bạn bè, dùng ma túy đá. Qua lời kể của Quán, tôi hiểu rằng, khi sử dụng ma túy, cậu bị ảo giác, nhai bóng đèn mà không sợ đau. Rồi Quán đóng cửa ở trong nhà cả tuần, đầu óc lung mung, nghĩ những điều không bình thường. "Sau khi ra khỏi đây em sẽ kiếm một việc", Quán nói.
"Em định làm gì?", tôi hỏi. Cậu lại cười với vẻ mặt đầy bí hiểm: "Em theo một thầy cúng ở Hà Nội. Em được bề trên ban cho căn hầu đấy. Em sẽ đầu tư một khoản tiền để theo thầy". Tôi thắc mắc: "Chỉ theo thầy hầu cúng thì cần gì đến tiền đầu tư?". Quán lại cười: "Chị chẳng hiểu gì cả. Còn phải mua mũ áo, đồ đạc theo hầu chứ". "Ra thế", tôi gật gù…
Khác với Quán, cậu thanh niên 19 tuổi Nguyễn Thanh Tuấn được đưa đến từ Vĩnh Phúc thì rụt rè và có vẻ tỉnh táo hơn. Thấy tôi giới thiệu rằng mình vào đây tìm hiểu để đưa đứa em vào chữa bệnh, Tuấn mới mở lòng, kể chuyện. Cậu có tuổi thơ thiệt thòi do bố mẹ bỏ nhau. Tuấn ở với mẹ, nhưng không chịu làm việc giúp mẹ mà ham chơi, bỏ học khi đang dở dang lớp 7. Tuấn theo chúng bạn sống "bầy đàn". Cái gì đến sẽ đến, cậu mắc nghiện heroin. Khi cơn sóng ma túy đá ập đến, cậu cũng chơi luôn.
Từ đó, Tuấn luôn sống trong ảo ảnh. Cậu tưởng tượng có ai đó luôn rình rập, đánh mình nên không dám đi đâu. Khi tỉnh, cậu lại đòi mẹ tiền đi chơi, dùng thuốc. Sự sa đà chơi bời của Tuấn khiến người mẹ đau lòng. Đợi đến khi con tỉnh táo, bà lựa lời khuyên nhủ. Những lời thủ thỉ và những giọt nước mắt đau khổ của người mẹ chạm đến suy tư lâu nay không dành cho mẹ, cậu đồng ý cùng mẹ đến Bệnh viện Tâm thần Hà Nội...
Lời cảnh báo về rối loạn nhân cách
Tôi mang những câu chuyện trên kể lại với Thạc sỹ Nguyễn Văn Tuấn, Trưởng khoa Lạm dụng chất (Khoa H.), Thạc sỹ Tuấn cứ lo tôi không phân biệt được lời nói thật, giả của các bệnh nhân: "Nhiều bệnh nhân nói khéo lắm, nghe một hồi rồi nhà báo lại tin họ đấy. Nhưng thực ra họ nói bằng ảo giác, chưa thể tin được".
Ông kể thêm trường hợp một bệnh nhân 36 tuổi. Anh Nguyễn Nam C có vợ kinh doanh buôn bán ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Ban đầu anh này nghiện thuốc phiện, hơn một năm nay quay sang dùng ma túy đá. Dùng ma túy đá được 6 tháng thì C bị loạn thần, hoang tưởng ảo giác cấp khi phê thuốc. Mặc dù đi cai nghiện hai lần nhưng C vẫn bị hoang tưởng. Lúc nào anh này cũng cho rằng mình bị ma quỷ đuổi bắt. Bao năm nay, gia đình của C khốn khổ vì người đàn ông trụ cột.
"Đập đá" là cách gọi kiểu "đường phố" của chất ma túy tổng hợp Methamphetamine - bác sỹ Lý Trần Tình, Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Hà Nội lý giải. Theo bác sỹ Lý Trần Tình, những năm gần đây, tình trạng nghiện heroin đã chững lại, nhưng thay vào đó là hiện tượng thanh niên dùng ma túy đá lại tăng lên. Trước đây 5 năm, loại ma túy tổng hợp dùng nhiều là Estasy - thuốc lắc. Trong năm năm gần đây, số nghiện ma túy tổng hợp tăng lên gấp 10 lần. Sau khi dùng ma túy đá từ 1-3 năm sẽ gây loạn thần. Loạn thần mãn tính gây hoang tưởng, ảo giác sau khi dùng thuốc. Bởi vậy nó dai dẳng và khó chữa.
Thạc sỹ Nguyễn Văn Tuấn cảnh báo: "Nhiều bố mẹ khi biết con nghiện ma túy đá đều thất vọng. Nhưng do hiểu biết của họ về ma túy đá rất hạn chế. Họ chỉ nghĩ mù mờ là con mình đi… "đập đá", không nặng như nghiện thuốc phiện hay heroin. Bởi vậy họ chủ quan mà không lường trước được hậu quả nghiêm trọng do nó gây ra. Phần lớn những trường hợp nghiện ma túy đá đều xuất phát từ gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khi nhân cách đứa con chưa phát triển hoàn thiện. Đây là một hiện tượng xã hội cần được lưu tâm".
Sau khi sử dụng ma túy đá, bệnh nhân sẽ mắc hội chứng trầm cảm, suy kiệt cơ thể, ảnh hưởng đến tim, não, thiệt hại về kinh tế, gây nguy hiểm cho xã hội. Theo bác sỹ Lý Trần Tình, có tới 48% trường hợp phạm pháp do ma túy là sử dụng ma túy tổng hợp. Ảo giác đã khiến người sử dụng không điều khiển được hành vi của mình. Bác sỹ Lý Trần Tình cho rằng, cứ 3 năm trên thị trường lại xuất hiện một loại ma túy mới. Bởi vậy, chúng ta cần ngăn chặn hậu quả của các loại ma túy ngay từ chính gia đình bằng việc tạo môi trường tốt cho con học tập và phát triển toàn diện, nhận thức đầy đủ về tác hại của các loại ma túy để có hướng giáo dục đúng hướng.
| Theo Thạc sỹ Nguyễn Văn Tuấn, bệnh nhân ma túy đá đang có xu hướng trẻ hóa. Hiện tại, bệnh viện đang điều trị cho 275 ca nghiện ma túy thì có tới 125 trường hợp nghiện ma túy đá. Thông thường trước khi sử dụng ma túy đá họ đã nghiện heroin và thuốc lắc rồi chuyển sang ma túy đá. Sau sử dụng, người bệnh sẽ bị rối loạn tâm thần với biểu hiện: nghe thấy tiếng nói đe dọa giết, cho rằng người xung quanh theo dõi hành vi của mình nên có xu hướng chạy trốn vào trong phòng, đóng cửa. Có người sử dụng xong nằm ở ô văng cửa, trèo lên nóc nhà, có nhiều hành vi gây nguy hiểm cho họ và người xung quanh. Bệnh nhân được đưa đến bệnh viện trong tình trạng hoảng sợ và được cấp cứu tâm thần. Hầu hết là gia đình đưa con đến khi bị loạn thần nặng, có trường hợp gia đình phải nhờ Công an đưa đến bệnh viện. |
