Quyết liệt “giải” bài toán lạm phát

Nhất quán ưu tiên số 1 cho chống lạm phát

Trình bày tại hội nghị về những giải pháp chủ yếu tập trung kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng cho biết, từ cuối năm 2010 và rõ nhất từ đầu năm 2011, tình hình kinh tế thế giới diễn biến phức tạp, lạm phát tăng, giá dầu thô, giá nguyên vật liệu cơ bản đầu vào của sản xuất, giá lương thực, thực phẩm trên thị trường thế giới tiếp tục xu hướng tăng cao. Trong nước, thiên tai, thời tiết tác động bất lợi đến sản xuất và đời sống; một số mặt hàng là đầu vào quan trọng của sản xuất như điện, xăng dầu vẫn chưa thực hiện đầy đủ theo cơ chế giá thị trường… Tình hình trên đã làm giá cả tăng cao, tăng nguy cơ mất ổn định kinh tế vĩ mô của nước ta.

"Tập trung kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội là mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách hiện nay" - Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng nhấn mạnh.

Để thực hiện tốt mục tiêu này, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết về những giải pháp chủ yếu tập trung kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội với 7 nhóm giải pháp chủ yếu như thực hiện chính sách tiền tệ chặt chẽ, thận trọng; thực hiện chính sách tài khóa thắt chặt, cắt giảm đầu tư công, giảm bội chi ngân sách nhà nước; thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, khuyến khích xuất khẩu, kiềm chế nhập siêu, sử dụng tiết kiệm năng lượng; điều chỉnh giá điện, xăng dầu gắn với hỗ trợ hộ nghèo; tăng cường bảo đảm an sinh xã hội… Trong đó, kiềm chế lạm phát là ưu tiên số 1 và là ưu tiên nhất quán của Chính phủ trong cả năm 2011. Một trong những biện pháp mạnh là giảm bội chi xuống dưới 5% GDP. Cụ thể, sẽ thực hiện chính sách tài khóa thắt chặt, cắt giảm đầu tư các dự án chưa cấp thiết, có thể hoãn, tuy nhiên việc này sẽ không nhằm vào tiền lương, các đối tượng chính sách xã hội, các khoản cho sinh viên vay.

Phát biểu tại hội nghị trực tuyến, lãnh đạo các bộ, ngành và nhiều địa phương đều nhất trí cao với nội dung Nghị quyết, đồng thời khẳng định quyết tâm mạnh mẽ trong việc thực hiện Nghị quyết. Lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương cho biết đề ra các kế hoạch hành động cụ thể, phù hợp triển khai thực hiện các nhóm giải pháp. Bên cạnh đó, sẽ thực hiện tốt cơ chế giám sát, kịp thời báo cáo những vấn đề phát sinh để các giải pháp đạt hiệu quả cao nhất.

Không tiếp tục để giá xăng, giá điện "méo mó"

Tại hội nghị, các quyết định về điều chỉnh giá điện, giá xăng dầu cũng được chính thức công bố. Mức giá điện, giá xăng mới được điều chỉnh tăng khá mạnh so với giá hiện tại. Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng cho biết, việc điều chỉnh tăng giá điện, xăng dầu là cần thiết, tránh sự hạch toán "méo mó" của nền kinh tế. Tuy nhiên, với sự điều chỉnh này, giá điện, xăng dầu vẫn đang trong lộ trình chứ chưa hoàn toàn đi theo thị trường. Tính toán của cơ quan chức năng cho thấy, giá điện thấp khiến khó thu hút đầu tư, dẫn đến tình trạng thiếu điện, các ngành nghề tiếp tục sử dụng công nghệ lạc hậu, sử dụng điện lãng phí, không khuyến khích tiết kiệm điện.

Bên cạnh đó, giá xăng dầu của Việt Nam trong thời gian dài ở mức trên 16.000 đồng/lít, thấp hơn nhiều so với mức giá từ 23.000 - 26.000 đồng/lít ở Thái Lan, Lào, Trung Quốc… "Tình trạng này kéo dài vừa không khuyến khích tiết kiệm, vừa gây ra tình trạng "nước chảy chỗ trũng", xăng dầu sẽ bị xuất lậu sang các nước khác" - Phó Thủ tướng Thường trực phân tích.

Việc điều chỉnh giá xăng dầu lần này cũng được tiến hành với nguyên tắc Nhà nước chưa thu thuế, người kinh doanh xăng dầu chưa có lãi. Bổ sung thêm về lý do phải điều chỉnh giá, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh cho biết, tính đến hết tháng 2/2011 ngành Điện đã lỗ gần 28.000 tỷ, nếu tính đến hết năm 2011 số lỗ này sẽ lên tới gần 57.000 tỷ.

Để ngành Điện có lãi, phải điều chỉnh tăng 62%. Còn giá xăng, nếu điều chỉnh theo giá thế giới, chúng ta phải tăng từ 34 - 40% so với giá hiện hành. Vì vậy, việc điều chỉnh giá lần này mới giải quyết được một phần.

Ưu tiên đảm bảo an sinh xã hội

Phát biểu kết luận hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định nhiệm vụ trọng tâm hiện nay của cả nước là kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì được sản xuất, an sinh xã hội. Để thực hiện được mục tiêu này, chúng ta phải thực hiện đồng bộ các giải pháp với quyết tâm chính trị cao.

Nói thêm về các giải pháp đã được đề ra trong Nghị quyết của Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho rằng mục tiêu cụ thể đặt ra là giữ tăng trưởng tín dụng ở mức dưới 20%, nhưng phải ưu tiên tín dụng cho sản xuất nông nghiệp, công nghiệp phụ trợ và đầu tư cho các lĩnh vực thiết yếu khác trên nguyên tắc điều hành minh bạch, cụ thể.

Cùng với việc kiềm chế lạm phát, phải giảm dần lãi suất theo hướng hợp lý, coi lãi suất là một trong những công cụ kiềm chế lạm phát. Thủ tướng cũng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước điều hành tỷ giá ngoại hối linh hoạt, phù hợp với diễn biến thị trường. Đặc biệt, không để thả nổi tỷ giá, không để cho thị trường chợ đen chi phối. Thủ tướng tin rằng việc này chúng ta hoàn toàn có thể làm tốt như năm 2008 khi đó tình hình còn khó khăn hơn hiện nay.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng yêu cầu: "Dứt khoát các tập đoàn kinh tế, các tổng công ty nhà nước phải bán tất cả các ngoại tệ có được cho ngân hàng, khi có nhu cầu, các ngân hàng phải đảm bảo bán cho doanh nghiệp theo đúng giá quy định".

Về thực hiện chính sách tài khóa thắt chặt, Thủ tướng yêu cầu phải thực hiện được mục tiêu tăng thu từ 7-8%, tiết kiệm chi tiêu 10%; dứt khoát phải giảm bội chi xuống dưới 5%; coi giảm bội chi là giảm cầu, làm giảm lạm phát. Bên cạnh đó, không ứng vốn ngân sách nhà nước cho các dự án kéo dài, không cấp bách để bổ sung cho các dự án ưu tiên hoàn thành trong năm 2011.

Về thúc đẩy sản xuất kinh doanh, khuyến khích xuất khẩu, kiềm chế nhập siêu, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho rằng, với mức giá nông sản tăng cao, đây là thời điểm tốt để thúc đẩy phát triển sản xuất nông nghiệp, góp phần cải thiện đời sống nhân dân. Hạn chế tối đa các mặt hàng nhập khẩu trong nước có thể sản xuất được, coi giảm nhập siêu cũng là một trong những giải pháp giảm căng thẳng tỷ giá.

Khẳng định việc điều chỉnh tăng giá điện, xăng dầu là việc không thể không làm, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đề nghị các bộ, ngành chức năng thực hiện việc bù hỗ trợ giá điện cho các hộ nghèo theo đúng đối tượng, công khai, minh bạch. Cụ thể, việc hỗ trợ tiền điện 30.000 đồng/tháng/hộ nghèo phải được thực hiện sớm, tiền hỗ trợ phải đến tay người dân trước khi thu tiền điện theo giá mới.

Thủ tướng cũng đề nghị các cơ quan chức năng, các địa phương làm tốt công tác kiểm soát giá, không để đầu cơ đẩy giá lên cao, nhất là với một số mặt hàng thiết yếu như gạo, lương thực, xăng dầu, sữa…