Sẽ đột phá cách ra đề ngữ văn, tránh “văn mẫu” xơ cứng

Làm thế nào để học sinh không chán học môn ngữ văn, làm thế nào để các bài văn mẫu không làm xơ cứng cảm thụ văn chương? Đề thi văn sẽ ra theo hướng “mở”, nhưng “mở” như thế nào, đáp án và cách chấm đề “mở” ra sao… là những thông điệp chính được bàn luận tại cuộc hội thảo “Đổi mới kiểm tra, đánh giá chất lượng học tập môn ngữ văn ở trường phổ thông” do Bộ GD&ĐT tổ chức.

Tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Vinh Hiển đã khẳng định, những thay đổi về cách kiểm tra, đánh giá môn ngữ văn sẽ được bắt đầu thực hiện từ kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay.

Để học sinh không rập khuôn theo bài văn mẫu

Hội thảo này không nằm ngoài lộ trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, và việc Bộ GD&ĐT chọn môn ngữ văn là môn học đầu tiên để đổi mới cách kiểm tra, đánh giá cho thấy tầm quan trọng của môn văn, vốn được xem là môn học có vị thế đặc biệt trong nhà trường phổ thông. Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển nhìn nhận, nhìn một cách tổng quát và qua phản ánh của những người trực tiếp giảng dạy, hiện nhiều học sinh vẫn phải học theo bài văn mẫu, dùng văn mẫu viết văn thật để trả bài cho thầy cô; nhiều ý kiến nói rằng, môn văn vẫn dạy theo cách cũ, đánh giá cũ và đề thi môn văn thời gian qua đã có một số đề mở, nhưng chưa thực sự mở, đề mở nhưng đáp án vẫn “đóng”.

Theo PGS.TS Bùi Mạnh Hùng, ĐH Sư phạm TP Hồ Chí Minh thì đáng buồn là lâu nay, việc đánh giá chỉ nhằm vào mục tiêu cho điểm để xếp loại, khen thưởng, tuyển chọn, không quan tâm đến việc hiểu học sinh. Nhiều thầy cô chỉ chú trọng đánh giá kỹ năng viết của học sinh; ngữ liệu được dùng trong các bài kiểm tra và bài thi để đánh giá kết quả dạy học rất nghèo nàn, chủ yếu là những văn bản đã có trong sách giáo khoa... Gần đây thì đề thi văn có chuyển biến, đó là việc tăng thêm tỉ lệ đề thi nghị luận xã hội, làm cho nội dung đánh giá đa dạng hơn. Tuy vậy, về căn bản thì tình trạng học sinh tập trung học luyện thi những tác phẩm quen thuộc vẫn chưa thay đổi. Người học hoàn toàn không có cơ hội để tự đánh giá mình và đánh giá lẫn nhau.

Còn theo PGS.TS Đỗ Ngọc Thống, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học, Bộ GD&ĐT thì nhiều giáo viên khi chấm bài môn văn, thường tìm ý theo đáp án để cho điểm; chưa chú ý logic, mạch kiến thức trong quá trình lập luận của học sinh. Giáo viên chưa tôn trọng hoặc lúng túng đánh giá chưa đúng mức những sáng tạo riêng, thiên hướng và năng khiếu ngữ văn của học sinh.

Đề mở cần một đáp án mở và kỹ năng chấm bài linh hoạt

Có rất nhiều giải pháp được đề xuất để môn văn không còn là nỗi ám ảnh của không ít học sinh, để việc học văn thực sự là nhu cầu tự thân tình cảm, cảm xúc, trong đó Bộ GD&ĐT sẽ nghiên cứu cơ sở lý luận và triển khai việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn học này theo hướng phát triển năng lực người học. Và một trong những giải pháp cơ bản là sẽ thay đổi mạnh mẽ cách ra đề thi văn, đề văn sẽ thực sự mở, đề thay đổi thì cách dạy, cách học cũng thay đổi.

Theo TS Nguyễn Thị Hồng Vân, Viện Khoa học giáo dục Việt Nam thì một đề văn mở chắc chắn không chấp nhận lối học thuộc lòng, phụ thuộc vào các bài văn tủ, bài văn mẫu mà nguyên nhân là do tâm lý thi gì học nấy. Để học sinh có thể viết được bài văn theo hướng đề mở, giáo viên cần gắn tác phẩm văn học với đời sống xã hội cũng như không gian sống của văn bản, để giúp học sinh có thể thể hiện được những trải nghiệm cá nhân trong tiếp cận văn bản.

Nhà giáo Trần Kim Chung, Sở GD&ĐT Phú Thọ cho rằng, đề văn mở là phải mở tính liên môn và tích hợp kiến thức để hạn chế thấp nhất tình trạng học lệch, học tủ của nhiều học sinh, nhưng tích hợp phải tự nhiên, tránh khiên cưỡng, cứng nhắc; thêm nữa phải mở về tư tưởng và phẩm chất người học, nghĩa là người học sẽ được thể hiện tư tưởng của mình một cách trung thực, rõ nét nhất. Đồng thời không được gò bó, bắt buộc học sinh trình bày, biểu đạt một cách cứng nhắc.

PGS.TS Nguyễn Trí chia sẻ, để có thể tiếp cận cách làm bài văn mở của học trò, người thầy cần phải có tấm lòng và tình cảm với học trò để cùng chia sẻ, thấu hiểu với suy nghĩ của các em. Việc chấm đề văn mở, theo PGS.TS Nguyễn Trí đòi hỏi phải có hướng dẫn chấm chuẩn, trong đó tiếp nhận nhiều cách cảm thụ khác nhau, nhất là những bài viết độc đáo, khác với đáp án.

Chung quan điểm, TS Trần Văn Toàn, ĐH Sư phạm Hà Nội cho rằng, nếu đã đổi mới khâu ra đề, cần có những đổi mới trong cả cách chấm. Có thể năm đầu tiên kết quả không cao, nhưng khẳng định đây là hướng đi đúng, cần kiên định làm để học sinh có thể phát huy được năng lực, sở trường của mình, nâng cao chất lượng học tập môn văn trong trường phổ thông…

Thu Phương

Các tin khác

Siết chặt các biện pháp bảo vệ đàn cá voi vùng biển Cù Lao Mái Nhà

Siết chặt các biện pháp bảo vệ đàn cá voi vùng biển Cù Lao Mái Nhà

Hôm nay (20/5), ông Nguyễn Hùng Dũng, Chủ tịch UBND xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk đã ký văn bản chỉ đạo Công an, Quân sự cùng các phòng, ban, mặt trận, tổ chức chính trị - xã hội ở địa phương và Đồn biên phòng An Hải tăng cường các biện pháp bảo vệ các loài động vật biển.

Việt Nam đứng thứ 2 tại Olympic Tin học Châu Á Thái Bình Dương

Việt Nam đứng thứ 2 tại Olympic Tin học Châu Á Thái Bình Dương

Với kết quả 6/6 học sinh đoạt giải, trong đó có 2 huy chương Vàng (HCV),  4 huy chương Bạc (HCB), đội tuyển Olympic Tin học Việt Nam xuất sắc đứng thứ 2 toàn đoàn (đồng hạng với Nhật Bản) sau đội tuyển Nga đứng thứ nhất. Thành tích này giúp Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu trong khu vực Đông Nam Á.

Cải tạo chung cư cũ, người dân được chọn 4 phương án tái định cư

Cải tạo chung cư cũ, người dân được chọn 4 phương án tái định cư


Thành phố Hà Nội dự kiến khi thực hiện cải tạo, xây lại nhà chung cư, người dân được lựa chọn một trong 4 hình thức gồm tái định cư tại chỗ, nhận nhà ở tái định cư tại địa điểm khác, nhận tiền bồi thường hoặc kết hợp nhận nhà và tiền. Đáng chú ý, căn hộ tái định cư được bố trí có diện tích, chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật cao hơn hoặc tương đương căn hộ cũ. 

Tiếp tục tôn vinh những tấm gương thanh niên tiêu biểu

Tiếp tục tôn vinh những tấm gương thanh niên tiêu biểu

Theo Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên (LHTN) Việt Nam Nguyễn Tường Lâm, chương trình Tỏa sáng Nghị lực Việt đã vinh danh 98 tấm gương thanh niên khuyết tật tiêu biểu, đã hỗ trợ 10 dự án khởi nghiệp xuất sắc của thanh niên khuyết tật với tổng kinh phí 500 triệu đồng.

Trồng hàng nghìn cây mai anh đào trong rừng

Hướng tới kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2026) và hưởng ứng Festival Hoa Đà Lạt – Lâm Đồng lần thứ XI năm 2026, ngày 19/5, tại tiểu khu 144B, UBND phường Lâm Viên – Đà Lạt (Lâm Đồng), đã long trọng tổ chức lễ phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ”.

 Đắk Lắk: Lại xảy ra vụ chó nghi dại tấn công nhiều người

Đắk Lắk: Lại xảy ra vụ chó nghi dại tấn công nhiều người

Cùng với việc tư vấn hướng dẫn 4 người dân bị con chó nghi dại tấn công ở khu phố Phước Bình Bắc, phường Phú Yên, tỉnh Đắk Lắk, lực lượng chức năng ở phường này đang tìm kiếm những người đã tiếp xúc và những con vật khác có liên quan đến một con chó đã bị đập chết ở khu phố Lộc Đông, có kết quả xét nghiệm dương tính với virus dại.

Đồng bào các dân tộc vùng cao ở Huế tự hào mang họ Bác Hồ

Đồng bào các dân tộc vùng cao ở Huế tự hào mang họ Bác Hồ

Suốt hàng chục năm qua, đã có hàng nghìn người dân thuộc đồng bào các dân tộc thiểu số ở miền núi A Lưới và Nam Đông (TP Huế) tình nguyện mang họ Bác Hồ kể từ ngày Bác Hồ qua đời vào năm 1969. Trong thời kỳ kháng chiến, học tập và làm theo lời Bác dạy, đồng bào các dân tộc mang họ Bác Hồ đã gan dạ, dũng cảm giết giặc, góp sức giải phóng quê hương, nhiều người trong số đó trở thành Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND). Ngày nay, đồng bào các dân tộc trên dãy Trường Sơn ở phía Tây của TP Huế tiếp tục nỗ lực thi đua lao động sản xuất để xây dựng cuộc sống mới.

Cảnh báo ô nhiễm môi trường từ chất thải nguy hại tại các garage ô tô

Cảnh báo ô nhiễm môi trường từ chất thải nguy hại tại các garage ô tô

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, đời sống của người dân trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk ngày càng được nâng cao, kéo theo nhu cầu sở hữu và sử dụng ô tô tăng mạnh. Cùng với đó là các xưởng sửa chữa, bảo dưỡng ô tô xuất hiện ngày càng nhiều đã thải ra một lượng lớn chất thải nguy hại, gây nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường.

Phát động cuộc thi cơ sở y tế không khói thuốc lá lần thứ II

Phát động cuộc thi cơ sở y tế không khói thuốc lá lần thứ II

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, Quốc hội đã thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ năm 2025. Vì vậy, cơ sở y tế càng phải đi đầu trong nhận diện, truyền thông, giám sát và ngăn chặn các sản phẩm này.

Phát hiện nhiều sai phạm tại Thẩm Mỹ Bee Hin

Phát hiện nhiều sai phạm tại Thẩm Mỹ Bee Hin

Ngày 19/5, Công an xã Phú Giáo (TP Hồ Chí Minh) kêu gọi những người từng thực hiện dịch vụ xâm lấn tại Thẩm Mỹ Bee Hin hãy trình báo để phục vụ công tác xác minh, xử lý vụ việc.

Phát hiện con voi nhà 44 tuổi chết trong rừng

Phát hiện con voi nhà 44 tuổi chết trong rừng

Ngày 19/5, Trung tâm Bảo tồn voi, cứu hộ động vật và Quản lý bảo vệ rừng Đắk Lắk (Trung tâm Bảo tồn voi) cho biết, một con voi nhà nặng khoảng 4,6 tấn, ở xã Buôn Đôn vừa được phát hiện chết trong rừng chưa rõ nguyên nhân.

Đại học Kinh tế Quốc dân có tân Giám đốc

Đại học Kinh tế Quốc dân có tân Giám đốc

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hoàng Minh Sơn vừa có Quyết định bổ nhiệm PGS.TS Bùi Đức Thọ, nguyên Chủ tịch Hội đồng Đại học Kinh tế Quốc dân làm Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân nhiệm kỳ 2026-2030.