Sống bên thủy điện, không được dùng điện

Năm 1993, khi công trình Nhà máy Thủy điện Thác Mơ (huyện Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước) được khởi công, người dân trong vùng ai cũng vui mừng vì ánh sáng văn hóa sắp về đến nông thôn. Thế nhưng khi công trình hoàn thành (1995), niềm mơ ước được sử dụng điện của bao hộ dân xã Phú Văn, huyện Bù Gia Mập vẫn chưa thành hiện thực, mặc dù nhà máy thủy điện này chỉ nằm cách khu vực người dân sinh sống chừng 10km.

Mỏi mòn chờ điện

Xã Phú Văn được tách ra từ xã Đức Hạnh, nơi có Nhà máy Thủy điện Thác Mơ. Mặc dù nhà máy thủy điện này được đưa vào sử dụng đã 16 năm nhưng người dân sống cách đó chừng 10km đường bộ vẫn phải sống trong cảnh đèn dầu.

Ông Điểu Dem, dân tộc Sê'tiêng thôn Đặk Son, xã Phú Văn cho biết: Nhà nước làm thủy điện Thác Mơ lâu rồi mà lạ lùng sao không bắt điện cho bà con xài. Cứ tối đến là cả làng tối thui. Ai có vườn điều, cao su mới dám mua bình điện (bình ắc quy - PV) về cắm còn ít vườn thì chỉ thắp đèn dầu thôi. Nhà tôi có một bình điện nhưng chỉ cắm sáng khi có việc cần, còn trời tối là lên giường nằm ngủ thôi.

Giờ muốn Nhà nước bắt điện để mua tivi về xem. Trên Đài Bình Phước (Đài PTTH Bình Phước - PV) có chiếu tiếng đồng bào Sê'tiêng, muốn coi phải ra xã Đức Hạnh xa mười mấy cây số mới coi được".

Tương tự, hộ anh Trần Văn Toàn, thôn Đặk Khâu, xã Phú Văn cũng sống trong "vùng đèn dầu", mới đây phải "đầu tư" thêm chiếc bình ắc quy mới để phòng những lúc "Mẹ vắng nhà ngày bão" (bài học thuộc lòng trong chương trình sách giáo khoa tiểu học). "Tối đến nhà cũng chỉ dùng khoảng 1 tiếng đồng hồ để xem thời sự trên tivi, ăn cơm vì tiền sạc bình tốn kém. Nhiều năm qua mấy đứa con tôi học chủ yếu với chiếc đèn dầu. Học xong đứa nào thò tay vào lỗ mũi, đầu ngón tay cũng đen kịt vì khói đèn bay vào. Chỉ đến các kỳ thi, thấy thương bọn trẻ mới thắp điện (từ bình ắc quy) cho dùng. Không hiểu sao từ Nhà máy Thủy điện Thác Mơ đến đây có khoảng 10km mà sao Nhà nước không kéo điện để dân bớt cực. Không có điện, mùa khô còn đỡ, chứ mùa mưa thì cực khổ trăm bề" - anh Trần Văn Toàn nói.   

Có đến và tận mắt chứng kiến mới thấy sự khổ cực của người dân xã Phú Văn. Mỗi buổi chiều, khi đi làm về, những phụ nữ người dân tộc Sê'tiêng thôn Đặk Khâu còn phải dẫn bọn trẻ xuống khe nước để tắm rửa cho chúng và giặt giũ áo quần.

Khe nước được chặn từ mạch nước tự nhiên nhỏ, được nhiều người lấy ống nước nhựa chọc qua hồ rồi khéo léo điều chỉnh chỉ cho một lượng nước nhỏ chảy qua hứng dùng. Người dùng xong phải lấy nắp đậy lại để nước không chảy ra ngoài gây lãng phí. Sau khi tắm rửa, giặt giũ, chị Điểu Thị Ngén còn tranh thủ gùi một thùng nước mang về để nấu cơm.

Sống bên thủy điện, không được dùng điện ảnh 1

Không có điện để bơm nước, những hộ dân thôn Cây Da, xã Phú Văn phải dùng sức người kéo nước giếng chở về nhà.

Chị Điểu Thị Ngén cho biết, chị đã làm công việc này từ nhỏ. Năm nào cũng vậy cứ đến mùa khô giếng đào cạn nước là phải gùi nước về dùng. Giếng nhà đã vét nhưng chẳng may gặp đá bàn nên chẳng biết vét sâu bao nhiêu nữa mới có nước nên đành chịu.

Với khuôn mặt khắc khổ, Trưởng thôn Đặk Khâu, ông Điểu Đông, người dân tộc Sê'tiêng nói với giọng buồn: "Nhiều hộ có điều, có cao su tiền nhiều muốn khoan giếng cũng không được vì điện đâu mà dùng máy bơm. Nhiều cán bộ ở tỉnh, ở huyện về thăm, cho quà bà con cũng nói nhiều là sẽ kéo điện mang ánh sáng cho bà con nhưng nói mãi đến nay cũng chẳng thấy gì".

"Khó" 1 tỉ đồng?

Ông Nguyễn Văn Viễn, Chủ tịch UBND xã Phú Văn cho biết: "Hiện xã có 3 thôn chưa được sử dụng điện là Cây Da, Đặk Khâu, Đặk Son. Số người chưa được sử dụng điện của 3 thôn này là trên 2.200 người thuộc gần 500 hộ. Trong đó, thôn Đặk Khâu là hoàn toàn trắng điện, các hộ tổ 2, 3 thôn Đặk Son 2, tổ 2, 3, 7 thôn Cây Da là có điện, 4 tổ còn lại (1, 4, 5, 6) là không có điện".

Được biết, theo Chương trình 135 của Chính phủ, giai đoạn 1 của kế hoạch 5 năm từ 2000-2005 sẽ phủ điện lưới quốc gia một phần xã Đức Hạnh. Giai đoạn 2 của kế hoạch từ 2005-2010 sẽ thực hiện tiếp "diện tích" còn lại. Năm 2007 xã Phú Văn được thành lập, trên cơ sở tách ra từ xã Đức Hạnh. Giai đoạn 1 đã phủ lưới điện 100% số thôn của xã Đức Hạnh mới và một phần của xã Phú Văn ngày nay.

Chưa thực hiện xong dự án phủ lưới điện "diện tích" còn lại giai đoạn 2005-2010 của xã Đức Hạnh (cũ) thì 2007 xã Phú Văn được thành lập. Và do đó nguồn vốn ngân sách của Chương trình 135 giai đoạn này cũng thuộc về xã Đức Hạnh mới mà không phải của xã Phú Văn. Từ năm 2010 do không có vốn (từ Chương trình 135) nên xã Phú Văn không có tiền đầu tư hạ thế về các thôn chưa có điện.

Sống bên thủy điện, không được dùng điện ảnh 2

Sinh hoạt của người dân xã Phú Văn còn nhiều khó khăn, lạc hậu vì thiếu điện.

Qua các đợt đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Bình Phước, huyện Phước Long (cũ) nay là huyện Bù Gia Mập về địa phương tiếp xúc cử tri, người dân đã nhiều lần kiến nghị với mong muốn được sử dụng điện. Các đại biểu cho biết, hiện chưa có kinh phí nhưng sẽ lắng nghe - tiếp thu và trả lời bà con… sau. Trong khi đó, Chi nhánh Điện lực Bù Gia Mập khẳng định rằng đầu tư kéo điện về 3 thôn trên (Đặk Khâu, Đặk Son và Cây Da) sẽ… không có hiệu quả kinh tế, chậm thu hồi vốn nên không đầu tư!

Cũng theo ông Nguyễn Văn Viễn, chỉ cần đầu tư trên 1 tỉ đồng là có thể kéo điện hạ thế cho cả ba thôn còn lại sử dụng. Có điện, người dân nơi đây mới có điều kiện phát triển kinh tế, nâng cao dân trí. Hơn 1 tỉ đồng, số tiền không lớn đối với tỉnh Bình Phước. Vậy mà hàng chục năm nay người dân vẫn phải mong chờ

Đức Trí

Các tin khác

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.