Trưa 25/9, trời mưa tầm tã, cổng Trường THPT Phạm Hồng Thái trên đường Nguyễn Văn Ngọc, quận Ba Đình học sinh đi xe đạp điện bắt đầu túa ra. Nhiều học sinh khoác áo mưa nhưng không đội mũ bảo hiểm phóng xe vút ra đường. Vì hay đi qua đoạn đường này, chúng tôi chứng kiến có khá nhiều học sinh của trường không đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp điện. Theo lãnh đạo của Đội CSGT số 2 thì đơn vị đã xử lý nhiều học sinh của Trường THPT Phạm Hồng Thái đi xe máy đến trường và nhắc nhở học sinh của 2 trường này về việc không đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp điện.
Tại ngã tư Lý Thường Kiệt - Bà Triệu trưa 25/9, chúng tôi ghi lại được khá nhiều hình ảnh là học sinh đầu trần ngang nhiên “cưỡi” xe đạp điện đi trên phố. Không ít nam sinh, nữ sinh vừa đèo bạn, một tay lái xe đạp điện, một tay cầm ô che mưa rất nguy hiểm. Có xe còn đèo ba đi vô tư như không hề biết mình vi phạm. Sáu học sinh mang áo đồng phục học sinh đèo nhau trên 3 chiếc xe đạp điện, không đội mũ bảo hiểm, đi tốc độ nhanh, cười nói vô tư mà không hề để ý xung quanh. Đến ngã tư, thay vì phải dừng lại vì đèn đỏ thì các học sinh này cứ thế “rồ ga” chạy thẳng.
Tại ngã tư Tràng Tiền - Đinh Tiên Hoàng, chỉ chưa đầy 10 phút, chúng tôi đã ghi lại được rất nhiều hình ảnh những nam sinh, nữ sinh “đầu trần” cưỡi xe máy và xe đạp điện đi trên phố. Có những tốp học sinh đi cùng nhau đến 3, 4 chiếc xe đạp điện dàn hàng ngang gây cản trở giao thông cũng như ảnh hưởng đến các phương tiện khác. Khi thấy lực lượng cảnh sát giao thông đang làm nhiệm vụ tại chốt này, nhóm học sinh đi trên chiếc xe đạp điện vội vàng hốt hoảng rẽ ngay vào đường Tràng Tiền hoặc rồ ga vượt đèn đỏ. Đầu trần “phóng” xe đạp điện, Đặng Minh Anh, học sinh Trường THPT Nguyễn Trãi đã bị các chiến sỹ Cảnh sát giao thông ra hiệu lệnh xuống xe. Gãi đầu, gãi tai, Minh Anh cho biết: “Cháu biết là phải đội mũ bảo hiểm nhưng hôm nay trời mưa… cháu vội nên quên mất”. Do lần đầu vi phạm nên Minh Anh chỉ bị nhắc nhở rồi cho đi.
Lạng lách, phóng nhanh, vượt ẩu, đèo ba, không đội mũ bảo hiểm là tồn tại của người điều khiển xe đạp điện khi lưu thông trên đường hiện nay. Trao đổi với chúng tôi, Trung úy Trương Văn Phương, Đội CSGT số 1 cho biết: Xe đạp điện không có giấy đăng ký, người điều khiển không có bằng lái là một khó khăn cho công tác tạm giữ phương tiện. Đối với học sinh dưới 16 tuổi, lực lượng CSGT chủ yếu nhắc nhở, tuyên truyền là chính. Trường hợp nào đã nhắc nhở mà vẫn tái phạm thì phải xử lý.
Theo Thiếu tá Nguyễn Chí Công, Đội trưởng Đội CSGT số 6 thì trong 1 tuần qua, Đội CSGT đội 6 đã xử lý hành chính hàng trăm trường hợp đi xe đạp điện vi phạm Luật giao thông. Cụ thể, với sinh viên và người cao tuổi vi phạm, sau khi nhắc nhở, đã xử phạt với mức nhẹ nhất là 75.000 đồng. Riêng với học sinh các trường phổ thông vi phạm, do chưa đủ 16 tuổi để điều khiển xe chạy tốc độ cao và làm các thủ tục dân sự, đã phải tạm giữ xe trong 10 ngày để mời người nhà đến giải quyết. Tuy nhiên, theo Thiếu tá Công, khi được hỏi các trường hợp vi phạm, hầu hết người vi phạm đều "biết” nhưng cố tình phạm luật. Chính vì vậy, đối với những trường hợp chây ỳ, ngoan cố, lực lượng CSGT sẽ tổng hợp thông tin rồi chuyển tới nhà trường nơi học sinh, sinh viên đang theo học để đề nghị có hình thức xử lý.
Sau 1 tuần thực hiện Kế hoạch 94 về xử lý vi phạm liên quan đến những người điều khiển xe đạp điện vi phạm Luật Giao thông đường bộ, lực lượng CSGT Công an TP Hà Nội đã xử lý được 620 trường hợp đi xe đạp điện vi phạm, tạm giữ 48 phương tiện, phạt cảnh cáo 145 trường hợp, phạt tiền 475 trường hợp. Tuy nhiên, trong quá trình xử lý xe đạp điện còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt các đối tượng từ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi, phần lớn là học sinh, không có tiền nộp phạt. Trong khi đó theo quy định xe và người điểu khiển xe đạp điện không cần phải có đăng ký xe, giấy phép lái xe.
Hiện nay, việc giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông cho học sinh đều được triển khai tại các trường THPT, nhưng công tác kiểm soát hầu hết chưa thực hiện được. Việc học sinh của trường mình trước giờ đến lớp, sau giờ tan trường vi phạm Luật Giao thông diễn ra ngay cổng trường nhưng cũng chưa được nhà trường chú ý kiểm tra, nhắc nhở. Công tác phản hồi với danh sách mà CSGT xử lý học sinh vi phạm gửi về Sở Giáo dục, về trường còn quá ít. Năm học 2011-2012, Phòng CSGT đã xử lý lập danh sách gửi Sở Giáo dục và Đào tạo 350 trường hợp học sinh vi phạm TTATGT nhưng chỉ nhận được phản hồi của 157 trường hợp.
Từ đầu năm 2013 đến nay đã xử lý, lập danh sách gửi Sở Giáo dục 232 trường hợp, phản hồi 57 trường hợp. Nhiều học sinh khi được hỏi đều lắc đầu kêu “không biết đi xe đạp điện phải đội mũ bảo hiểm”! Đây là lỗi từ gia đình và nhà trường khi không giáo dục, phổ biến cho con em mình những quy định bắt buộc
