Khổ vì nắng nóng
Theo ông Nhâm Xuân Sỹ, Giám đốc Đài khí tượng thủy văn Quảng Ngãi, không riêng Quảng Ngãi mà cả khu vực miền Trung đang trải qua đợt nắng nóng lịch sử từ trước đến nay. Nhiệt độ có lúc đến 39 độ C. Năm 2014, nhiệt độ trung bình trên 37 độ C chỉ có 13 ngày, nhưng năm nay đến thời điểm này kéo dài đến 19 ngày. Đặc biệt, trong 10 ngày cuối tháng 5 đã xuất hiện nhiệt độ trung bình vượt mức lịch sử, tác động lớn đến đời sống sinh hoạt và sản xuất của người dân.
 |
| Nắng nóng dòng kênh khô cạn, nhà máy đứng bánh. |
Thực tế, có nhiều nơi ở miền Trung nhiệt độ còn cao đến 42 độ C. Nắng nóng đã làm nhiều nơi ở Quảng Ngãi trở nên khô hạn. Với các địa phương bãi ngang ven biển, tình trạng nước nhiễm mặn, nhiễm phèn cũng đang diễn ra nghiêm trọng. Như nhiều hộ dân ở dọc ven biển xã Tịnh Khê, TP. Quảng Ngãi phản ánh, do nắng nóng các giếng nước đã tăng dần độ mặn, khiến nhiều gia đình phải mua thiết bị lọc về để lọc nước. Nhưng ông Nguyễn Văn Ba người địa phương cho biết: “Độ mặn tăng cao, có máy lọc cũng xử lý được chất phèn, độ mặn không giảm được. Do đó hầu hết người dân ở đây phải mua nước lọc trong bình về uống và nấu ăn, còn nước giếng chỉ để tắm giặt”.
 |
| Nắng nóng người dân tiết kiệm từng giọt nước. |
Còn tại, xã Bình Châu, huyện Bình Sơn, có nhiều hộ dân thấy nguồn nước bị nhiễm phèn ngày càng nặng nên phải lên vùng đồi cao để khoan giếng và mua đường ống, máy bơm để dẫn nước về dùng. Hay như ở xóm cù lao Mỹ An, thôn Mỹ Tân, xã Bình Chánh, huyện Bình Sơn, xóm có gần 1.000 hộ dân, thì đã có đến hơn 800 hộ dân sống trong cảnh thiếu nước sinh hoạt. Muốn có nước sinh hoạt nhà nào cũng tích trữ đầy đủ các lu, thùng, can nhựa chứa nước mưa, hoặc đi mua nước về sủ dụng.
 |
| |
Nắng nóng gây nên cảnh thiếu nước không chỉ các địa phương trên mà tại các xã An Vinh, An Hải và An Bình của huyện đảo Lý Sơn, ngư dân đang đối mặt với sự thiếu nước ngọt chưa từng có trong lịch sử. Tại đây đã có hàng trăm giếng nước mới đào, nâng tổng số giếng nước trên đảo từ 546 giếng năm 2014 lên 1.300 giếng trong mùa khô này. Mà đào giếng người dân phải tốn trên 150 triệu đồng/giếng. Có những gia đình đào đến 3 giếng. Thế nhưng khô hạn nên những cánh đồng tỏi, hành vẫn đói nước.
Cần hành động khẩn cấp
Trước tình hình nắng nóng ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân, ông Nguyễn Quốc Vương, Chủ tịch UBND xã Bình Châu cho biết: Để giả quyết vấn đề nắng nóng dẫn đến kho hạn gây thiếu nước sinh hoạt ở người dân, xã tiến hành cho xây dựng công trình nước sinh hoạt tại thôn Châu Me, từ nguồn vốn của Chương trình mục tiêu quốc gia về nước sạch nông thôn và 10% nhân dân đóng góp, công suất cung cấp cho khoảng 40 hộ dân, tổng kinh phí gần 500 triệu đồng, song công trình này cũng chỉ đáp ứng một phần nhu cầu của người dân. Về lâu dài rất cần có sự đầu tư đồng bộ hệ thống nước sạch để phục vụ nhu cầu cho người dân địa phương. Còn một số địa phương như đã nói, người dân đã phải bỏ tiền túi ra đào, khoan giếng, tưới cho cây trồng và phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt.
 |
| Khổ vì giếng nước nhiễm mặn. |
Thực tế, những năm qua, từ miền núi đến vùng ven biển, hải đảo Nhà nước đã và đang đầu tư nhiều công trình nước sạch nhằm để mục đích phục vụ cho đời sống của người dân, nhất là ở những vùng khó khăn về nguồn nước ngọt, song vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu. Do những năm gần đây, các vùng bãi ngang ven biển đang bị tác động mạnh của biến đổi khí hậu, cùng với đó hoạt động sản xuất của dân cư ven biển không theo quy hoạch, như nuôi tôm tự phát dẫn đến tình trạng nhiễm mặn ngày càng nghiêm trọng, khiến nguồn nước ngọt cạn kiệt dần.
Trước tình hình nắng nóng, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT, Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống thiên tai Cao Đức Phát vừa ban hành Công điện khẩn số 02/CĐ - TW gửi BCH PCTT và TKCN các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ; các bộ, ngành nhằm khẩn cấp, chủ động ứng phó, khắc phục hậu quả nắng nóng. Theo đó, yêu cầu BCH PCTT và TKCN các tỉnh, thành phố và các bộ, ngành chỉ đạo, tổ chức theo dõi, cập nhật liên tục tình hình nắng nóng, hạn hán để chủ động xây dựng và điều chỉnh kế hoạch phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả do nắng nóng, khô hạn và thiếu nước gây ra phù hợp thực tế sinh hoạt, sản xuất của nhân dân, giảm thiểu thiệt hại và đạt hiệu quả…
Nắng nóng đang diễn ra gay gắt, nhiều địa phương còn xuất hiện cơn giông mạnh, kèm theo lốc xoáy và sấm sét, nếu người dân không có biện pháp phòng tránh kịp thời, tìm nơi trú ẩn an toàn thì sẽ xảy ra những hạn quả đáng tiếc. Như ở Quảng Ngãi thời gian gần đây đã có nhiều người bị sét đánh chết. Do đó các địa phương rất cần nghiêm túc, khẩn cấp thực hiện Công điện khẩn nói trên, phải đồng hành với người dân trong “cuộc chiến” nắng nóng, khô hạn này. Được biết Quảng Ngãi cũng đang tích cực triển khai chống nắng nóng và khô hạn.
