Khi chúng tôi đến An Giang - một trong những tỉnh biên giới Tây Nam có hoạt động buôn lậu thuốc lá diễn ra rầm rộ nhất nhì của cả nước, cũng là lúc Hội đồng tiêu hủy thuốc lá tỉnh vừa tổ chức tiêu hủy gần 300.000 gói thuốc lá lậu do các lực lượng chức năng bắt, tịch thu trước đó. "Qua 3 đợt của năm 2010, đã có trên 825.000 gói thuốc lá lậu các loại được tiêu hủy. Hơn 4 năm qua, các lực lượng chức năng tỉnh đã bắt, tịch thu tiêu hủy trên 4 triệu gói thuốc lá lậu các loại" - một cán bộ Chi cục QLTT cho biết.
Đánh mạnh như thế nhưng tình hình buôn lậu không giảm mà còn có chiều hướng gia tăng và tinh vi. Nguyên nhân được giải thích là do mỗi cây thuốc lá lậu vận chuyển qua biên giới An Giang, con buôn đã nắm chắc lời 5.000 đồng, đưa sâu về nội địa để tiêu thụ, cụ thể tới Long Xuyên, con buôn sẽ lời từ 12.000 - 15.000 đồng và di chuyển tiếp 60km để đến Cần Thơ, sẽ lời 20.000 đồng. Siêu lợi nhuận như thế nên các đối tượng buôn lậu bất chấp thủ đoạn để hoạt động.
Ngược QL91 lên khu vực giáp ranh huyện Châu Phú và thị xã Châu Đốc, chúng tôi nhận thấy vẫn có những xe môtô chở thuốc lá lậu xuất phát từ khu vực kênh Vĩnh Tế (phường Châu Phú A, thị xã Châu Đốc) chạy xuống khu dân cư Nam Châu Đốc. Chặng đường cả chục cây số nhưng do các phương tiện này di chuyển với tốc độ của "xe điên" nên chỉ mất ít phút.
Theo lời của nhiều người dân, con buôn chọn đây là điểm tập kết thuốc lá lậu đưa lên xe khách chạy tuyến Châu Đốc - Cần Thơ tiêu thụ. Tuyến đường tỉnh lộ 952, từ Cửa khẩu Vĩnh Xương về thị xã Tân Châu cũng lặng lẽ trở thành con đường vận chuyển thuốc lá lậu trong thời gian qua.
Một trinh sát Phòng CSĐT tội phạm về TTQLKT&CV (PC46) Công an tỉnh An Giang kể, dân buôn lậu thuốc lá còn sử dụng các ôtô đời… cũ, rẻ tiền, khi bị phát hiện, sẵn sàng bỏ của chạy lấy người.
Trung tá Lê Tuấn Kiệt - Đội trưởng Đội CSĐT tội phạm kinh tế chức vụ và ma túy Công an huyện Tịnh Biên kể chuyện xảy ra gần nửa đêm 28/1/2011. Hôm đó, anh và các đồng nghiệp cùng tuần tra đã phát hiện trên tuyến hương lộ 16 (đường núi, đoạn xã An Cư) chiếc xe 15 chỗ chạy từ xã An Phú qua xã Văn Giáo. Biết khó thoát khỏi xử lý hình sự, tài xế đã tung cửa chạy vào rừng, bỏ chiếc xe
Tinh vi hơn, dân buôn lậu còn sử dụng ghe, tàu không số để vận chuyển thuốc lá lậu từ bên kia biên giới sang, nếu bị phát hiện, họ sẽ nhảy xuống sông biến mất trong đêm tối. Cách nay chưa lâu, lực lượng Cảnh sát đường thủy Công an An Giang trên đường tuần tra đã phát hiện chiếc vỏ lãi chở đầy thuốc lá vô chủ trên kênh 7 (xã Thạnh Mỹ Tây, huyện Châu Phú). Đồng nghiệp của các anh tại Vàm Nao cũng vừa thu giữ một vỏ máy… không người lái chứa 13.000 gói thuốc lá Hero, Jet, Scott. Tại đoạn chợ nổi TP Long Xuyên (trên sông Hậu), các anh cũng đã phát hiện chiếc tắc ráng (trọng tải 8 tấn) số hiệu ĐT-14402 do ông Đặng Văn Chiều làm chủ, chở 300 gói thuốc lá Jet và 1.730 gói Hero.
Long An hiện được xem là địa phương xảy ra tình trạng buôn lậu thuốc lá dữ dội nhất. Tỉnh có gần 140km đường biên giới giáp với Campuchia với 5 huyện tiếp giáp. Theo Thường trực Ban chỉ đạo 127 tỉnh, hiện điểm nóng của tình hình buôn lậu thuốc lá vẫn là hai huyện Đức Huệ và Đức Hòa.
Thường trực Ban chỉ đạo 127 tỉnh Long An cho biết, quý I/2011, các lực lượng chức năng đã kiểm tra phát hiện 94 vụ buôn lậu thuốc lá ngoại nhập lậu, khởi tố 1 vụ; tạm giữ 63 xe gắn máy, 10 xuồng máy; thu giữ gần 600.000 gói thuốc lá ngoại nhập lậu (trong đó, lực lượng Công an thu giữ gần 570.000 gói), tăng so với cùng kỳ năm 2010.
Theo thống kê của Công an An Giang, từ đầu năm 2011 đến nay, Công an các đơn vị, địa phương trong tỉnh đã và đang lập hồ sơ khởi tố thêm 4 vụ buôn bán, vận chuyển thuốc lá lậu.
Tại Cần Thơ - địa phương được đánh giá là nơi tiêu thụ thuốc ngoại nhập lậu xôm tụ nhất miền Tây, lực lượng Công an cũng đã dốc sức quyết liệt. Chiều 6/4, các trinh sát của Phòng PC46 đã bắt vụ buôn lậu thuốc lá với số lượng trên 3.500 gói. Liên quan đến vụ buôn lậu này là các đối tượng Nguyễn Văn Tâm (42 tuổi, ngụ phường An Hòa, quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ - chủ xe khách BKS 65M-1339 chạy tuyến Cần Thơ - Châu Đốc và ngược lại) và 2 lơ xe là Lương Phi Hùng (36 tuổi) và Trần Trung Dũng (39 tuổi).
Kết quả đấu tranh kể trên là đáng ghi nhận song, theo ghi nhận của PV Báo CAND, tình trạng buôn lậu thuốc lá trên tuyến biên giới Tây
Theo chúng tôi, cấp có thẩm quyền cần kịp thời và linh hoạt hỗ trợ nguồn kinh phí phục vụ công tác chống buôn lậu, nhất là đối với cấp cơ sở (các xã biên giới), nhằm khuyến khích, động viên các lực lượng làm công tác này. Các DN sản xuất thuốc lá trong nước nâng cao chất lượng cũng như giá cả để đảm bảo cạnh tranh với hàng hóa nhập lậu
