Sân khấu thiếu tác phẩm về đời sống Hà Nội đương đại

Sân khấu Hà Nội thiếu vắng những tác phẩm về đời sống xã hội đương đại, thiếu các vấn đề về Hà Nội hiện nay. Đó là khẳng định của rất nhiều người làm sân khấu lẫn công tác lý luận, phê bình. Tuy nhiên, làm thế nào để giải quyết vấn đề này vẫn đang là bài toán chưa hẳn có lời giải chính xác.

Tại Liên hoan Sân khấu Thủ đô mới đây, câu chuyện về sân khấu Hà Nội thiếu vắng vở diễn về Hà Nội, nhất là các vở diễn về đời sống đương đại đã được đặt ra với Ban tổ chức ngay trước thềm liên hoan. Tuy nhiên, cả đại diện của Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội và Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam đều cho rằng việc này nằm ngoài ý chí chủ quan của Ban tổ chức. Muốn điều chỉnh, có lẽ phải đợi thêm nhiều động thái khác cho mùa Liên hoan tiếp theo.

Gần đây nhất, tại hội thảo về sân khấu Hà Nội với cuộc sống hôm nay do Hội Sân khấu Hà Nội tổ chức, tác giả kiêm đạo diễn Hoàng Thanh Du còn cho hay, tình trạng thiếu vắng tác phẩm sân khấu về đời sống đương đại của Hà Nội không  chỉ có riêng mùa Liên hoan năm nay. Liên hoan Sân khấu Thủ đô  năm 2018 và 2020 đều có một thực trạng đáng buồn chỉ có một số rất ít vở diễn mang chủ đề đương đại và thiếu vắng các vở diễn về đề tài cuộc sống Hà Nội hôm nay. Nếu trong Liên hoan có vở nói về Hà Nội thì đa phần là dựng lại các kịch bản cũ.

Nghệ sĩ Xiếc trong chương trình "Hà Nội và em"
Nghệ sĩ Xiếc trong chương trình "Hà Nội và em"

Cũng theo đạo diễn Hoàng Thanh Du, hiện nay, các đơn vị sân khấu đều đang đứng trước thách thức của việc tự chủ hoạt động. Chỉ có những tác phẩm hay, chất lượng nói được cái mà cuộc sống hôm nay đang cần thì  mới có thể kéo khán giả đến rạp. Những tác phẩm cũ kỹ tuyên truyền  hời hợt, thiếu sáng tạo không bao giờ tồn tại lâu. Đây là bài học được nhìn ra rất sớm của giới sân khấu Việt Nam. Hà Nội là trung tâm văn hóa của các nước. Giới sân khấu Thủ đô không thể không nhìn ra vấn đề này. 

Tuy nhiên, hiện nay, các đơn vị sân khấu công lập hướng tới dàn dựng những vở diễn, đề tài nghiêm túc, ẩn chứa những chủ đề chính trị, triết lý, nhân văn, nhân loại…Sân khấu tư nhân chủ yếu hướng về những đề tài giải trí, hài cười qua các chủ đề đời thường, tình yêu hoặc những xung đột gia đình vụn vặt… Dù theo hướng nào thì cả sân khấu công lập và tư nhân đều có khó khăn chung là vắng khán giả mua vé vào rạp. 

Để khắc phục tình trạng này, cần có những kịch bản hay. Vì vậy, Hội Sân khấu Hà Nội nên đề xuất với các cấp có thẩm quyền xin tổ chức trại viết kịch bản sân khấu 2 lần /năm với chủ đề  rõ ràng, xin  kinh phí  in  sách các kịch bản tốt trong các trại viết để giới thiệu  và phát hành đến các đơn vị nghệ thuật. Khen thưởng hàng năm Hội Sân khấu Hà Nội nên ưu tiên các tác phẩm về Hà Nội đương đại.

Vở rối "Thân phận nàng Kiều"
Vở rối "Thân phận nàng Kiều"

PGS.TS Trần Trí Trắc cũng chỉ ra rằng, những năm qua, bên cạnh những thành tựu đáng tự hào, thì sân khấu Hà Nội còn lảng tránh hiện thực đương thời, chưa nhập cuộc với cuộc sống đổi mới ở Thủ đô. Sân khấu Thủ đô đa phần vẫn hướng tới những đề tài lịch sử, dã sử, dân gian, huyền thoại, chiến tranh cách mạng, nước ngoài và dựng lại kịch bản cũ. Khán giả chỉ thấy nếp sống ngày xưa, đạo lý quá khứ bất biến và trang phục, tập quán của thời phong kiến, thời cách mạng xa vắng… Việc thể hiện các đề tài nói trên vẫn có nhiều giá trị nhân văn đối với nhân dân Thủ đô. Nhưng nếu sân khấu Hà Nội có thêm nhiều vở về cuộc sống hôm nay thì mới gắn với cuộc đời, gắn với khán giả hiện nay.

Về vấn đề này, NSND Thanh Trầm, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Hà Nội thừa nhận, sân khấu Thủ đô năm nào cũng tổ chức những trại viết rất rôm rả nhưng vẫn đang rất thiếu những kịch bản có chất lượng về nghề nghiệp, tư tưởng, nội dung. Cái khó hiện nay là khi dấn thân vào đề tài hiện đại, người viết phải có kiến thức về đời sống, xã hội, con người ở lĩnh vực chuyên môn mà họ muốn chạm tới. Nhưng, hầu như các tác giả chỉ đi vào những vấn đề chung với những kiến thức chung chung. 

Chưa kể, khi khâu kịch bản đã trót lọt thì tác phẩm chưa chắc đã được chọn để dựng vở. Điều này tác động không nhỏ đến việc viết của tác giả kịch bản. Họ chọn viết như thế nào để hợp thời, được dựng chứ không hẳn là họ chăm chút, viết ra những vấn đề đau đáu của con tim, của sự cao đẹp, với tinh thần nhân văn, nhân bản vì con người… Trong khi đó, nghệ thuật sân khấu là đưa những vấn đề của đời sống qua hình thức biểu đạt của sân khấu, tác động trực tiếp đến con người. Nếu đưa lên sân khấu một vấn đề nửa vời, một cách tiếp cận khô cứng, công thức, sáo mòn…, thì sân khấu vắng khán giả là đương nhiên. 

Để giải quyết vấn đề này, cần phải thay đổi tư duy làm sân khấu. Trước hết là tư duy về những vấn đề liên quan đến kịch bản và phải biết chọn lọc, thẩm định được những người viết có khả năng để đầu tư, bồi dưỡng. Mỗi nhà hát, đoàn nghệ thuật nên chú trọng tạo dựng riêng cho mình một vài tác giả sân khấu phù hợp với quan điểm, hướng đi của mình để đầu tư và sinh lời…. Các đơn vị hãy đối xử bình đẳng với một kịch bản, không phân biệt của tác giả tên tuổi hay mới vào nghề, bởi tiêu chí cao nhất là kịch bản hay.

Hoa Nguyễn

Các tin khác

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

Bước vào giai đoạn sôi động nhất, chiến dịch mừng sinh nhật tuổi 30 của ngân hàng Phương Đông (OCB30) đang dần tăng nhiệt với hàng loạt đặc quyền được triển khai đồng bộ trên nền tảng trực tuyến, quầy giao dịch toàn quốc cùng nhiều điểm chạm ấn tượng khác.

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.