Sinh viên làm thêm - lợi bất cập hại
Hiện nay, việc làm partime (bán thời gian) đối với sinh viên đã không còn mới mẻ, có rất nhiều công việc khác nhau để sinh viên có thể lựa chọn phù hợp với bản thân mình. Việc làm thêm không chỉ mang lại những khoản thu nhập nho nhỏ, mà còn giúp sinh viên tích lũy thêm kinh nghiệm, kiến thức và vốn sống trước khi rời ghế nhà trường.
Thế nhưng, cái gì cũng có hai mặt của nó. Không ít sinh viên đã không nhận thức đúng đắn việc học và làm thêm, không biết cách sắp xếp thời gian học và làm một cách hợp lý để dẫn đến những hậu quả đáng tiếc, nhiều bạn phải bỏ lỡ việc học hành và không còn cơ hội nhận tấm bằng đại học.
Sinh viên Xuân Hiếu hiện đang là sinh viên năm cuối Đại học FPT. Hiếu được nhận vào làm partime tại Công ty Phần mềm FPT. Với việc làm 5 tiếng một ngày Hiếu có thể kiếm đủ tiền chi tiêu cho cuộc sống mà không cần phải xin gia đình.
Thế nhưng, cũng kể từ đó, Hiếu lơ là việc học hành, đặc biệt là môn tiếng Nhật. Sau mỗi giờ làm mệt mỏi, Hiếu không còn muốn mở sách ra học mà chỉ xem phim, chơi game để giải trí. Hậu quả là cậu đã phải thi lại tiếng Nhật nhiều lần mới trả nợ được môn.
Hiếu chia sẻ: “Mình cũng muốn nghỉ làm để học cho qua nhưng cả mấy tháng trời chỉ học mỗi môn tiếng Nhật thì chán lắm, rảnh chỉ muốn chơi với ngủ. Đi làm vừa vui vừa có thêm tiền. Nhưng đi làm về mệt thì học khó vào”. Cuối cùng, sau 5 lần thi Hiếu mới qua môn tiếng Nhật, trong khi bạn cùng khóa đã đi thực tập và làm đồ án tốt nghiệp ra trường.
Cũng mải kiếm tiền như Hiếu, Nguyễn Khoa - sinh viên năm thứ 3 Trường Cao đẳng Công nghệ Hà Nội cũng đã đi làm thêm ngay từ những năm đầu đại học. Buổi sáng sau khi học xong, Khoa trở về nhà hàng làm tạp vụ, buổi tối, cậu còn nhận trông thêm quán Internet để kiếm thêm tiền đỡ mẹ vì hoàn cảnh khó khăn.
Từ khi làm thêm, Khoa không còn thời gian cho việc học, kết quả học tập ngày càng đi xuống, hầu như môn nào Khoa cũng thi lại, thậm chí học lại. Sau một năm, Khoa mới nhận ra và quyết định dừng việc đi làm thêm để tiếp tục học hành cho tốt, có tấm bằng trong tay rồi mới tiếp tục đi kiếm tiền.
Mong muốn tích lũy kinh nghiệm sống, rèn luyện kỹ năng mềm và kiếm thêm thu nhập nên Thu Huyền – sinh viên một trường sư phạm tại Hà Nội đã kiếm cho mình một công việc làm thêm ngay từ năm đầu đại học – đó là việc tiếp thị mỹ phẩm. Sau khi đi làm thêm, từ một cô bé nhút nhát, giờ Huyền đã trở thành một người hoàn toàn khác: Ăn diện hơn, nói năng nhẹ nhàng, nhanh nhẹn, khéo léo hơn và nhất là có tiền hơn mọi người.
Huyền cho biết: “Mình thấy công việc làm thêm giúp ích cho mình rất nhiều, nó giúp mình mạnh dạn hơn, mở rộng mối quan hệ xã hội, lại có thêm tiền tiêu mà không phải xin bố mẹ”.
Từ ngày đi bán mỹ phẩm, Huyền không còn chú ý tới việc học hành, thậm chí nhiều hôm vì mải đi tìm kiếm khách hàng Huyền đã phải nghỉ học. Hàng ngày sau khi tan học, Huyền lại đạp xe rong ruổi qua các con phố, tới những quán cắt tóc gội đầu để tiếp thị mỹ phẩm cho tới khuya mới về. Kết thúc một ngày cũng là lúc Huyền cảm thấy mệt mỏi và không còn sức để học hành.
Năm thứ nhất, rồi năm thứ hai Huyền vẫn còn gắng gượng được nhưng số môn thi lại của mỗi học kỳ càng ngày càng tăng. Đến năm thứ 3, vì công việc nhiều, những khoản tiền trước mắt khiến Huyền không còn tâm trí và đủ sức đuổi kịp kiến thức các bạn trong lớp, Huyền đành phải xin bảo lưu kết quả học tập và ra sức kiếm tiền.
Huyền tâm sự: “Giờ mình muốn gác lại việc học để kiếm tiền và tích lũy kinh nghiệm trước, sau này có chỗ đứng rồi tiếp tục cũng chưa muộn. Dù có học tốt, nhưng sau này ra trường không có tiền, không có quan hệ thì dù có tấm bằng đại học trong tay cũng không làm được gì”.
Sau khi đi làm được 2 năm, Huyền đã không còn muốn tiếp tục việc học nữa. Các bạn cùng khóa đã nhận được bằng đại học thì tấm bằng của Huyền vẫn còn treo lơ lửng và cơ hội có được nó ngày càng xa vời.
Kết hợp hài hòa, định hướng tương lai
Là một người có kinh nghiệm trong việc tuyển dụng cho nhiều vị trí làm việc của công ty, anh Nguyễn Ngọc Tân - Trưởng phòng IT Công ty TNHH CatTour Việt Nam cho biết: “Được tiếp cận sớm với môi trường làm việc, sự trải nghiệm của cuộc sống thông qua những công việc làm thêm từ khi còn là sinh viên sẽ giúp các em có được hiểu biết và nâng cao khả năng nhận thức về công việc và sự quan trọng của kiến thức, giúp các em có một cái nhìn tổng quan về cuộc sống và yếu tố cạnh tranh trong công việc và hiểu hơn về gia đình. Nhưng nếu công việc kiếm được khoảng vài trăm ngàn đến vài triệu mà để lỡ dở học hành thì không đáng chút nào.
Bởi vậy, khi quyết định đi làm thêm, các bạn sinh viên cần phải hướng tới là những công việc gần nhất với ngành học mà mình đang theo đuổi, vì nó sẽ giúp mình bắt nhịp dần với thuở sơ khai của công việc đó. Và điều quan trọng là phải biết cân đối thời gian học và làm để không ảnh hưởng lớn tới nhiệm vụ học tập lâu dài của mình”.
Những khoản thu nhập trước mắt từ việc đi làm thêm rất dễ làm cho sinh viên xao nhãng việc học hành. Tuy nhiên, chúng ta cũng không phủ nhận có rất nhiều sinh viên biết kết hợp hài hòa giữa việc học và làm, tạo được thu nhập ngay khi ngồi trên ghế nhà trường mà vẫn hoàn thành tốt khóa học.
Bởi vậy, ngay từ khi đón sinh viên vào trường, các thầy cô cần phải kết hợp giữa việc dạy lý thuyết và thực hành, định hướng nghề nghiệp cho sinh viên để mỗi người có những hướng đi đúng đắn và tìm được công việc phù hợp với mình
