Rừng Tây Nguyên lại chảy máu dữ dội

Hằng ngày, lâm tặc lợi dụng những khu rừng giáp ranh bao quanh để tiến sâu vào những nơi được bảo vệ nghiêm ngặt chặt phá và săn bắn động, thực vật quý hiếm trái phép... Và “nước mắt” rừng ở Tây Nguyên vẫn chảy…

Những khu bảo tồn thiên nhiên, vườn quốc gia ở Tây Nguyên là một trong những nơi còn sót lại nhiều loài động vật quý hiếm như bò tót, bò rừng, sao la… và các loài thực vật quý hiếm như: gỗ huỳnh đàn đỏ, hương, trắc, cẩm lai, cà chít… Rừng quý còn rất ít nhưng việc giữ rừng ở đây trong thời gian qua đã và đang gặp nhiều khó khăn.

Hằng ngày, lâm tặc lợi dụng những khu rừng giáp ranh bao quanh để tiến sâu vào những nơi được bảo vệ nghiêm ngặt chặt phá và săn bắn động, thực vật quý hiếm trái phép... Và “nước mắt” rừng ở Tây Nguyên vẫn chảy…

Già làng chỉ tay về phía những cánh rừng còn sót lại của Vườn Quốc gia (VQG) Yok Đôn kêu cứu: “Hãy giữ lấy rừng thiêng!”. Bởi rừng đã đi vào tâm thức, nuôi dưỡng cuộc sống, tâm hồn… của bao thế hệ con người sinh ra và lớn lên ở vùng đất Tây Nguyên yêu thương. Anh Khăm Phét Lào, người con trai kế thừa bài thuốc gia truyền của “vua săn voi” Ama Kông nhiều lần tâm sự với chúng tôi: “Nếu không giữ được rừng Buôn Đôn thì thuốc quý cũng không còn”.

VQG Yok Đôn được thành lập từ năm 1992 với diện tích ban đầu hơn 58.000ha, đến đầu năm 2002, vườn được mở rộng thêm lên đến 113.853ha, nằm trên địa phận thuộc hai tỉnh Đắk Lắk và Đắk Nông. Với vị trí địa lý sinh học, tầng địa chất và khí hậu tương đối khác biệt, VQG Yok Đôn được xem là một trong những nơi có hệ sinh thái, kiểu rừng tương đối đặc trưng với nhiều loại gỗ quý hiếm, động vật, lâm sản phụ có giá trị cao về khoa học và kinh tế. Chính những điều kiện này mà thời gian gần đây, nạn khai thác gỗ, săn bắn động vật hoang dã trái phép đã trở nên nóng bỏng.

Gỗ khai thác trái phép ở Vườn Quốc gia Yok Đôn và Khu Bảo tồn Ea Sô.
Gỗ khai thác trái phép ở Vườn Quốc gia Yok Đôn và Khu Bảo tồn Ea Sô.

Có lúc lâm tặc tập kết hàng trăm mét khối gỗ trong rừng như vụ phát hiện tại địa điểm thuộc khoảnh 2, Tiểu khu 245 trên địa bàn huyện Ea Súp, dọc theo tuyến quốc lộ 14C có 191 lóng gỗ tròn từ nhóm II đến nhóm VI (khoảng 148m3) được khai thác tập kết tại 11 điểm khác nhau. Toàn bộ số gỗ trên đều không có dấu búa kiểm lâm, không xác định được nguồn gốc.

Báo cáo của VQG Yok Đôn cho thấy, từ đầu năm đến nay đã xảy ra 336 vụ vi phạm các quy định của Nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng, cơ quan chức năng đã tịch thu gần 200m3 gỗ và 560 phương tiện phá rừng các loại. Còn theo Chi cục Kiểm lâm Vùng IV - Cục Kiểm lâm thì hiện nay, trung bình mỗi ngày tại VQG Yok Đôn bị đốn hạ từ 2 đến 3 cây gỗ quý, là nơi để xảy ra tình trạng phá rừng cao nhất trong số các VQG, khu bảo tồn trong cả nước.

Theo tìm hiểu của phóng viên, tại VQG Yok Đôn hiện nay đang xuất hiện tình trạng người dân sống xung quanh vùng đệm lén lút vào vùng lõi của vườn để đốn hạ gỗ quý đang đến hồi báo động. Để tránh sự phát hiện của cơ quan chức năng, những người này thường mang theo cưa tay đốn hạ những cây nhỏ lẻ có đường kính từ 30 đến 60cm, sau đó dùng sức người gùi vác ra khỏi rừng tập kết tại các nhà dân hoặc chòi rẫy xung quanh vườn, rồi dùng xe tải nhỏ thu gom, vận chuyển đi tiêu thụ. 

“Nhóm người này thường lợi dụng thời điểm trời mưa, đêm khuya hoặc ngày nghỉ để hoạt động. Khi bị lực lượng chức năng phát hiện, họ vứt tang vật bỏ trốn hoặc gọi người đến chống trả cướp lại gỗ”, một cán bộ kiểm lâm cho hay.

Cụ thể, trong lúc đi tuần tra cùng đồng nghiệp, anh Tạ Văn Tuyên, cán bộ Đội Kiểm lâm cơ động số 2, Hạt Kiểm lâm VQG Yok Đôn đã bị một nhóm lâm tặc chặn đường đánh trọng thương, phải đi cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Đắk Lắk. 

Theo điều tra, anh Tạ Văn Tuyên và Nguyễn Văn Đức (cùng đội) được cử đi tuần tra tại một số bến sông mà lâm tặc thường hay tập kết gỗ lậu để vận chuyển ra ngoài. Khi đến bến sông, hai anh phát hiện xe tải mang BKS 47L-010.81 chở gỗ lưu thông từ bến sông lên Tỉnh lộ 1, hướng về TP Buôn Ma Thuột. 

Khi vừa đi đến địa bàn thuộc xã Ea Hoa, huyện Buôn Đôn thì bất ngờ một chiếc xe du lịch loại 7 chỗ và 3 xe máy vượt lên chặn đầu xe máy của hai anh. Nhóm người này nhảy xuống xe dùng bình xịt hơi cay xịt vào người rồi xông vào đánh “hội đồng” khiến anh Tuyên gục xuống vệ đường. Các đối tượng này tiếp tục quay sang dọa chém anh Đức sau đó lên xe tẩu thoát…

Rừng quý ở VQG Chư Mom Ray (Kon Tum) cũng có những giai đoạn phức tạp không kém. Lâm tặc khai thác gỗ quý rồi đốt gốc phi tang nhằm che mắt cơ quan chức năng. Tuy con số báo cáo phát hiện từ đầu năm đến nay chỉ có 25 vụ vi phạm lâm luật, trong đó 14 vụ khai thác rừng trái phép, tổng số gỗ xử lý khoảng 150m³, nhưng thực tế nạn săn bắt và khai thác gỗ quý ở đây vẫn còn diễn biến phức tạp. Hàng ngàn chiếc bẫy thú được thu giữ do các thợ săn bố trí ở rừng hàng năm cho thấy tập tục và nhận thức của người dân địa phương trong việc săn bắt vẫn còn phổ biến.

Theo Ban Quản lý Khu Bảo tồn thiên nhiên Ea Sô, chỉ tính riêng từ đầu năm đến nay, qua các đợt tuần tra, truy quét, lực lượng Kiểm lâm đã xử lý 55 vụ với 55 đối tượng tham gia, thu giữ hàng trăm mét khối gỗ, hơn 100 phương tiện các loại liên quan đến phá rừng... Điều đáng quan tâm là trong số các đối tượng bị xử lý thì đa số là người dân ngoại tỉnh.

Trong khi đó rừng quý ở Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh và rừng hương ở Kbang (Gia Lai) cũng đang bị lâm tặc lén lút khai thác từng ngày. Đáng chú ý là điểm nóng phá rừng ở Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Krông Pa (đóng tại xã Krong, huyện Kbang đã xảy ra hàng loạt vụ khai thác gỗ trái phép với hơn 100 cây gỗ hương bị lâm tặc đốn hạ. Rừng ở đây bị khai thác trái phép có hệ thống từ nhiều năm nay, hết đời lãnh đạo này đến lãnh đạo khác lên thay nhưng rừng hương ở đây vẫn không giữ được.

Càng đi sâu vào những cánh rừng quý Tây Nguyên càng chứng kiến những nỗi đau khó tả. “Nước mắt” rừng vẫn đang chảy từng ngày…

(Còn tiếp) 

Ngọc Như - Văn Thành

Các tin khác

Tuyến đường gần 200 tỷ đồng chưa bàn giao đã phải… xử lý lún

Tuyến đường gần 200 tỷ đồng chưa bàn giao đã phải… xử lý lún

Sau khi hoàn thiện xây dựng, tuyến đường Chợ Mai – Tân Mỹ (TP Huế) có vốn đầu tư 195 tỷ đồng cho phép lưu thông hơn 1 năm qua. Tuy nhiên, dù chưa bàn giao cho đơn vị quản lý nhưng mặt đường tuyến đường này đã bị hằn lún, buộc nhà thầu phải chắn đường xử lý.

Bài cuối: Để “sát thủ” kích điện không còn trên dòng sông

Bài cuối: Để “sát thủ” kích điện không còn trên dòng sông

Sau những chuyến đi thực tế trên sông, những gì phóng viên ghi nhận cho thấy kích điện không còn đơn thuần là câu chuyện về một phương thức đánh bắt cá. Phía sau những mẻ cá là nguồn lợi thủy sản bị tác động, những hiểm nguy đối với con người, sinh kế của cộng đồng ven sông và một hành vi đã bị pháp luật nghiêm cấm.

Bài 4: Lần theo đường đi của “sát thủ” kích điện

Bài 4: Lần theo đường đi của “sát thủ” kích điện

Những bộ kích điện đang được sử dụng trên sông đến từ đâu? Lần theo nguồn cung, phóng viên ghi nhận từ mạng xã hội, nền tảng trực tuyến đến một số điểm bán, việc tiếp cận thiết bị phục vụ đánh bắt cá bằng điện không quá khó. Nghịch lý là trong khi sử dụng dòng điện để khai thác thủy sản bị pháp luật nghiêm cấm, những thiết bị phục vụ hoạt động này vẫn được chào bán công khai.

Bài 3: Kích điện không chỉ giết cá

Bài 3: Kích điện không chỉ giết cá

Sử dụng kích điện để đánh bắt thủy sản không chỉ tác động đến nguồn lợi và hệ sinh thái. Chính người trực tiếp cầm sào, đưa dòng điện xuống nước cũng phải đối mặt với nguy cơ bị điện giật, thương tích, thậm chí tử vong. Những vụ tai nạn đau lòng đã xảy ra. Có người vĩnh viễn không trở về, có người thoát chết nhưng nỗi ám ảnh còn kéo dài. Thế nhưng, vì sinh kế, nhiều người vẫn tiếp tục bám lấy dòng sông.

Loay hoay xử lý công trình trái phép tồn tại 20 năm trên đê Tả Lam

Loay hoay xử lý công trình trái phép tồn tại 20 năm trên đê Tả Lam

Tại Nghệ An, một công trình nhà ở được xây dựng trái phép trên hành lang đê điều tồn tại suốt 20 năm, lấn chiếm hành lang bảo vệ đê điều và hành lang bảo vệ luồng đường thủy nội địa nhưng không được xử lý dứt điểm đang gây ra nhiều hệ luỵ cho chính quyền lẫn các đơn vị quản lý.

Bài 2: “Lời khai” của dòng sông

Bài 2: “Lời khai” của dòng sông

Dòng điện khi được sử dụng để khai thác thủy sản không lựa chọn cá lớn hay cá nhỏ. Những cá thể không bị bắt lên cũng có thể chịu tác động. Đáng lo hơn, cá non, cá bố mẹ, trứng và nhiều sinh vật thủy sinh khác cũng nằm trong vùng ảnh hưởng. Phía sau những mẻ cá được đưa lên bờ là một câu chuyện khó nhìn thấy bằng mắt thường, nguy cơ nguồn lợi tự nhiên mất dần khả năng tái tạo.

Bài 1: Dòng sông “chết” dưới những mẻ kích điện

Bài 1: Dòng sông “chết” dưới những mẻ kích điện

Sau khi nổ máy cho thuyền chạy sát bờ, ngược dòng sông Hồng, sông Đuống, những người sử dụng kích điện nhanh chóng tiếp cận những vị trí quen thuộc. Chỉ vài thao tác, đầu kích được đưa xuống nước, công tắc được bật. Vài giây sau, trong tiếng xèo xèo, ù ù phát ra từ bộ kích điện, những con cá lớn, nhỏ nhao lên mặt nước. Cá nhỏ nhanh chóng được vớt lên thuyền; gặp cá lớn không thể vớt bằng vợt, người đánh bắt sẵn sàng lao xuống nước để bắt...

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Theo tham mưu của sở, ban, ngành tỉnh Hà Tĩnh: Việc “khai tử” dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh để thay thế dự án đầu tư mới sẽ giảm bớt các thủ tục pháp lý liên quan; đặc biệt là để đề xuất hỗ trợ, tận dụng tối đa nguồn lực Ngân sách Trung ương dành cho địa phương.

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) có tổng mức đầu tư hơn 886 tỷ đồng, sau 16 năm thi công nhưng không thể hoàn thành, đã bị chấm dứt đầu tư. Thay vào đó, một dự án mới có tổng mức gần 1.400 tỷ đồng được phê duyệt khẩn cấp để giải nguy tình trạng ngập úng cục bộ tại Khu kinh tế Vũng Áng.

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Do rác thải tồn đọng, quá tải nên tại một số địa phương, các doanh nghiệp ký kết hợp đồng thu gom, vận chuyển đã có dấu hiệu tự ý chôn lấp rác thải chưa qua xử lý. Tình trạng chôn rác thải không chỉ tiềm ẩn mối nguy về môi trường sinh thái, mà còn vi phạm pháp luật về môi trường, cần được chấn chỉnh, xử lý nghiêm.

Cải tạo trường học chậm tiến độ, nhà thầu bị phạt hơn 850 triệu

Cải tạo trường học chậm tiến độ, nhà thầu bị phạt hơn 850 triệu

Sau khi bị chấm dứt hợp đồng tại gói thầu số 22 dự án xử lý ô nhiễm môi trường TP Huế, một nhà thầu tiếp tục bị cơ quan chức năng TP Huế ra quyết định xử phạt hơn 850 triệu đồng do thi công cải tạo các hạng mục tại Trường THPT chuyên Quốc Học Huế chậm tiến độ.

Dự án xử lý ô nhiễm dang dở nhiều năm, Huế “trảm” nhà thầu

Dự án xử lý ô nhiễm dang dở nhiều năm, Huế “trảm” nhà thầu

Dự án xử lý triệt để ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt tại các khu vực trọng điểm trên địa bàn TP Huế (gọi tắt dự án xử lý ô nhiễm môi trường) thi công nhiều năm vẫn chưa hoàn thành. Chủ đầu tư đã ra quyết định xử phạt, chấm dứt hợp đồng đối với nhà thầu thi công chậm tiến độ.

Loạt nhà máy rác “ngắc ngoải”, nguy cơ phát sinh điểm nóng về môi trường

Loạt nhà máy rác “ngắc ngoải”, nguy cơ phát sinh điểm nóng về môi trường

Các dự án xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh không thể đầu tư xây dựng, hoặc xây dựng xong thì gặp sự cố, không phát huy hiệu quả. Để xử lý lượng rác thải tồn đọng, một số doanh nghiệp liên quan đã lén lút chôn lấp trái phép hoặc xin ngừng hoạt động buộc cơ quan Công an phải vào cuộc.

Bãi tập kết dăm gỗ ém cạnh 4 tổng kho nhiên liệu, hoá chất

Bãi tập kết dăm gỗ ém cạnh 4 tổng kho nhiên liệu, hoá chất

Tại khu vực hậu cảng Khu kinh tế (KKT) Vũng Áng hiện đang tập trung 4 tổng kho của các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực xăng dầu, hoá chất và khí hóa lỏng LPG. Tuy nhiên, cũng trong khu vực này đang hiện hữu bãi tập kết dăm gỗ quy mô lớn nhưng không đảm bảo các biện pháp về PCCC và các biện pháp che chắn ứng phó với gió lớn, đe doạ trực tiếp đến sự an toàn của các doanh nghiệp kinh doanh nhiên liệu, hoá chất.

Loay hoay xử lý “núi rác” khổng lồ chôn lấp trong Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh

Loay hoay xử lý “núi rác” khổng lồ chôn lấp trong Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh

Quá trình thực hiện dự án, chủ đầu tư đã phát hiện “núi rác” tồn đọng được chôn lấp dưới lòng đất trong dự án Khu công nghiệp (KCN) VSIP Hà Tĩnh. Đến nay, ngành chức năng vẫn loay hoay tìm giải pháp trong khi chưa có đầy đủ thông tin, cơ sở để xác định trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Làm rõ vụ có dấu hiệu lạm dụng chức vụ ở chợ dân sinh Quảng An

Làm rõ vụ có dấu hiệu lạm dụng chức vụ ở chợ dân sinh Quảng An

Dù không được giao nhiệm vụ thu tiền, làm giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (GCNĐKKD), nhưng bà Nguyễn Thị Thanh Hương, nguyên Phó Trưởng phòng Kinh tế quận Tây Hồ (cũ), vẫn tự ý xuống chợ dân sinh Quảng An (phường Quảng An, quận Tây Hồ cũ), nay là phường Hồng Hà, TP Hà Nội, yêu cầu các hộ kinh doanh nộp tiền, làm GCNĐKKD, khiến nhiều người bức xúc…

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Hàng chục năm kể từ khi được chấp thuận đầu tư, dự án Khu du lịch thác Đam B’ri (Lâm Đồng) vẫn dang dở. Kết luận của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra những vi phạm của chủ đầu tư và còn cho thấy dấu hiệu buông lỏng quản lý của cơ quan chức năng qua nhiều giai đoạn.