Sách, đĩa lậu vẫn "tung hoành" khắp phố
Khác với những gì trước đây, thời gian qua, nhất là từ thời điểm Hà Tây cũ sáp nhập vào Hà Nội, số lượng các điểm, cá nhân kinh doanh sách, đĩa lậu trên địa bàn thành phố gia tăng đáng kể. Không phải đến khu chợ "trời" (quận Hai Bà Trưng), khách hàng có nhu cầu vẫn có thể mua được đĩa (CD, VCD, DVD) lậu có nội dung cũng như chất lượng không khác xa là mấy so với loại đĩa được cơ quan chức năng cấp phép, sản xuất thông thường với mức giá giảm khoảng 30-50% từ tay đội quân bán đĩa rong.
Tương tự với đĩa lậu, sách lậu cũng vậy. Tại một số điểm như: khu vực đường Láng, Nguyễn Trãi, Hoàng Hoa Thám, Phạm Văn Đồng, Tô Hiệu… hễ vào thời điểm từ 17h - 21h hằng ngày, các "quầy" kinh doanh thỏa sức tung bạt, bày biện sách lậu bán cho khách hàng có nhu cầu. Số lượng sách bình quân xuất hiện ở mỗi "quầy" cũng lên tới hàng trăm đầu sách các loại. Điều đáng nói, giá thành của sách lậu mà các chủ "quầy" đưa ra cho khách luôn giảm từ 25 - 40% so với mức giá mặc định của sách có nguồn gốc bán trên thị trường.
Phải xử lý nghiêm những điểm kinh doanh sách lậu (Ảnh: T.Huy).
Chưa hết, lưu động hơn, nhiều "quầy" còn thuê cả đội ngũ bán sách rong tại các điểm công cộng như: bệnh viện, bến xe, cổng trường học… Số tiền chênh lệch mà đội ngũ bán sách rong này thu về từ tay các đầu nậu được tính theo đầu sách bán. Chẳng vì thế mà trong một lần gặp chị M. bán sách, báo dạo trong khu vực Bến xe Mỹ Đình, khi trả 15.000đ cho cuốn sách có giá bìa là 40.000đ, tôi vẫn được đồng ý.
Biện pháp nào ngăn chặn?
Khi tìm hiểu về vấn đề này, chúng tôi được biết, sách, đĩa lậu với số lượng lớn bày bán tràn lan có chiều hướng gia tăng như hiện nay cũng bởi tâm lý "Hàng nào cũng được, miễn sao giá rẻ" của không ít người tiêu dùng. Theo đó, thay vì kinh doanh, các sản phẩm (sách, đĩa) có nguồn gốc rõ ràng, do đơn vị chức năng kiểm định, nhiều cá nhân, tổ chức đã sản xuất, nhập "hàng" in lậu, không rõ nơi xuất xứ để tuồn ra thị trường.
Đặc biệt, các "đại lý" cấp lớn lại tiếp tục chia tách cho các cửa hàng, sạp "quầy" kinh doanh nhỏ lẻ cũng như "đội ngũ" buôn bán hàng rong với mục đích nhằm "né" sự kiểm soát của lực lượng chức năng. Mang theo bao tải, bạt che phủ, môtô chở hàng… để tống tháo hàng (chủ yếu là sách lậu) - đó là một số thủ đoạn mà chủ các "quầy" kinh doanh sách, đĩa lậu thường sử dụng để đối phó với lực lượng chức năng làm nhiệm vụ.
Còn liên quan tới băng - đĩa lậu, khi trao đổi với đại diện Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch TP Hà Nội, chúng tôi được biết, các đối tượng bán băng - đĩa rong luôn "găm" hàng trong người, khi gặp khách có nhu cầu thì mới đem ra chào mời.
Mặt khác, liên quan đến vấn đề này, tháng 5/2009 , Bộ Thông tin và Truyền thông cùng Bộ Công an đã ký kết Thông tư liên tịch số 16 về phối hợp phòng, chống in lậu. Theo đó, lực lượng liên ngành (cán bộ văn hóa, Công an…) từ Trung ương đến địa phương phải phối hợp chặt chẽ, trao đổi thông tin, kiểm tra, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật có liên quan đến hoạt động in ấn. Kết quả, sau một thời gian, nhiều vụ việc in lậu lớn đã bị phát hiện.
Đơn cử như vụ in lậu 3,5 tấn sách (của nhiều nhà xuất bản khác nhau), tiền âm phủ tại một cơ sở gia công ở phường Phương Mai mà Công an quận Đống Đa (Hà Nội) phối hợp với lực lượng chức năng địa phương triệt phá vào đầu tháng 9/2009. Kế hoạch, công tác kiểm tra xử lý là vậy, song đến nay những vi phạm có liên quan vẫn xảy ra, thậm chí còn có chiều hướng gia tăng hơn trước, vậy đâu là nguyên nhân?
Trước tiên phải kể tới sự buông lỏng công tác kiểm tra, xử lý các vi phạm ở một số địa phương. Thứ đến chính là chế tài xử lý vi phạm hiện chưa đủ sức răn đe. Bởi theo Nghị định số 56/2006/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động văn hóa - thông tin, việc tàng trữ trái phép xuất bản phẩm in, sao lậu từ 50 đến 200 bản chỉ bị phạt tiền từ 2 đến 5 triệu đồng và từ 15 đến 30 triệu đồng đối với cơ sở hoạt động in xuất bản phẩm theo quy định phải có giấy phép mà không có giấy phép
