Quy mô doanh nghiệp có xu hướng nhỏ đi sau hội nhập

Số lao động trong khu vực doanh nghiệp nhà nước giảm xuống đến hơn 221 nghìn người trong giai đoạn 2007-2013. Lao động của doanh nghiệp ngoài nhà nước và doanh nghiệp FDI tăng lần lượt là 2,92 triệu và 1,365 triệu lao động. Vốn sản xuất kinh doanh của ba khu vực doanh nghiệp nhà nước, ngoài nhà nước, FDI tăng lần lượt là 2,79 lần; 6,05 lần; 4,41 lần.

Theo báo cáo giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về kết quả hội nhập quốc tế, so với thời điểm gia nhập WTO, số lượng doanh nghiệp Việt Nam đã tăng lên đáng kể.

Số lao động trong khu vực doanh nghiệp nhà nước giảm xuống đến hơn 221 nghìn người trong giai đoạn 2007-2013. Lao động của doanh nghiệp ngoài nhà nước và doanh nghiệp FDI tăng lần lượt là 2,92 triệu và 1,365 triệu lao động. Vốn sản xuất kinh doanh của ba khu vực doanh nghiệp nhà nước, ngoài nhà nước, FDI tăng lần lượt là 2,79 lần; 6,05 lần; 4,41 lần. 

Như vậy, sau khi gia nhập WTO doanh nghiệp đang phát triển theo xu hướng tích cực: giảm số lượng doanh nghiệp nhà nước, đồng thời phát triển số lượng doanh nghiệp tư nhân trong nước và doanh nghiệp FDI. Xu hướng này góp phần tạo ra động lực tăng trưởng cho nền kinh tế, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam.

Các DN FDI đã tạo ra thêm gần 3 triệu việc làm kể từ thời điểm Việt Nam gia nhập WTO. Ảnh: K.D.
Các DN FDI đã tạo ra thêm gần 3 triệu việc làm kể từ thời điểm Việt Nam gia nhập WTO. Ảnh: K.D.

Sự cắt giảm thuế quan và việc mở cửa thị trường trong nước cho các doanh nghiệp nước ngoài tạo ra áp lực buộc các doanh nghiệp trong nước phải có sự đổi mới. Quá trình sắp xếp, đổi mới, nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh diễn ra chậm trong giai đoạn 2011-2014 (cả năm 2013 cổ phần hóa được 60 doanh nghiệp) nhưng đã được đẩy mạnh trong năm 2015. Tuy nhiên, quá trình sắp xếp, đổi mới doanh nghiệp nhà nước còn nhiều khó khăn mới vươn tới được mục tiêu, chưa thay đổi nhiều về mô hình quản trị doanh nghiệp, chưa huy động nhiều nguồn vốn của xã hội.

Giai đoạn 2007-2011 cho thấy sự phát triển khá mạnh mẽ của doanh nghiệp. Các chỉ số phản ánh tốc độ tăng trưởng về số lượng doanh nghiệp, số lượng lao động, tổng tài sản và doanh thu đạt mức khá cao. Tuy nhiên, giai đoạn 2012-2014, tốc độ tăng của các chỉ tiêu này đã giảm mạnh, cho thấy sự khó khăn của doanh nghiệp trong 3 năm gần đây. So với thời điểm trước khi gia nhập, một số ngành (dệt may, da giầy...) đã từng bước tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu nhưng số lượng các doanh nghiệp chưa nhiều, một số khâu trong sản xuất khó có sự đột phá như thiết kế, nguyên liệu... 

Theo Báo cáo Triển vọng phát triển châu Á năm 2015 của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) công bố ngày 24/3/2015, có 36% doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào chuỗi sản xuất định hướng xuất khẩu, tỷ lệ này là khá thấp so với con số gần 60% ở Malaysia và Thái Lan; có 21% doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. 

Khả năng tận dụng ưu đãi về thuế trong AFTA  tuy có tăng lên nhưng vẫn ở mức thấp, do nguyên nhân chính là doanh nghiệp Việt Nam chưa quan tâm tận dụng ưu đãi này và nhiều mặt hàng không bảo đảm hàm lượng nội địa do công nghiệp hỗ trợ kém phát triển .

Các DN FDI đã tạo ra thêm gần 3 triệu việc làm kể từ thời điểm Việt Nam gia nhập WTO.
Các DN FDI đã tạo ra thêm gần 3 triệu việc làm kể từ thời điểm Việt Nam gia nhập WTO.

Theo báo cáo của Chính phủ, quy mô lao động bình quân trong các doanh nghiệp giảm mạnh trong giai đoạn 2007-2014, từ 49 xuống còn 29 lao động, khiến tỷ lệ các doanh nghiệp có quy mô nhỏ và siêu nhỏ trong nền kinh tế ngày càng tăng, chiếm 96% tổng doanh nghiệp. Thực trạng năng suất lao động ở Việt Nam mặc dù có cải thiện so với trước nhưng hiệu suất sử dụng lao động vẫn có xu hướng giảm đi trong giai đoạn 2007-2014. Khả năng thanh toán của doanh nghiệp vẫn chưa được cải thiện, nhất là đối với doanh nghiệp nhà nước. 

Theo Tổng cục Thống kê, doanh nghiệp nhà nước nắm giữ khoảng 40% giá trị tài sản cố định và đầu tư tài chính dài hạn nhưng chỉ đóng góp 24,3% doanh thu thuần. 

Thực tế hiện nay cho thấy các doanh nghiệp Việt Nam còn gặp nhiều khó khăn và cần tiếp tục tái cơ cấu để có thể trụ vững và phát triển. Khả năng tự ứng phó hoặc liên kết để ứng phó với các tranh chấp của Việt Nam không cao. Cơ chế liên kết giữa cơ quan chức năng, các tổ chức xuất, nhập khẩu và cộng đồng doanh nghiệp còn khá lỏng nên doanh nghiệp thường đơn độc trong việc vượt qua các rào cản kỹ thuật, thương mại. 

Đồng thời, các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam phần lớn là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, nên khả năng đầu tư đổi mới trang thiết bị và công nghệ là hết sức khó khăn, tính liên kết giữa các doanh nghiệp thấp vì vậy thường gặp khó khăn khi gặp phải các rào cản thương mại của các đối tác. 

Bên cạnh đó, việc quan tâm hỗ trợ của các cơ quan quản lý nhà nước, các hiệp hội cũng cần phải được đẩy mạnh hơn và có các giải pháp hữu hiệu hơn để bảo vệ các nhà sản xuất trước tác động của thương mại quốc tế.

Lao động khu vực nhà nước và FDI có thu nhập cao gấp 1,6 lần khu vực khác

Hội nhập kinh tế mang lại cơ hội tăng thu nhập cho người dân, người lao động. GDP bình quân đầu người năm 2014 đạt 43,4 triệu đồng, gấp 2,93 lần so với năm 2007. 

Theo báo cáo của Bộ Lao động, thương binh và xã hội, tỷ lệ tăng tiền lương thực tế đạt 8%, cao hơn so với tốc độ tăng GDP cùng thời kỳ, mức tiền lương của lao động làm công ăn lương tăng 12,2%/năm. Thu nhập, chi tiêu và tiết kiệm bình quân đầu người một tháng tăng so với trước khi gia nhập WTO. Điều này phản ánh đời sống của người dân có sự cải thiện từ sau khi gia nhập WTO. 

Theo đánh giá của Ngân hàng thế giới, một trong các nguyên nhân tăng tiền lương là do tăng năng suất lao động và sự dịch chuyển của lao động từ các ngành có thu nhập thấp sang các ngành có thu nhập cao hơn. Lao động khu vực nhà nước và FDI có thu nhập bình quân cao gấp 1,6 lần so với nhóm lao động còn lại. 

Lương bình quân của lao động làm việc trong các ngành xuất khẩu vẫn thấp hơn so với các ngành không xuất khẩu, do xuất khẩu dựa chủ yếu vào các ngành sử dụng nhiều lao động, công nghệ thấp và giá trị gia tăng thấp.

Vũ Hân

Các tin khác

Tăng tốc chuyển đổi số y tế

Tăng tốc chuyển đổi số y tế

Bộ Y tế đang đẩy mạnh chuyển đổi số y tế, giảm thủ tục hành chính, xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, tiến tới bệnh viện thông minh.

VIB cho vay mua ô tô lãi suất từ 8,9%, tối đa 5 tỷ đồng

VIB cho vay mua ô tô lãi suất từ 8,9%, tối đa 5 tỷ đồng

Mức lãi suất ưu đãi 8,9%/năm cố định trong 6 tháng áp dụng cho tất cả các dòng xe. Đặc biệt, VIB cam kết lãi suất thả nổi không vượt quá 15%/năm sau thời gian cố định, giúp khách hàng tối ưu tài chính và chủ động hơn trong kế hoạch sở hữu ô tô, từ nhu cầu đi lại cá nhân, gia đình đến kinh doanh vận tải.

BSR kiến tạo tương lai bằng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

BSR kiến tạo tương lai bằng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Với hơn 2.300 sáng kiến cải tiến, giá trị làm lợi gần 2.000 tỷ đồng và hàng chục sản phẩm mới được thương mại hóa, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang đóng góp trực tiếp vào hiệu quả sản xuất kinh doanh của Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR), đơn vị thành viên PETROVIETNAM. Trên nền tảng đó, doanh nghiệp tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), phát triển năng lượng xanh, hướng tới năng lực cạnh tranh toàn cầu trong lĩnh vực năng lượng và hóa dầu.

Mỗi ước mơ đều xứng đáng được tỏa sáng

Mỗi ước mơ đều xứng đáng được tỏa sáng

Có những ước mơ bắt đầu từ những điều rất nhỏ. Một chiếc xe đạp để hành trình đến trường bớt nhọc nhằn. Một bộ cọ vẽ để thỏa sức với những sắc màu mình yêu thích. Một chiếc điện thoại mới để mỗi lần bố đi làm xa gọi về, em có thể nhìn rõ khuôn mặt bố hơn. Hay đơn giản là học giỏi để kiếm được nhiều tiền để bố mẹ được ăn những bữa cơm có thịt.

Vĩnh Long hợp tác với Hàn Quốc trong nghiên cứu, chế biến cam sành

Vĩnh Long hợp tác với Hàn Quốc trong nghiên cứu, chế biến cam sành

Tỉnh Vĩnh Long đang thúc đẩy hợp tác với các đối tác Hàn Quốc trong nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ và chế biến sâu cam sành. Đây là hướng đi nhằm đa dạng hóa sản phẩm, hình thành chuỗi liên kết từ vùng nguyên liệu đến thị trường, từng bước nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Siêu cảng của T&T Group góp phần nâng cao năng lực logistics quốc gia bằng công nghệ

Siêu cảng của T&T Group góp phần nâng cao năng lực logistics quốc gia bằng công nghệ

Quy mô giao thương ngày càng lớn đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao năng lực logistics quốc gia. Việt Nam cần những trung tâm kết nối nhiều phương thức vận tải, xử lý hàng hóa theo tiêu chuẩn quốc tế và ứng dụng công nghệ. Trên hành lang Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, siêu cảng logistics Vietnam SuperPort do Tập đoàn T&T Group và Tập đoàn YCH (Singapore) hợp tác phát triển đang từng bước đáp ứng yêu cầu đó.

Hà Nội phát động chiến dịch “Mái nhà đón nắng”

Hà Nội phát động chiến dịch “Mái nhà đón nắng”

Sáng 14/11, tại Vườn hoa Lạc Long Quân, Sở Công Thương TP Hà Nội phối hợp với Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội (EVNHANOI) tổ chức Lễ phát động chiến dịch “Mái nhà đón nắng” với thông điệp “Biến nắng thành điện”.

Kỳ 1: Khơi thông nguồn lực, mở đường phát triển

Kỳ 1: Khơi thông nguồn lực, mở đường phát triển

Kinh tế nhà nước nắm giữ những nguồn lực quan trọng của quốc gia, từ đất đai, tài nguyên, kết cấu hạ tầng đến ngân sách, vốn nhà nước và hệ thống doanh nghiệp nhà nước (DNNN). Trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững, Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị được xem là bệ phóng thể chế mới để kinh tế nhà nước dẫn dắt tăng trưởng 2 con số.

Cà Mau chấm dứt hợp tác với doanh nghiệp nợ tiền mua lúa của dân

Cà Mau chấm dứt hợp tác với doanh nghiệp nợ tiền mua lúa của dân

UBND tỉnh Cà Mau quyết định đơn phương chấm dứt hiệu lực biên bản ghi nhớ hợp tác với Công ty TNHH Tập đoàn nông nghiệp sạch hữu cơ Toàn Cầu (gọi tắt là Công ty Toàn Cầu), sau khi doanh nghiệp này triển khai không đầy đủ các nội dung cam kết, phát sinh nhiều bất cập trong liên kết thu mua, bao tiêu lúa gạo và chậm thanh toán cho hợp tác xã và người dân.

Nestlé Milo khánh thành và bàn giao sân chơi thể thao cộng đồng

Nestlé Milo khánh thành và bàn giao sân chơi thể thao cộng đồng

Tiếp nối hành trình của chương trình Năng Động Việt Nam, Công ty TNHH Nestlé Việt Nam, thông qua nhãn hàng Nestlé MILO, đã phối hợp cùng chính quyền địa phương tổ chức Lễ khánh thành và bàn giao sân chơi thể thao cộng đồng tại Nhà văn hóa cộng đồng KDC Quan Nam 5, phường Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng.

SHB vào Top 10 thương hiệu dẫn đầu Việt Nam năm 2026

SHB vào Top 10 thương hiệu dẫn đầu Việt Nam năm 2026

Ngày 12/11, tại lễ vinh danh 50 thương hiệu dẫn đầu năm 2026 do Forbes Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) được xướng tên ở vị trí thứ 10 trong bảng xếp hạng, với giá trị thương hiệu đạt 836 triệu USD. Trước đó, SHB từng được Forbes Việt Nam vinh danh trong Top 25 thương hiệu tài chính dẫn đầu Việt Nam 2021.

Bảo hiểm xã hội TP Hồ Chí Minh và Viện Kiểm sát nhân dân khu vực đẩy mạnh công tác phối hợp

Bảo hiểm xã hội TP Hồ Chí Minh và Viện Kiểm sát nhân dân khu vực đẩy mạnh công tác phối hợp

Bảo hiểm xã hội (TP Hồ Chí Minh) đang đẩy mạnh phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân khu vực (VKSND khu vực) trên địa bàn thành phố, tăng cường rà soát, làm việc, đôn đốc và xử lý các đơn vị vi phạm, nhất là những trường hợp chậm đóng kéo dài, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.

Vì sao VPBank tăng trưởng mạnh mẽ cả tín dụng lẫn huy động mà vẫn kiểm soát tốt nợ xấu?

Vì sao VPBank tăng trưởng mạnh mẽ cả tín dụng lẫn huy động mà vẫn kiểm soát tốt nợ xấu?

Trong 9 tháng năm 2026, VPBank ghi nhận tín dụng riêng lẻ tăng gần 30%, huy động tăng nhanh hơn cho vay và tỷ lệ nợ xấu theo Thông tư 31 duy trì quanh 2%, nhờ chiến lược tăng trưởng có trọng tâm, kỷ luật thẩm định, ứng dụng AI trong quản trị rủi ro, đồng thời chủ động khai thác phân khúc hộ kinh doanh và đa dạng hóa nguồn vốn.