Ra đề thi phổ thông đổi mới: Cả thầy và trò đều phải "chuyển mình"

Việc áp dụng đề thi "mở" ở khối phổ thông TP.HCM cho thấy, không chỉ HS mà cả giáo viên cũng phải "chuyển mình" để bắt kịp.

Học sinh thích ứng nhanh

Chiều 16-12, cô Nguyễn Thị Bích Liên, Hiệu trưởng trường THCS Tân Sơn, Gò Vấp cho biết, HS các khối phổ thông trên địa bàn cũng đang gấp rút hoàn tất các môn kiểm tra cuối học kì I, cô Liên được giao nhiệm vụ phối hợp với Phòng Giáo dục quận chỉ đạo về môn Văn. Khối THCS của quận vừa hoàn thành môn thi Văn chiều 15-12 theo hướng đề thi mở. 

Chiều 16-12, các cô đang bắt tay vào khâu chấm chung 5 bài thi để thống nhất cách đánh giá, cho điểm. Cô Liên cho biết: "Tuy chưa chấm bài nhưng nhìn HS bước ra khỏi phòng thi với tâm trạng phấn chấn, biết là các em đã quen với dạng đề mới. Trong khi cách đây 3 năm khi mới triển khai thay đổi cách dạy và cách học theo hướng phát triển năng lực của HS, cả thầy và trò nhiều trường khó tránh tình trạng "sốc" khi kết quả môn Văn năm đầu thực hiện đổi mới đề, điểm số HS của quận sụt hẳn tới 10%. Năm 2016 đỡ hơn và năm nay thì HS và thầy cô đã quen và tự tin với cách dạy - học mới".        

Một HS lớp 9 của THCS Tân Sơn cho biết: "Dạo đầu năm lớp 7 khi làm quen với dạng đề mới tụi em gặp nhiều khó khăn nhưng ai cũng thừa nhận đề ra thường xoáy sâu vào một vấn đề, loại bỏ kiến thức hàn lâm mà là liên hệ thực tế. Toán cũng theo cách như vậy. Khác với trước đây, có khi phải nặn óc giải xong bài toán khó nhưng làm xong chẳng biết có ứng dụng gì!".

Kì tuyển sinh 10 năm học 2017, HS TP. HCM đã dần quen với cách ra đề mới.
Kì tuyển sinh 10 năm học 2017, HS TP. HCM đã dần quen với cách ra đề mới.

Theo bạn này, để quen với kiểu đề thi mới thì môn toán phải thường xuyên làm các bài toán tư duy. Môn văn phải nghe thời sự hàng ngày. Cách ra đề thi mới phải tự học nhiều hơn. Luyện cách suy nghĩ có logic, có liên hệ, phân tích.

Đề thi môn Văn theo hướng mới của học sinh khối lớp 9, quận Gò Vấp.
Đề thi môn Văn theo hướng mới của học sinh khối lớp 9, quận Gò Vấp.

Nâng cao chất lượng giảng dạy và đánh giá học sinh

Thầy Dương Trần Bình, Hiệu trưởng trường Tiểu học Lê Đức Thọ phân tích: "Lâu nay, việc kiểm tra đánh giá đối với HS còn nhiều bất cập. Dựa vào kết quả của các bài kiểm tra 1 tiết, học kì, ...vẫn phụ thuộc nhiều vào cách đánh giá chủ quan và cảm tính của giáo viên. Nội dung kiểm tra vẫn thiên về học thuộc lòng, ghi nhớ máy móc và việc kiểm tra trí nhớ là chính. Cách dạy và kiểm tra như vậy cũng gây tình trạng, HS sưu tầm chép những bài văn mẫu. 

Ngành GD TP. HCM đã quyết tâm khắc tình trạng trên, nhằm hướng tới mục tiêu dạy học phát huy tính tích cực, chủ động, độc lập suy nghĩ của HS. Nhưng việc đổi mới đề phải đạt kết quả, HS phát huy được khả năng vận dụng tổng hợp kiến thức đã học vào việc giải quyết những tình huống mới.Tuỳ theo cấu trúc đề, trên khung đề đã hướng dẫn của sở mà có hướng ra đề khác nhau. Đề mở có dạng mở một phần và mở hoàn toàn. 

Ví dụ: "Em hãy tả một người mà em yêu quí nhất". HS sẽ chọn một nhân vật mà em yêu quí nhất trong cuộc sống. Hay đề cập phạm vi hẹp hơn: "Em kể về lòng trung thực của con người"- dạng đề mở 1 phần.

Ngoài ra, đề thi mới khiến giáo viên khi chấm bài thoát khỏi cảnh nhàm chán vì không gặp chuyện rập khuôn kiến thức. HS có liên hệ thực tiễn nên buộc phải viết theo cảm xúc thực của chính mình. HS Tiểu học Lê Đức Thọ cũng vừa làm xong bài kiểm tra môn toán. Có câu hỏi đưa ra trong đề là: "Có 690 đại biểu tham gia hội nghị Apec tại Đà Nẵng. Để sắp xếp chỗ ngồi cho đại biểu thì mỗi bàn cần 2 chiếc ghế. Vậy cần bao nhiêu bàn đủ phục vụ số đại biểu trên?". Như vậy, đề toán nhưng đã có yếu tố thời sự vào bài kiểm tra. Hay một câu khác: "Lớp em có ... bạn nam, có ...bạn nữ và tổng số HS là ...bạn?". 

Từng lớp là một đáp án khác nhau, thoát khỏi kiến thức khô khan. Tuy nhiên, khi dạy theo hướng phát triển trên từng năng lực, cá thể HS tất sẽ cực cho người giáo viên vì phải lưu tâm tới từng em, phát hiện và nâng dần khả năng của HS trong từng môn. Do vậy, sĩ số thấp luôn là điều mà giáo viên mong mỏi khi tiếp cận cái mới.

Chuyên về môn Văn nên cô Bích Liên cũng chia sẻ, ở lớp 7,8,9 là đề đã có thêm kiến thức liên quan tới vấn đề thời sự. Gồm 2 phần: Phần đầu đọc hiểu. Phần sau gồm một câu nghị luận XH và tự sự. Phần sau theo hướng mở. Thường trong cầu đầu tiên 5-7 phút là các em làm xong vì kiến thức cơ bản. Câu sau mới "bung" sự sáng tạo của từng em.

Đề thi lớp 9 của HS quận Gò vấp ở câu 2- phần II năm nay có yêu cầu: "Điều đáng sợ nhất không phải là mắc sai lầm mà là không biết rút kinh nghiệm từ những sai lầm ấy", "Kể lại một lần mắc lỗi khiến em rút ta được bài học sâu sắc cho mình". 

Cô Bích Liên đánh giá: "Đề thoát khỏi từ chương, hàn lâm, vừa rèn luyện kĩ năng viết, cách thể hiện một vấn đề của từng em, vừa rèn được đạo đức. Mặt khác, ra đề gắn thời sự thì các em không thể học tủ được. Đề thi mới cũng đề cao, tôn trọng cách giải quyết vấn đề của mỗi cá nhân người học và  động viên những suy nghĩ sáng tạo, mới mẻ, tôn trọng sự phản biện trái chiều, khuyến khích những lập luận giàu sức thuyết phục".

Theo cô Liên, ngay từ năm 2014 sau chỉ đạo của ngành, việc ra đề thi đổi mới đã được coi là nhiệm vụ cấp bách của ngành giáo dục. Trong đó TP Hồ Chí Minh luôn được coi là nơi đi tiên phong. Nếu như lần thi đổi mới cách đây 3 năm làm nhiều thầy trò cùng "sốc" với đề thi, thì giờ đã tự tin hơn. Giáo viên cũng không thể chuyển chậm trong hoạt động giảng dạy mỗi khi lên lớp, trong soạn giáo án và đây sẽ là một hướng đi đúng của ngành. 

Huyền Nga

Các tin khác

Trung thu đầu tiên dưới mái trường Petrovietnam: Thắp sáng niềm tin nơi biên cương

Trung thu đầu tiên dưới mái trường Petrovietnam: Thắp sáng niềm tin nơi biên cương

Đúng ngày Rằm tháng Tám, 1.050 học sinh các dân tộc tại Trường Phổ thông Nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở (PTNT TH-THCS) Petrovietnam - Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, đã đón một mùa Trung thu đặc biệt dưới mái trường mới. Không chỉ có niềm vui của ngày hội trăng rằm, các em còn được trao thêm những món quà thiết thực và một không gian học tập STEM hiện đại, mở ra thêm những cơ hội khám phá khoa học, công nghệ ngay giữa vùng biên giới.

Hướng dẫn truy cập Sách giáo khoa điện tử trên trang taphuan.nxbgd.vn

Hướng dẫn truy cập Sách giáo khoa điện tử trên trang taphuan.nxbgd.vn

Quý thầy cô và các em học sinh có thể dễ dàng truy cập, tìm kiếm và sử dụng sách giáo khoa điện tử trên trang taphuan.nxbgd.vn của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. Dưới đây là hướng dẫn 7 bước đơn giản giúp người dùng nhanh chóng tìm đúng lớp, môn học và cuốn sách giáo khoa cần xem.

Hội Khuyến học Việt Nam tổ chức chuỗi hoạt động Kỷ niệm 30 năm thành lập

Hội Khuyến học Việt Nam tổ chức chuỗi hoạt động Kỷ niệm 30 năm thành lập

Trải qua 30 năm hoạt động, Hội Khuyến học Việt Nam ngày càng được củng cố và phát triển, trở thành một tổ chức xã hội có mạng lưới rộng khắp, làm nòng cốt tập hợp đông đảo cán bộ, hội viên và các lực lượng xã hội cùng tham gia thúc đẩy khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập.

Trường Đại học Cửu Long: Hợp tác quốc tế, nâng chất nghiên cứu khoa học vùng ĐBSCL

Trường Đại học Cửu Long: Hợp tác quốc tế, nâng chất nghiên cứu khoa học vùng ĐBSCL

Ngày 24/9, Trường Đại học Cửu Long phối hợp với Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia (NAFOSTED), thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Hợp tác quốc tế trong tài trợ nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ: Thực trạng, thách thức và định hướng phát triển”.

Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Trường Đại học Luật xác định mục tiêu xây dựng nhà trường trở thành nơi quy tụ các chuyên gia pháp lý xuất sắc, trung tâm đào tạo và nghiên cứu tinh hoa về pháp luật; hướng tới mục tiêu thuộc nhóm 100 cơ sở giáo dục đại học hàng đầu thế giới về lĩnh vực pháp luật vào năm 2035.

STEM INNOVATION PETROVIETNAM: Đổi mới cách dạy, khơi mở cách học

STEM INNOVATION PETROVIETNAM: Đổi mới cách dạy, khơi mở cách học

Sau một năm triển khai, chương trình STEM INNOVATION PETROVIETNAM đã hình thành mạng lưới 108 phòng thực hành STEM tại 34 tỉnh, thành phố trên cả nước, góp phần đổi mới phương pháp giảng dạy và khơi mở tư duy sáng tạo của học sinh. Thông qua việc gắn đầu tư thiết bị với đào tạo giáo viên, xây dựng học liệu và kết nối cộng đồng STEM, chương trình mở rộng cơ hội tiếp cận khoa học, công nghệ, tạo nền tảng kiến tạo nguồn nhân lực tương lai.

Học viện CSND mang Trung thu yêu thương về với trẻ em Tây Bắc

Học viện CSND mang Trung thu yêu thương về với trẻ em Tây Bắc

Trong hai ngày 21 và 22/9, Học viện Cảnh sát nhân dân (CSND) phối hợp với Ban thanh niên Công an tỉnh Sơn La, Công an xã Tà Xùa và các đơn vị đồng hành tổ chức chương trình “Trăng vàng Bản Mây” mang Tết Trung thu và những phần quà ý nghĩa đến các em nhỏ tại bản Làng Sáng, xã Tà Xùa, tỉnh Sơn La.

"Ba nhất" - Ghi ở Trường Giáo dưỡng số 3

"Ba nhất" - Ghi ở Trường Giáo dưỡng số 3

“Gần dân nhất” ở Trường Giáo dưỡng số 3 - Bộ Công an, không chỉ là gần về khoảng cách, mà là gần để hiểu, để sẻ chia và để đồng hành. Từ những việc làm tận tâm mỗi ngày, cán bộ, giáo viên đang lặng lẽ gieo lại niềm tin, bồi đắp kiến thức, để con đường trở về của những học sinh từng lầm lỗi thêm gần và sáng hơn.

Những điều thí sinh cần đặc biệt lưu ý trong Kỳ thi tốt nghiệp

Nói “bỏ IELTS” hoặc “không còn xét chứng chỉ ngoại ngữ” là không chính xác

Liên quan đến Dự thảo Thông tư sửa đổi quy chế tuyển sinh năm 2027 với một số nội dung đang gây tranh luận trong dư luận xã hội như bỏ cộng điểm đối với chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế và giải học sinh giỏi, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã có những chia sẻ với phóng viên báo chí về vấn đề này.

Lần đầu tiên Hà Nội đăng cai Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế

Lần đầu tiên Hà Nội đăng cai Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế

Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế năm 2026 được tổ chức lần đầu tiên tại Thủ đô Hà Nội từ ngày 25/9 đến ngày 5/10, đánh dấu bước phát triển về quy mô khi quy tụ 66 quốc gia và vùng lãnh thổ gồm 67 đội (65 đội quốc tế và 2 đội Việt Nam) với 320 thí sinh chính thức tranh tài. 

Đánh bạn học, phát tán nội dung trên mạng xã hội

Đánh bạn học, phát tán nội dung trên mạng xã hội

Ngày 21/9, Công an tỉnh Vĩnh Long cho biết, các đơn vị nghiệp vụ đã làm rõ nhóm người đánh bạn học cùng trường, 2 chủ tài khoản Facebook đã gỡ bài đăng liên quan vụ đánh nhau giữa các học sinh tại Trường THCS Trần Phú (phường Long Đức).

Trường Đại học Cửu Long thưởng hơn 9 tỷ đồng cho tân sinh viên khóa 27

Trường Đại học Cửu Long thưởng hơn 9 tỷ đồng cho tân sinh viên khóa 27

Ngày 18/9, Trường Đại học Cửu Long tổ chức lễ khai giảng năm học 2026-2027. Dự lễ có các đồng chí Nguyễn Minh Dũng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Vĩnh Long; Nguyễn Quỳnh Thiện, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long cùng các đại biểu, khách mời quốc tế đến từ Vương quốc Campuchia, Lào và Sri Lanka.