Ngày 11/7, tại TP Hồ Chí Minh, Cục Quản lý cạnh tranh, Bộ Công Thương tổ chức Hội thảo “Nhìn lại 2 năm triển khai thực thi Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng”.
Trong năm 2011 và 2012, các Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (BVQLNTD) trong cả nước mỗi năm giải quyết khoảng 2.000 vụ với tỷ lệ thành công 80-82%. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đó thì hạn chế vẫn còn.
Theo quy định của Luật BVQLNTD thì các phương thức giải quyết tranh chấp giữa NTD và tổ chức, cá nhân là: Thương lượng, hòa giải, trọng tài và tòa án. Tuy nhiên, trong thời gian qua, phương thức hòa giải chiếm đến 80% các vụ việc khiếu nại của NTD, nhưng kết quả mang lại không nhiều vì giá trị pháp lý của biên bản hòa giải thành là không cao nên các bên không nghiêm túc thực hiện. Còn với phương thức giải quyết trọng tài và tòa án thì không được NTD lựa chọn nhiều.
Luật gia Phan Thị Việt Thu, Phó Chủ tịch Hội BVQLNTD TP Hồ Chí Minh cho biết: Mặc dù Luật BVQLNTD đã chỉ rõ những cơ quan quản lý Nhà nước phải có trách nhiệm BVQLNTD cũng như quy định việc giải quyết tranh chấp giữa NTD và cá nhân, tổ chức kinh doanh thuộc thẩm quyền của tòa án với những điều kiện dễ dàng cho NTD khi khởi kiện như miễn tạm ứng án phí, được xem xét thủ tục đơn giản quy định trong pháp luật về tố tụng dân sự. Nhưng thực tế, chưa có cơ quan quản lý nhà nước nào trực tiếp đứng ra xử lý các trường hợp khiếu kiện của NTD. Ngay cả tòa án, cụ thể tòa án nhân dân quận, huyện tại TP Hồ Chí Minh cũng chưa áp dụng việc nhận khiếu kiện của NTD theo đúng quy định của Luật BVQLNTD, khiến NTD bức xúc.
Điển hình như trường hợp ông Đổng Tấn Đạt khởi kiện việc mua nhà chung cư vì đơn vị kinh doanh không giao nhà đúng như trong hợp đồng. Nhưng khi nộp đơn, tòa yêu cầu người khởi kiện phải nộp tạm ứng án phí. Mặc dù có sự can thiệp của Hội BVQLNTD TP Hồ Chí Minh, nhưng cuối cùng tòa cũng viện lý do đối tượng khiếu nại là hợp đồng mua nhà chung cư (tức không phải hàng tiêu dùng), buộc phải đóng án phí theo thủ tục án dân sự. Vì ngại mất thêm khoản tiền tạm ứng án phí mà không biết kết quả ra sao nên ông Đạt đã bỏ ý định khởi kiện. Thực tế đó cho thấy, Luật BVQLNTD đã có, nhưng NTD vẫn chưa thực sự được pháp luật bảo vệ và đó cũng là lý do ngại khởi kiện tại tòa.
Theo đánh giá của luật gia Phan Thị Việt Thu, sau 2 năm Luật BVQLNTD được áp dụng nhưng hiện vẫn còn phổ biến tình trạng các tổ chức, cá nhân kinh doanh chưa quan tâm đến những quy định của pháp luật đối với trách nhiệm của mình trong việc cung cấp thông tin về hàng hóa, dịch vụ hoặc không giải thích rõ những điều kiện giao dịch cho NTD khi ký hợp đồng. Nhiều doanh nghiệp cố tình tránh né trách nhiệm trong việc bảo hành sản phẩm khi bị NTD khiếu nại. Về phía NTD thì phần đông vẫn chưa biết hết các quyền lợi của mình trong việc tham gia giao dịch, sử dụng hàng hóa, dịch vụ, cũng như chưa hiểu được những nghĩa vụ của mình trong việc tự bảo vệ quyền lợi của chính mình và lợi ích của cộng đồng
