Với việc phát triển ồ ạt các trung tâm sát hạch đã dẫn đến tình trạng cung vượt quá cầu. Và để thu hút người học, các cơ sở đào tạo lại tung “chiêu” giành giật người học như giảm học phí, cắt xén chương trình. Đây được coi là một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến nguy cơ gây tai nạn giao thông (TNGT) trên đường.
Ông Nguyễn Văn Quyền, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Đường bộ Việt Nam nhìn nhận, cũng bởi đẩy mạnh xã hội hóa lĩnh vực đào tạo, sát hạch lái xe đã khiến tình trạng các cơ sở đào tạo nảy nở nhiều, khó kiểm soát. Việc phát triển các cơ sở đào tạo cũng không đồng đều trong phạm vi cả nước. Một số tỉnh, thành phát triển mạnh như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, trong khi một số tỉnh vùng sâu, vùng xa phát triển rất chậm, không đáp ứng nhu cầu, như tại Trà Vinh đến năm 2010 mới có cơ sở đào tạo, tỉnh Bạc Liêu hiện không còn cơ sở đào tạo lái xe ôtô…
“Công tác thanh, kiểm tra giám sát về đào tạo ở một số địa phương không đạt chất lượng, chưa kịp thời phát hiện các sai phạm để chấn chỉnh, uốn nắn, xử lý đối với các cơ sở đào tạo”, ông Nguyễn Văn Quyền cho hay.
Trong khi được cho rằng thời gian qua, đào tạo, sát hạch lái xe được xem là một trong những khâu còn nhiều “vấn đề” khiến chất lượng học viên thấp, tay lái kém dẫn đến gây TNGT thì lãnh đạo ngành Giao thông một số địa phương lại kêu “oan”.
Ông Nguyễn Việt Thắng, Phó Giám đốc Sở GTVT Hà Tĩnh cho rằng, bấy lâu cứ xảy ra TNGT là đổ lỗi cho công tác đào tạo, sát hạch lái xe, nhưng lại không có thống kê cụ thể về vấn đề này: “Theo dõi cho thấy, lái xe gây ra các vụ TNGT nghiêm trọng không phải lái xe mới, toàn lái xe có kinh nghiệm từ 3-5 năm và lâu năm”.
Phó Giám đốc Sở GTVT Hà Tĩnh nêu quan điểm, việc sát hạch còn quá sơ sài, chương trình của Tổng cục Đường bộ còn nặng về hình thức, chưa đưa ra được các tình huống giả định gắn với thực tế. Ngoài ra, cũng bởi tình trạng các cơ sở đào tạo, sát hạch lái xe “mọc” lên nhiều đồng nghĩa cũng phải có các chiêu trò để cạnh tranh. Giảm giá, thu hút học viên nhưng lại cắt xén chương trình giảng dạy, chất lượng thấp.
Ông Nguyễn Vi Tùng, Giám đốc Trung tâm Dạy nghề lái xe ôtô số 8 (Hà Nội) bày tỏ, xã hội hóa mở rộng nhưng cũng nên gắn với quy hoạch vùng, miền. Phát triển quá sẽ dẫn tới cạnh tranh không lành mạnh, hạ giá thấp, chắc chắn chất lượng đào tạo sụt giảm. Hơn nữa, cần tránh tình trạng tỉnh này siết chặt sát hạch nhưng tỉnh kế bên lại lỏng hơn, dẫn đến hiện tượng thí sinh “di cư” sang nơi khác sát hạch. “Nếu cứ TNGT là đổ cho đào tạo lái xe thì rất oan. TNGT theo tôi ảnh hưởng rất nhiều từ việc lái xe phải chịu khoán chuyến, khoán doanh thu. Bản thân tôi cũng rất sợ đi xe khách đường dài, giường nằm”.
Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng đặt câu hỏi: “Rất nhiều người có giấy phép nhưng không biết lái xe. Tại sao báo cáo đào tạo lái xe tốt mà tai nạn vẫn xảy ra? Đào tạo lái xe là một nghề đặc biệt, nếu không làm bằng lương tâm và trách nhiệm thì rất dễ đào tạo ra những cỗ máy giết người…”. Hoạt động đào tạo sát hạch lái xe là một dịch vụ xã hội đặc biệt, vì thế sản phẩm “xuất xưởng” phải là sản phẩm xã hội cần và không được phép có lỗi. Đào tạo làm sao để có thể lái được xe chứ không phải chỉ để lấy bằng.
Người đứng đầu ngành Giao thông cũng yêu cầu xem lại sự phân cấp quản lý giữa Bộ GTVT - Tổng cục Đường bộ Việt Nam - Sở GTVT các địa phương. Trong quý I/2014, Tổng cục Đường bộ Việt Nam phải hoàn thành quy hoạch hệ thống đào tạo sát hạch lái xe
