Theo số liệu của UBND tỉnh Quảng Ninh, từ đầu năm 2012 đến nay, các cơ quan chức năng trên địa bàn tỉnh đã phát hiện, bắt giữ, xử lý gần 49 vụ với 57 đối tượng mua bán, vận chuyển, tàng trữ và sử dụng pháo trái phép, thu trên 4.500kg pháo nổ các loại, khởi tố 19 vụ với 32 bị can, xử lý hành chính 10 vụ gồm 14 đối tượng. Trong đó, phần lớn là các vụ việc do lực lượng Công an phát hiện. Đặc biệt, vụ bắt giữ hơn 2,7 tấn pháo tại TX Quảng Yên và vụ cháy nổ do pháo tại TP Hạ Long khiến 2 người thiệt mạng đã cho thấy càng về thời điểm cuối năm, hoạt động của các đối tượng buôn bán, vận chuyển, tàng trữ và sử dụng pháo trái phép càng trở nên phức tạp, manh động, hậu quả nguy hiểm với nhiều phương thức, thủ đoạn mới.
Báo cáo của các ngành chức năng cũng cho thấy, pháo lậu dù thường xuyên bị đấu tranh ngăn chặn song do lợi nhuận cao, một bộ phận người dân vẫn có nhu cầu tiêu thụ sử dụng và dịp tết cổ truyền khiến các đầu nậu bất chấp việc cấm đoán, tìm mọi phương thức, thủ đoạn để buôn lậu pháo. Mặt khác, do địa bàn biên giới trải dài trên nhiều huyện, thành phố cả đường bộ lẫn đường biển nên rất khó khăn trong việc kiểm soát. Đại đa số pháo các loại không nhập khẩu theo đường chính thức mà chỉ len lỏi qua các đường mòn. Thậm chí, khi vận chuyển vào nội địa, "pháo tặc" chỉ men theo hai bên cánh gà nhằm tránh sự bao quát của Trạm Kiểm soát liên hợp KM 15-Bến tàu Dân Tiến.
Pháo lậu bị bắt giữ tại Trạm Kiểm soát liên hợp KM 15-Bến tàu Dân Tiến.
Một thực tế khác, một số cư dân biên giới thuộc các thành phố, huyện như Móng Cái, Hải Hà, Bình Liêu vẫn không coi pháo lậu là hàng lậu, vô tình tiếp tay đối tượng bằng hành vi tham gia cất giấu, ém hàng, xé lẻ, ngụy trang và vận chuyển thuê theo cách thức bao trọn gói, mất pháo phải đền tiền. Chính vì vậy, các đối tượng này chống đối rất quyết liệt lực lượng chức năng.
Quảng Ninh có vùng bờ biển tiếp giáp với hải phận Trung Quốc rộng mênh mông, phần lớn lượng pháo lậu vận chuyển về Việt Nam là theo tuyến biển nên rất khó phát hiện. Từ thực tiễn trên, chống pháo lậu lần này cần phải triển khai trên mọi lĩnh vực từ khâu nhập lậu, vận chuyển đến tiêu thụ và sử dụng. Đặc biệt, trong bối cảnh kinh tế suy giảm, việc sử dụng một lượng tiền lớn vào việc đốt pháo là sự lãng phí... không thể tha thứ
Tại Công văn 6268/UBND-NC mới đây, UBND tỉnh chỉ đạo: công tác chống pháo lậu cần phải triển khai với một tinh thần mới, quyết liệt, đồng bộ lấy tinh thần thực hiện tốt Nghị định 36CP-NĐ của Chính phủ làm cơ sở pháp lý để triển khai. Trước mắt, triển khai ngay các đợt tuyên truyền đến tận người dân, tận trường học bằng nhiều hình thức, nội dung, nhằm vận động mọi tầng lớp nhân dân nâng cao nhận thức, tham gia đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật về sản xuất, buôn bán, tàng trữ, kinh doanh, vận chuyển và sử dụng đốt, thả các loại pháo, đèn trời, vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ (VK, VLN, CCHT) trái phép; tố giác, tự giác giao nộp vũ khí, VLN, CCHT trái phép; tổ chức cho các hộ dân, cơ quan, đơn vị, trường học, nhất là đối tượng thanh thiếu niên, HSSV ký cam kết không vi phạm; thành lập đoàn liên ngành kiểm tra việc thực hiện các văn bản của nhà nước, địa phương về thực hiện công tác này.
Tỉnh giao nhiệm vụ Công an Quảng Ninh chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương tiếp tục tham mưu với cấp uỷ, chính quyền, phối hợp với các lực lượng chức năng trên địa bàn, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, kiểm tra, rà soát, phát hiện và xử lý các trường hợp vi phạm theo hướng nghiêm khắc. Trong đó, cùng với các lực lượng Bộ đội Biên phòng, BCH quân sự địa phương, Quản lý thị trường Cục Hải quan... bàn phương án phối hợp, phân công địa bàn tuần tra kiểm soát chặt chẽ trên tất cả các tuyến giao thông đường bộ, đường thủy, đường sắt liên quan đến biên giới và vận chuyển sâu trong nội địa. Đặc biệt, cần có phương án tăng cường tuần tra khu vực biên giới nhất là đường mòn có điểm thông biên, các kho hàng, bến bãi nghi vấn là điểm tập kết pháo lậu, hàng lậu.
Theo UBND tỉnh Quảng Ninh, nếu làm tốt các phương án này và với tinh thần cả xã hội cùng vào cuộc, cùng chung tay chung sức, pháo lậu chắc chắn sẽ ngăn chặn được.Theo nguồn tin riêng của Báo CAND, từ hơn một tuần qua, tại các chốt trạm kiểm soát liên ngành trên QL18 thuộc khu vực huyện Tiên Yên, hoạt động kiểm tra hàng lậu, pháo lậu được triển khai hết sức nghiêm ngặt, lượng hàng lậu đổ về các điểm trung chuyển lớn và phát luồng như TP Hạ Long, Hải Phòng đã giảm hẳn.
Một đầu nậu cho biết, trước kia, công vận chuyển bao trọn gói một thùng hàng đồ chơi Trung Quốc kích cỡ 60x80x30 từ Móng Cái về Hải Phòng giá chỉ 100.000đ. Nhưng nay đặt giá tăng gấp 4 lần vẫn không nhà xe nào dám chở, vì có chở cũng không qua được một loạt các trạm, chốt kiểm tra cố định lẫn cơ động. Đây là cơ sở để Quảng Ninh tin rằng, việc cấm pháo từ nay đến giáp Tết âm lịch sẽ được triển khai hiệu quả. Pháo không thể nhập lậu về thì việc đốt pháo trong đêm giao thừa, trong Tết tại Quảng Ninh và các địa phương khác chắc chắn cũng sẽ giảm
