Xe giường nằm đang là “mốt”
Xe giường nằm hiện đang là “mốt”. Nó được đẩy lên thành trào lưu đến mức người ta đua nhau hoán cải xe Space (loại xe có ghế có thể kéo ngửa ra phía sau) thành xe giường nằm. Thông thường, một cái xe Space có 39 chỗ ngồi thì sau khi hoán cải, số lượng giường nằm cũng chỉ được cỡ 41-43 cái. Những con số trên cho thấy, số lượng chỗ ngồi/nằm không chênh lệch nhau là mấy. Thế nhưng, người ta đua nhau hoán cải bởi đã là “mốt” thì phải theo.
Ghi nhận của phóng viên tại bến xe Nước ngầm cho thấy, trên 90% xe khách ở đây là xe giường nằm. Còn ở bến xe Mỹ Đình, hiện có 150 chuyến xe giường nằm xuất bến mỗi ngày, chiếm 70%. Nếu ở bến xe Nước ngầm, xe chủ yếu chạy đi các tỉnh miền Trung, TP Hồ Chí Minh thì ở bến xe Mỹ Đình, xe chạy lại lên các tỉnh phía Bắc, trong đó có các tỉnh miền núi.
Theo thống kê của Cục Đăng kiểm Việt Nam, hiện cả nước có khoảng có khoảng 4.500 xe giường nằm, trong đó có khoảng 3.000 xe loại này đang chạy đến các tỉnh vùng cao. Như vậy, có thể thấy rõ dù chạy ở địa hình nào, xe giường nằm hiện đang rất thịnh hành. Khi hỏi về việc xe giường nằm phát triển ồ ạt như hiện nay có phải bởi tính ưu việt của nó thì một người làm công tác vận tải lâu năm tiết lộ là không hẳn như thế. Theo cách nhìn nhận của ông, xe giường nằm phát triển là bởi nhu cầu của hành khách.
Nhắc đến nhu cầu của hành khách, tôi trao đổi với anh Quang Huy, một hành khách thường hay đi các tỉnh miền núi phía Bắc thì anh cho biết, “đi xe giường nằm tiện, bởi xe chạy đêm, không mất thời gian của hành khách. Hơn nữa, nằm bao giờ cũng thoải mái hơn ngồi”. Thế nhưng, chị Thu Hương, người mà cách đây 3 năm từng đi xe giường nằm từ Mù Cang Chải (Yên Bái) về Hà Nội thì có ý kiến ngược lại. Chị Hương cho biết, “sẽ không bao giờ đi trên chuyến xe xuyên đêm chênh vênh như thế nữa”.
Ông Trần Văn Long, Giám đốc Công ty cổ phần Du lịch Xuân Long, tỉnh Điện Biên – doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực vận tải thì cho rằng, trước năm 2009, doanh nghiệp của ông chủ yếu xe khách ghế ngồi. Thế nhưng, sau khi tuyến đường Điện Biên – Hà Nội được xây dựng, chỉnh trang to, đẹp thì ông bắt đầu cho chạy thử xe giường nằm. Hành khách lúc đầu chưa quen, nhưng khi quen rồi thì rất thích loại xe này và đến nay thì phần lớn xe của doanh nghiệp đều là xe giường nằm. “Chúng tôi phát triển xe giường nằm để phục vụ nhu cầu của hành khách. Ngoài ra, tôi cũng thấy rõ sự tiện lợi của loại xe này như: không tốn thời gian, tiện nghi…”, ông Long cho biết.
Để chứng minh cho lời nói của mình, ông Long viện dẫn việc ông đầu tư gần 20 tỷ đồng cho 2 chiếc xe khách giường nằm được ví như chuyên cơ mặt đất. Mỗi xe chỉ có 20 chỗ nằm riêng biệt với đầy đủ tiện nghi và được phục vụ ăn uống. Dù 650.000đ/vé, mức giá khá cao, song hầu như chuyến nào xe cũng kín khách. Điều này cho thấy rõ nhu cầu của hành khách, đặc biệt là chỉ rõ phân khúc thị hiếu.
Chỉ nên cấm ở những tuyến đường từ tỉnh đi huyện, xã
Trước thông tin sẽ cấm xe giường nằm chạy tuyến miền núi, nhất là ban đêm ông Long cho rằng, cơ quan quản lý nhà nước nên cân nhắc. Ông viện dẫn, hiện nay mỗi ngày, từ 13h đến 21h, doanh nghiệp của ông có 70 lượt xe xuất bến tại Điện Biên đi Hà Nội và một số tỉnh. Số lượng xe, giờ chạy được sắp xếp trên nhu cầu của hành khách. Nếu thay đổi sẽ có rất nhiều bất tiện. Ông Long cũng cho rằng, chỉ nên cấm xe giường nằm ở một số tuyến, ví như tuyến huyện lên tỉnh. Theo ông Long, để đưa ra quyết định, Bộ Giao thông Vận tải nên nghiên cứu trên cơ sở thực tế, từ đó có đánh giá khách quan. Có như vậy, mới không đẩy doanh nghiệp vào thế… phá sản, mà vẫn đảm bảo quyền lợi của khách hàng.
Ngày 8/9, trao đổi với ông Nguyễn Văn Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam, chúng tôi được biết, sau khi lấy ý kiến thành viên, Hiệp hội đã có văn bản gửi Bộ Giao thông Vận tải. Trong đó có nội dung chỉ nên xem xét cấm xe giường nằm ở từng khu vực, mà cụ thể là ở tuyến tỉnh về huyện/xã. Để hoạt động vận tải hành khách, mà cụ thể là với xe giường nằm an toàn, Hiệp hội đề nghị cơ quan quản lý nhà nước cần làm tốt công tác kiểm tra, kiểm soát, tránh để hoạt động chui.
Nói về an toàn của loại hình vận tải này, ông Trần Văn Long cho rằng, việc chạy vào ban đêm ở đường miền núi có tính ưu việt ở chỗ, khi đến các khúc cua sẽ có đèn pha báo hiệu. Còn hành khách Quang Huy thì cho rằng, nếu cấm chạy đêm sẽ tăng mật độ phương tiện vào ban ngày. Với đường miền núi nhiều quanh co, hiểm trở thì việc mật độ xe cao cũng dễ gây mất an toàn.
Đồng chí Việt Anh, Phó trưởng Phòng CSGT, Công an tỉnh Lai Châu cho chúng tôi biết: “Hiện nay, mỗi ngày Lai Châu có 40 lượt xe giường nằm chạy tuyến Lai Châu – Hà Nội và ngược lại. Xe giường nằm phát triển mạnh 2-3 năm trở lại đây và tuyến Lai Châu đi Hà Nội hiện nay gần 100% là xe giường nằm. Trong suốt quá trình hoạt động, chúng tôi chưa ghi nhận bất kỳ sự cố nào liên quan đến vận tải hành khách bằng xe giường nằm. Hiện tại, việc kiểm tra trước khi xe xuất bến và cả khi xe đang lưu thông được kiểm tra thường xuyên. Chúng tôi đặc biệt chú ý đến chất lượng xe, chất lượng lái xe (mỗi xe phải có 2 lái xe để đảm bảo thực hiện quy định, lái xe không chạy quá 4 giờ liên tục). Trước thông tin về việc sẽ cấm xe giường nằm chạy tuyến miền núi, theo tôi cần xem xét cặn kẽ để đảm bảo quyền lợi của doanh nghiệp, hành khách. Lợi ích của việc đi xe giường nằm như tiết kiệm thời gian, đỡ mệt mỏi là rất lớn. Việc đảm bảo an toàn tài sản, tính mạng cho doanh nghiệp và hành khách phải đặt lên hàng đầu”.
Trước khi Bộ Giao thông Vận tải đưa ra quyết định cấm hay không cấm xe giường nằm chạy tuyến miền núi, cần phải có khảo sát, hội thảo đánh giá. Sự an toàn của hành khách phải được đặt lên hàng đầu. Thế nên, để hoạt động vận tải này an toàn cho hành khách, cái quan trọng nhất là lái xe và điều hành của doanh nghiệp. Lái xe cần phải thuộc đường, có đạo đức nghề nghiệp. Doanh nghiệp vận tải có cách điều hành hợp lý, vừa giám sát được lái xe, vừa đảm bảo chất lượng xe an toàn. Cơ quan quản lý nhà nước về giao thông cần thực hiện tốt vai trò kiểm tra, kiểm soát, xử lý vi phạm. Dư luận đang trông chờ quyết định thấu tình, đạt lý từ Bộ Giao thông Vận tải.
