Mỏi mòn chờ điện
Xã Phú Văn được tách ra từ xã Đức Hạnh, nơi có Nhà máy Thủy điện Thác Mơ. Mặc dù nhà máy thủy điện này được đưa vào sử dụng đã 16 năm nhưng người dân sống cách đó chừng 10km đường bộ vẫn phải sống trong cảnh đèn dầu.
Ông Điểu Dem, dân tộc Sê'tiêng thôn Đặk Son, xã Phú Văn cho biết: Nhà nước làm thủy điện Thác Mơ lâu rồi mà lạ lùng sao không bắt điện cho bà con xài. Cứ tối đến là cả làng tối thui. Ai có vườn điều, cao su mới dám mua bình điện (bình ắc quy - PV) về cắm còn ít vườn thì chỉ thắp đèn dầu thôi. Nhà tôi có một bình điện nhưng chỉ cắm sáng khi có việc cần, còn trời tối là lên giường nằm ngủ thôi. Giờ muốn Nhà nước bắt điện để mua tivi về xem. Trên Đài Bình Phước (Đài PTTH Bình Phước - PV) có chiếu tiếng đồng bào Sê'tiêng, muốn coi phải ra xã Đức Hạnh xa mười mấy cây số mới coi được".
Tương tự, hộ anh Trần Văn Toàn, thôn Đặk Khâu, xã Phú Văn cũng sống trong "vùng đèn dầu", mới đây phải "đầu tư" thêm chiếc bình ắc quy mới để phòng những lúc "Mẹ vắng nhà ngày bão" (bài học thuộc lòng trong chương trình sách giáo khoa tiểu học). "Tối đến nhà cũng chỉ dùng khoảng 1 tiếng đồng hồ để xem thời sự trên tivi, ăn cơm vì tiền sạc bình tốn kém. Nhiều năm qua mấy đứa con tôi học chủ yếu với chiếc đèn dầu. Học xong đứa nào thò tay vào lỗ mũi, đầu ngón tay cũng đen kịt vì khói đèn bay vào. Chỉ đến các kỳ thi, thấy thương bọn trẻ mới thắp điện (từ bình ắc quy) cho dùng. Không hiểu sao từ Nhà máy Thủy điện Thác Mơ đến đây có khoảng 10km mà sao Nhà nước không kéo điện để dân bớt cực. Không có điện, mùa khô còn đỡ, chứ mùa mưa thì cực khổ trăm bề" - anh Trần Văn Toàn nói.
Có đến và tận mắt chứng kiến mới thấy sự khổ cực của người dân xã Phú Văn. Mỗi buổi chiều, khi đi làm về, những phụ nữ người dân tộc Sê'tiêng thôn Đặk Khâu còn phải dẫn bọn trẻ xuống khe nước để tắm rửa cho chúng và giặt giũ áo quần. Khe nước được chặn từ mạch nước tự nhiên nhỏ, được nhiều người lấy ống nước nhựa chọc qua hồ rồi khéo léo điều chỉnh chỉ cho một lượng nước nhỏ chảy qua hứng dùng. Người dùng xong phải lấy nắp đậy lại để nước không chảy ra ngoài gây lãng phí. Sau khi tắm rửa, giặt giũ, chị Điểu Thị Ngén còn tranh thủ gùi một thùng nước mang về để nấu cơm.
Chị Điểu Thị Ngén cho biết, chị đã làm công việc này từ nhỏ. Năm nào cũng vậy cứ đến mùa khô giếng đào cạn nước là phải gùi nước về dùng. Giếng nhà đã vét nhưng chẳng may gặp đá bàn nên chẳng biết vét sâu bao nhiêu nữa mới có nước nên đành chịu.
Với khuôn mặt khắc khổ, Trưởng thôn Đặk Khâu, ông Điểu Đông, người dân tộc Sê'tiêng nói với giọng buồn: "Nhiều hộ có điều, có cao su tiền nhiều muốn khoan giếng cũng không được vì điện đâu mà dùng máy bơm. Nhiều cán bộ ở tỉnh, ở huyện về thăm, cho quà bà con cũng nói nhiều là sẽ kéo điện mang ánh sáng cho bà con nhưng nói mãi đến nay cũng chẳng thấy gì".
"Khó" 1 tỉ đồng?
Ông Nguyễn Văn Viễn, Chủ tịch UBND xã Phú Văn cho biết: "Hiện xã có 3 thôn chưa được sử dụng điện là Cây Da, Đặk Khâu, Đặk Son. Số người chưa được sử dụng điện của 3 thôn này là trên 2.200 người thuộc gần 500 hộ. Trong đó, thôn Đặk Khâu là hoàn toàn trắng điện, các hộ tổ 2, 3 thôn Đặk Son 2, tổ 2, 3, 7 thôn Cây Da là có điện, 4 tổ còn lại (1, 4, 5, 6) là không có điện".
Được biết, theo Chương trình 135 của Chính phủ, giai đoạn 1 của kế hoạch 5 năm từ 2000-2005 sẽ phủ điện lưới quốc gia một phần xã Đức Hạnh. Giai đoạn 2 của kế hoạch từ 2005-2010 sẽ thực hiện tiếp "diện tích" còn lại. Năm 2007 xã Phú Văn được thành lập, trên cơ sở tách ra từ xã Đức Hạnh. Giai đoạn 1 đã phủ lưới điện 100% số thôn của xã Đức Hạnh mới và một phần của xã Phú Văn ngày nay. Chưa thực hiện xong dự án phủ lưới điện "diện tích" còn lại giai đoạn 2005-2010 của xã Đức Hạnh (cũ) thì 2007 xã Phú Văn được thành lập. Và do đó nguồn vốn ngân sách của Chương trình 135 giai đoạn này cũng thuộc về xã Đức Hạnh mới mà không phải của xã Phú Văn. Từ năm 2010 do không có vốn (từ Chương trình 135) nên xã Phú Văn không có tiền đầu tư hạ thế về các thôn chưa có điện.
Qua các đợt đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Bình Phước, huyện Phước Long (cũ) nay là huyện Bù Gia Mập về địa phương tiếp xúc cử tri, người dân đã nhiều lần kiến nghị với mong muốn được sử dụng điện. Các đại biểu cho biết, hiện chưa có kinh phí nhưng sẽ lắng nghe - tiếp thu và trả lời bà con… sau. Trong khi đó, Chi nhánh Điện lực Bù Gia Mập khẳng định rằng đầu tư kéo điện về 3 thôn trên (Đặk Khâu, Đặk Son và Cây Da) sẽ… không có hiệu quả kinh tế, chậm thu hồi vốn nên không đầu tư!
Cũng theo ông Nguyễn Văn Viễn, chỉ cần đầu tư trên 1 tỉ đồng là có thể kéo điện hạ thế cho cả ba thôn còn lại sử dụng. Có điện, người dân nơi đây mới có điều kiện phát triển kinh tế, nâng cao dân trí. Hơn 1 tỉ đồng, số tiền không lớn đối với tỉnh Bình Phước. Vậy mà hàng chục năm nay người dân vẫn phải mong chờ