Với tầm quan trọng của dự án, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng được Quốc hội tiến hành thảo luận ở tổ nhằm tiếp nhận nhiều ý kiến trước khi thảo luận tại hội trường. Cũng trong ngày hôm qua, Quốc hội lùi lịch thảo luận dự án Luật Thanh tra (sửa đổi) để thảo luận chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2011.
"Người tiêu dùng theo quy định dự luật là người mua hàng, thực tế họ đang ở thế yếu, quyền lợi không đảm bảo" - đại biểu Nguyễn Thị Nguyệt Hường (Hà Nội) đặt vấn đề. Theo đại biểu, dự luật mới chỉ tiếp cận ở hai khía cạnh: người tiêu dùng với tư cách người mua và nhà sản xuất với tư cách người bán. Thế nhưng, để hàng hóa đến tay người tiêu dùng phải qua các khâu trung gian (đại lý phân phối, bán lẻ, trung chuyển…), các khâu này chưa đề cập trách nhiệm. Để tránh "hở sườn", cần quy định các loại hình giao dịch hiện có và sẽ có như giao dịch qua mạng.
Liên quan tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đại biểu Nguyễn Thị Nguyệt Hường băn khoăn: Vị trí tổ chức này đặt ở đâu? Nếu là tổ chức xã hội thì không thể sống dựa vào ngân sách nhưng dự luật lại ghi sử dụng ngân sách. Nghiên cứu luật pháp các nước, tổ chức này phải là tổ chức xã hội, hoạt động tự chủ về kinh phí. Đại biểu đề nghị luật cần trao quyền như quyền kêu gọi tẩy chay hàng hóa nếu hàng hóa đó kém chất lượng hoặc nhà sản xuất vi phạm nghiêm trọng.
Dự luật cũng bỏ ngỏ mảng bán hàng rong, trong khi đây là hình thức bán hàng khá phổ biến. "Hằng ngày tôi vẫn đi chợ, giả sử tôi mua mớ rau của người bán hàng rong bị nhiễm thuốc trừ sâu, ăn ngộ độc, thử hỏi tôi tìm người bán hàng ở đâu để đòi quyền lợi" - đại biểu lo ngại. Tán đồng quan điểm, đại biểu Đặng Văn Khanh cho rằng, không chỉ quy định trách nhiệm của nhà sản xuất mà cả các khâu trung gian, phân phối bán hàng. Các quy định đưa ra phải thực tế, nếu ghi "người tiêu dùng có quyền được sống trong môi trường lành mạnh, trong sạch" chỉ là câu khẩu hiệu. Đại biểu Nguyễn Hồng Anh thì lo ngại việc xử lý không nghiêm các vi phạm khiến doanh nghiệp chấp nhận nộp phạt rồi đâu lại vào đấy.
Bộ Công thương cho rằng, trong thời kỳ kinh tế kế hoạch hóa tập trung bao cấp trước đây, tuyệt đại hàng hóa, dịch vụ đều do các doanh nghiệp nhà nước hoặc thành phần kinh tế tập thể (hợp tác xã) sản xuất, kinh doanh và phải tuân thủ chặt chẽ các chỉ tiêu chất lượng nên người tiêu dùng không phải lo lắng, băn khoăn khi mua, sử dụng. Vì vậy, trong thời kỳ này mặc dù chưa có văn bản quy phạm pháp luật nào quy định trực tiếp về bảo vệ nhưng quyền và lợi ích của người tiêu dùng cơ bản vẫn được bảo đảm.
Hiện, trong điều kiện kinh tế thị trường, các vụ việc liên quan đến người tiêu dùng ngày càng tăng cả về số lượng, quy mô, phạm vi lẫn mức độ vi phạm. Nhiều loại hàng hóa, dịch vụ mới ra đời như mua bán qua mạng, dịch vụ viễn thông… kèm theo đó là những hành vi lừa dối tinh vi, xảo quyệt vi phạm quyền lợi người tiêu dùng xuất hiện ngày càng nhiều. Nhiều vụ việc xảy ra đã không được giải quyết kịp thời nên quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng không được bảo vệ. Thậm chí, mức xử phạt không tương xứng với lợi nhuận mà doanh nghiệp thu được từ hành vi vi phạm, do đó nhiều doanh nghiệp chấp nhận bị phạt để vi phạm.
Một trong những giải pháp đưa ra là phải thiết lập cho được một cơ chế giải quyết tranh chấp của người tiêu dùng với tiêu chí: nhanh, gọn và ít tốn kém nhất. Để đạt được mục tiêu này cần xã hội hoá cao độ hoạt động giải quyết tranh chấp của người tiêu dùng. Trong thời gian tới sẽ xúc tiến thành lập các trung tâm tư vấn và giải quyết tranh chấp của người tiêu dùng. Tuy nhiên, theo ý kiến nhiều đại biểu, dự luật vẫn chưa đưa ra thiết chế đủ mạnh và khả thi để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Cũng trong ngày hôm qua, Quốc hội thảo luận về chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2011. Điều khiến các đại biểu lo ngại là tình trạng nhiều bộ, ngành xin "lùi ra, đưa vào" các dự án luật, pháp lệnh khiến chương trình phải liên tục điều chỉnh. Việc trình dự luật chưa đủ độ chín, thiếu khả thi, thiếu thực tế cũng đang xảy ra.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường lưu ý, chuẩn bị kỳ họp thứ 8 tới đây, nhiều dự án đang được triển khai, cơ bản có sự chủ động hơn. Mỗi lần bàn về xây dựng pháp luật, Chính phủ đều đề ra giải pháp quyết liệt, tuy nhiên kết quả chưa được như mong muốn. Yêu cầu của việc ban hành luật rất cao, phải có thời gian vì tính phức tạp của một số dự án chưa lường hết…
| Chánh án TAND Tối cao Trương Hòa Bình: Luật cần có quy định bảo vệ đương sự yếu thế Liên quan việc sửa đổi Bộ luật Tố tụng dân sự, Chánh án TAND Tối cao Trương Hòa Bình cho rằng, thực tiễn xét xử nổi lên nhiều quy định bất hợp lý cần sửa đổi, bổ sung, đó là chứng cứ chứng minh. Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2005 quy định đương sự có nghĩa vụ tự chứng minh và chịu hậu quả thiệt hại việc tự chứng minh đó. Nhiều ý kiến cho rằng quy định này không phù hợp vì nước ta nghèo, nhiều nơi dân trí thấp, vậy đương sự yếu thế làm sao tự chứng minh được (các trường hợp văn hoá, kinh tế thấp), trong khi VKS lại không có vai trò tích cực trong bảo vệ quyền lợi người yếu thế, đòi hỏi phải xem xét nghiêm túc. Thực tế, có những đơn xem xét đề nghị xử tái thẩm, giám đốc thẩm nhưng vấn đề này ràng buộc bởi thời hạn. Chánh án Trương Hoà Bình cho hay, qua nghiên cứu, có đơn dù hết thời hạn nhưng nếu có căn cứ cũng cần được xem xét. Có vụ án qua nhiều cấp xét xử, sau đó có quyết định cuối cùng của Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao và quyết định này là quyết định cuối cùng. Nhưng thực tế cho thấy, ngay cả quyết định cuối cùng này cũng có những sai sót, vậy phải xử lý thế nào? Hiện, TAND Tối cao đang xây dựng Luật Tố tụng hành chính, "Chúng tôi có một số giải pháp giải quyết tồn tại, vướng mắc, nếu Luật Tố tụng hành chính được thông qua sẽ là hành lang pháp lý thích hợp". |
| Phó Thủ tướng và 4 bộ trưởng trả lời chất vấn trước Quốc hội: Theo lịch trình, bắt đầu từ hôm nay đến ngày thứ bảy (12/6), Quốc hội nghe chất vấn và trả lời chất vấn. Theo Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Trần Đình Đàn, kỳ này có 5 thành viên Chính phủ trả lời chất vấn, bao gồm Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng và Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Hồ Nghĩa Dũng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp & PTNT Cao Đức Phát, Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch Hoàng Tuấn Anh. Trong đó, 4 bộ trưởng sẽ trả lời chất vấn trong 2 ngày 10 và 11/6, sau đó Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng sẽ có một số đánh giá chung và trả lời chất vấn đại biểu Quốc hội… Một trong các câu hỏi đáng chú ý kỳ này thuộc về đại biểu Nguyễn Minh Thuyết, đại biểu đề nghị trả lời xung quanh việc các cơ quan quản lý nhà nước duyệt xếp lương cho lãnh đạo Tổng Công ty Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) mức cao bất thường (có người tới gần 1 tỷ đồng/năm) trong khi doanh nghiệp làm ăn không hiệu quả. Hình thức trả lương này có phải là hình thức tham nhũng và trách nhiệm ra sao, xử lý thế nào? Việc Quốc hội chỉ tiến hành chất vấn có 5 thành viên Chính phủ nhằm đảm bảo thời gian chất vấn và trả lời chất vấn mỗi thành viên được dài hơn, các vấn đề chất vấn cụ thể, sâu hơn, rõ hơn (trước đây thường 7-8 thành viên). Theo Văn phòng Quốc hội, thời lượng đọc văn bản với mỗi Bộ trưởng sẽ rất ngắn, chủ yếu dành thời gian cho hỏi và đáp trực tiếp, trong đó mỗi đại biểu có thể hỏi nhiều lần, hỏi và trả lời thẳng vào vấn đề, không sa vào báo cáo… |
