Theo quy định mới tại Thông tư 22, TCTD được huy động vốn bằng vàng dưới hình thức phát hành giấy tờ có giá, chỉ được cho vay vốn bằng vàng để sản xuất (chế tác) và kinh doanh vàng trang sức, không được cho vay để sản xuất và kinh doanh vàng miếng; TCTD không được chuyển đổi vốn bằng vàng thành VND, đối với số vốn bằng vàng đã chuyển đổi thành tiền trước đây phải giảm dần và tất toán chậm nhất là ngày 30/6/2011; không được huy động và cho vay bằng VND bảo đảm giá trị theo giá vàng; không hồi tố đối với các giao dịch huy động và cho vay bằng vàng được thực hiện trước ngày Thông tư có hiệu lực thi hành.
Như vậy, những thay đổi ở quy định mới này cho thấy NHNN đã thực hiện giải pháp nhằm thu hẹp đáng kể hoạt động huy động và cho vay vốn bằng vàng của TCTD nhưng không hồi tố đối với các giao dịch trước đây, để tránh những tác động không thuận lợi đối với tài chính của TCTD và thị trường ngoại hối.
Theo số liệu của NHNN đưa ra, hiện nay, có 23 TCTD huy động và cho vay bằng vàng; cuối tháng 9/2010, số dư huy động bằng vàng là 92,6 tấn, tương đương 73.000 tỷ đồng, các TCTD cho vay chỉ chiếm 60% so với vốn huy động bằng vàng. Từ nhiều năm nay, hoạt động huy động và cho vay vàng trong hệ thống TCTD ít chịu ràng buộc.
Các TCTD này còn được sử dụng tối đa 30% số vàng huy động được với lãi suất rất thấp để hoán đổi ra tiền đồng cho vay với lãi suất cao.
Theo tính toán, với mức lãi suất huy động vàng chưa đến 1%, trong khi cho vay tiền đồng thấp nhất cũng vào khoảng 12%, nghiệp vụ kinh doanh này mang lại lợi nhuận rất lớn cho các TCTD, thậm chí có nơi vàng chiếm tới 50% lợi nhuận hằng năm. Tuy nhiên, đi kèm với lợi nhuận là xác suất rủi ro rất lớn, nhất là trong thời điểm hiện nay, giá vàng liên tục dâng cao và diễn biến khó lường, việc huy động và cho vay vàng dễ gây biến động cung cầu và giá cả trên thị trường, nhất là sẽ có tác động rất lớn tới thị trường ngoại tệ và ngược lại.
Từ 29/10, NHNN thu hẹp dần các giao dịch bằng vàng trong nền kinh tế. Ảnh: Duy Khánh.
Giải thích về sự tác động của Thông tư tới thị trường vàng, nhất là trong thời điểm vàng đang rất nhạy cảm, việc tăng cao của giá vàng luôn bị truy nguyên là do khan hiếm, trong khi nền kinh tế còn cất trữ một lượng vàng khá lớn, ông Nguyễn Ngọc Bảo - Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ cho rằng ở nước ta, người dân có thói quen mua vàng để cất trữ, định giá, thanh toán. Thời gian gần đây, giá vàng biến động lớn, tách rời giá trị, đầu cơ gia tăng; việc lưu thông vàng, huy động và cho vay bằng vàng của các TCTD tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với nền kinh tế và hoạt động kinh doanh của các TCTD. Với tình hình thực tế và tồn tại này, việc sửa đổi cơ chế huy động và cho vay vốn bằng vàng theo hướng thu hẹp là phù hợp.
Như vậy, việc ban hành quy chế mới theo hướng thu hẹp huy động và cho vay bằng vàng, là việc làm tiếp theo của các giải pháp đã thực hiện từ đầu năm nay, như cấm hoạt động đối với các sàn giao dịch vàng và kinh doanh vàng trên tài khoản ở nước ngoài, cho phép nhập khẩu vàng để đáp ứng nhu cầu của thị trường, phối hợp với các cơ quan chức năng chống nhập lậu vàng.
Cơ chế mới được thực thi sẽ góp phần tích cực để khắc phục những tồn tại của việc lưu thông vàng trong nền kinh tế, khắc phục rủi ro về kỳ hạn, thanh khoản và lãi suất đối với TCTD huy động và cho vay bằng vàng; đối với nền kinh tế và thị trường ngoại hối sẽ giảm nhập lậu, đầu cơ vàng và ngoại tệ, góp phần ổn định thị trường ngoại hối và tiền tệ.
Một khối lượng vàng đầu tư và đầu cơ trên thị trường trong nước chuyển dần thành vốn bằng tiền để đầu tư vào sản xuất - kinh doanh, thông qua các công cụ huy động của ngân sách nhà nước, các TCTD, doanh nghiệp.
| Vàng tái lập mốc 33 triệu đồng/lượng, USD tiếp tục tăng giá Thị trường vàng trong nước ngày 29/10 đã đồng loạt nâng lên mức trên 33 triệu đồng/lượng. Giá vàng SJC tại Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn - SJC lúc 15h30 ở mức 33,00/33,05 triệu đồng/lượng (mua vào/bán ra), giá vàng trên thị trường tự do đạt mức 32,99/33,07 triệu đồng/lượng. Đây là lần đầu tiên suốt một tuần vừa rồi thị trường trong nước chứng kiến mốc 33 triệu đồng. Trước đó, giá lao dốc từ trên 33,1 triệu đồng xuống 32,77 triệu đồng hôm 22/10. Trên thị trường quốc tế, kim loại quý bất ngờ leo lên mức cao nhất trong tuần, hợp đồng giao tháng 11 có thêm 19,90 USD, tương đương 1,5% lên 1.342,10 USD, cao nhất trong 6 phiên gần đây. Cùng với đà đi lên của giá vàng, giá USD trên thị trường tự do tiếp tục được đẩy lên mức 20.300 VND (mua vào) - 20.307 VND (bán ra), tăng 57 VND so với mức giá vào đầu sáng 28/10. PV |
