Theo Tổng cục Đường bộ Việt Nam, để đảm bảo mục tiêu cơ bản nâng cấp, mở rộng QL1 đạt quy mô tối thiểu là đường cấp III, hai chiều xe chạy phân tách ( > 4 làn xe) ngay cả khi có đường cao tốc Bắc Nam, nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo năng lực thông hành trên QL1 trong tương lai, thì từ nay đến năm 2020 cần tới hơn 90.000 tỷ đồng để đầu tư 1.700km đường.
Được biết, QL1 từ Lạng Sơn đến Cà Mau, với chiều dài 2.244km là tuyến giao thông "xương sống" của mạng lưới đường bộ Việt Nam, có vai trò trọng yếu trong việc đảm bảo lưu thông giữa ba miền Bắc - Trung - Nam và là nhân tố quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội, cũng như đảm bảo an ninh quốc phòng quốc gia.
Vì vậy, từ những năm 1995, QL1 đã được ưu tiên đầu tư nâng cấp song chất lượng kỹ thuật QL1 nhìn chung còn thấp (toàn tuyến mới có khoảng 396km đường đạt quy mô > 4 làn xe và 164km tuyến tránh/18 tuyến), chưa tương xứng với vai trò và chức năng của tuyến đường.
Theo kết quả điều tra, dự báo lưu lượng xe trong tương lai, thì với quy mô hiện tại, các đoạn tuyến trên QL1 tối đa chỉ đáp ứng năng lực thông hành đến năm 2017.