Thống kê mới nhất, hiện Quảng Ninh có 2.781 người nước ngoài đang lao động tại 72 đơn vị nhà thầu, doanh nghiệp song mới chỉ có 1.195 người có giấy phép (42%). Số còn lại không hề có bất cứ thủ tục hợp pháp nào.
Theo Sở LĐ-TB&XH Quảng Ninh, đợt kiểm tra gần đây nhất vào giữa 8/2011 đối với 5 nhà thầu nước ngoài đang triển khai các dự án nhiệt điện cho thấy, việc chấp hành quy định quản lý lao động nước ngoài đang rất lỏng lẻo, tùy tiện và vi phạm ở mức phổ biến.
Cụ thể, trong tổng số 1.613 lao động là người Trung Quốc tại 5 dự án, có tới trên 1.100 lao động chưa hề làm thủ tục cấp phép (74%). Như vậy, cộng với các đơn vị khác kiểm tra trước đó, tổng số lao động nước ngoài trên địa bàn toàn tỉnh đã lên đến 2.781 người nhưng được cấp phép vẫn chỉ chiếm chưa đến một nửa (42%).
Theo quy định, nhà thầu chỉ được phép sử dụng lao động nước ngoài ở các lĩnh vực chuyên môn, trình độ kỹ thuật mà lao động trong nước chưa đáp ứng được. Song trên thực tế tại Quảng Ninh, phần lớn người nước ngoài có phép lẫn không phép lại được nhà thầu bố trí cho làm những việc thuộc dạng lao động phổ thông, thậm chí rất đơn giản như bảo vệ, quét dọn, nấu nướng, phụ vữa, khuân vác trong khi hưởng mức lương cao gấp nhiều lần thợ có ngạch bậc là người Việt Nam.
Bà Đỗ Thị Xanh, Trưởng phòng Quản lý lao động - tiền lương và bảo hiểm xã hội (Sở LĐ-TB&XH tỉnh Quảng Ninh) cho biết, từ trước tới giờ, các nhà thầu Trung Quốc luôn chậm trễ trong việc đăng ký cấp phép lao động tại các gói thầu nhiệt điện. Một trong những nguyên nhân để họ "vin cớ" là thủ tục đăng ký cấp phép còn phức tạp trong khi lượng nhân công rất lớn. Mặt khác, nhà thầu thường viện lý do áp lực về tiến độ công trình nên buộc phải đưa người Trung Quốc sang làm cho nhanh, rồi từ từ làm thủ tục sau.
Các dự án nhiệt điện ở Quảng Ninh, lao động người nước ngoài luôn chiếm số đông.
Và nữa, qua mỗi một đợt kiểm tra, nếu bị phát hiện, nhắc nhở, nhà thầu luôn ra vẻ lắng nghe, nghiêm túc nhận khuyết điểm, cam kết chỉ sử dụng lao động nước ngoài được cơ quan sở tại cấp phép. Thế nhưng đến đợt kiểm tra tiếp theo, tình hình không hề thay đổi. Hậu quả là việc sử dụng lao động bất hợp pháp cũ chưa giải quyết xong, lớp mới lại ào vào chỉ với tấm hộ chiếu du lịch ngắn ngày mà chẳng cần xin phép ai.
Sẽ kiên quyết trục xuất các trường hợp không phép là quan điểm của Phòng Quản lý xuất nhập cảnh - Công an tỉnh Quảng Ninh đối với người nước ngoài lao động trái phép trên địa bàn. Tuy nhiên, để giải quyết được tình trạng này, cần phải có sự phối hợp chặt chẽ của các cấp, ngành chức năng trong việc cải cách thủ tục cấp giấy phép cho đối tượng lao động nước ngoài theo hướng thuận tiện, đơn giản, đáp ứng quy định Nhà nước. Hiện tại, Sở LĐ-TB&XH tỉnh cam kết luôn tạo điều kiện tối đa cho các doanh nghiệp, nhà thầu nước ngoài đến đăng ký, làm thủ tục cấp phép lao động cho người lao động nước ngoài.
Được biết mới đây, Công an tỉnh Quảng Ninh cũng đã có thông báo gửi đến từng cơ quan, doanh nghiệp, các tổ chức, văn phòng đại diện và nhà thầu nước ngoài trên địa bàn tỉnh, đề nghị rà soát lại toàn bộ lao động là người nước ngoài tại đơn vị mình và phải tiến hành làm thủ tục xin cấp phép lao động cho những người chưa có giấy phép lao động theo quy định, nếu không cơ quan Công an sẽ buộc phải xuất cảnh hoặc trục xuất theo quy định của pháp luật Việt Nam
