Nơi người dân được UBND xã Hòa Quang Bắc chuyển nhượng đất là khu vực dốc Hào Hai, thôn Mậu Lâm Bắc và thời điểm chuyển nhượng từ năm 2003-2008. Trong số 19 lô đất đã bán cho dân, ông Nguyễn Văn Trình, trú ở thôn Mậu Lâm Bắc, xã Hòa Quang Bắc mua một lô vào năm 2007 với diện tích 200m2, thuộc số thửa 275-6, tờ bản đồ 274-D.
Ba năm sau đó, lô đất được chuyển nhượng lại người cùng thôn là ông Nguyễn Văn Diện. Từ đó đến nay ông Diện cùng chủ nhân 18 lô đất còn lại nhiều lần đến UBND xã Hòa Quang Bắc để làm thủ tục đăng ký cấp “sổ đỏ” theo quy định pháp luật về đất đai, nhưng lần nào cũng bị từ chối chỉ vì lý do “khu đất này đã quy hoạch vành đai quốc phòng”.
Ông Nguyễn Thái Bình, Phó Chủ tịch UBND xã Hòa Quang Bắc thừa nhận từ năm 2003-2008, chính quyền xã lúc đó lần lượt bán 19 lô đất tại khu vực dốc Hào Hai cho 16 gia đình người dân, khi thu tiền nộp vào ngân sách địa phương, xã có lập phiếu thu nhưng nội dung ghi nhận tự nguyện đóng góp kinh phí xây dựng trường học, đường giao thông nông thôn. Tuy nhiên khu đất này tiếp giáp với phía bắc doanh trại một đơn vị quân đội thuộc Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Phú Yên, nên không thể lập thủ tục đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp “sổ đỏ” 19 lô đất nêu trên.
Sau nhiều cuộc họp gỡ vướng, năm 2018 UBND huyện Phú Hòa có thông báo thống nhất hoán đổi 19 lô đất cho người dân tại khu dân cư ĐH22 – Bầu Tròn. UBND xã Hòa Quang Bắc đã tổ chức cho người dân bốc thăm lô đất với diện tích tương ứng cho từng trường hợp, thế nhưng đến nay đã 5 năm trôi qua vẫn chưa có trường hợp nào được làm thủ tục giao đất vì gặp vướng mắc (!?).
Vẫn theo lời ông Nguyễn Thái Bình, UBND xã Hòa Quang Bắc đang lập hồ sơ đầu tư xây dựng khu dân cư Thạnh Lâm và khu dân cư Bọng Dầu - Cẩm Sơn đã được quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2021-2030, để bán đấu giá quyền sử dụng đất, xã sẽ kiến nghị UBND huyện Phú Hòa đề xuất UBND tỉnh Phú Yên cho phép trích lại 19 lô đất trong hai khu dân cư nêu trên để hoán đổi, trả nợ đất đã bán cho dân cách đây gần 20 năm.
Trao đổi với PV Báo CAND chiều 24/3, ông Nguyễn Ngọc Tường – Phó Chủ tịch UBND huyện Phú Hòa khẳng định việc UBND xã Hòa Quang Bắc bán 19 lô đất cho người dân ở khu vực dốc Hào Hai là trái thẩm quyền. Tuy nhiên, theo Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều Luật Đất đai thì những trường hợp mua đất nêu trên đều có đủ điều kiện để cấp “sổ đỏ”, vì thực tế họ đã nộp tiền sử dụng đất, nhưng do Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Phú Yên đã có đề nghị cập nhật khu đất này, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2021-2030 và kế hoạch sử dụng đất năm 2022 để xây dựng doanh trại một đơn vị, vì thế UBND huyện Phú Hòa không thể cấp “sổ đỏ” cho người dân đã mua 19 lô đất nêu trên.
Để bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho người dân, UBND huyện Phú Hòa đã có văn bản kiến nghị UBND tỉnh Phú Yên cho phép UBND huyện Phú Hòa trích lại 19 lô đất tại khu dân cư Thanh Lâm và khu dân cư Bòng Dầu – Cẩm Sơn để hoán trả cho người dân.
Tuy nhiên, trong văn bản gửi UBND tỉnh Phú Yên, ông Nguyễn Thanh Liêm – Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Phú Yên cho biết, kiến nghị của UBND huyện Phú Hòa không có cơ sở, bởi lẽ pháp luật về đất đai không có quy định về việc hoán đổi đất. Khi triển khai thực hiện dự án quốc phòng mà phải thu hồi đất khu vực dốc Hào Hai thì UBND huyện Phú Hòa có trách nhiệm lập thủ tục thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư… cho các hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi theo đúng trình tự thủ tục pháp luật quy định.
Vậy là sau hơn 15 năm qua, 16 hộ gia đình đã mua 19 lô đất từ UBND xã Hòa Quang Bắc chỉ để… ngắm! Và đến nay vẫn phải ngồi chờ đến khi nào nhà nước thu hồi khu đất họ đã mua để triển khai dự án quốc phòng thì mới được xem xét bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Mua nhà ở cả chục năm vẫn chưa được sở hữu hợp pháp 
