PV: Xin đồng chí cho biết, tình hình TNGT đường thủy trong 6 tháng đầu năm 2011? Có gì khác biệt so với cùng kỳ năm trước?
Đại tá Nguyễn Văn Tuyên: Trong 6 tháng đầu năm 2011, trên đường thủy nội địa cả nước đã xảy ra 67 vụ tai nạn, liên quan đến 96 phương tiện, làm chết 78 người, bị thương 9 người, chìm đắm 73 phương tiện. So với cùng kỳ năm 2010, tăng 7 người chết, giảm 1 người bị thương. Tuy nhiên, một vấn đề nổi bật hết sức đáng quan tâm đó là tai nạn giao thông do phương tiện chở khách du lịch gây ra, cụ thể là vụ đắm tàu Trường Hải ở Vịnh Hạ Long làm chết 12 người và vụ đắm tàu Dìn Ký trên sông Sài Gòn làm chết 16 người. Ngoài ra, vụ đắm thuyền trên sông Lô ở Tuyên Quang do gia đình dùng phương tiện cá nhân đi ăn cưới, do sông sâu, nước chảy xiết, thuyền chở quá tải nên đã bị chìm làm 9 người tử nạn. Như vậy, chỉ 3 vụ tai nạn trên đã làm chết 36 người, chiếm gần 50% tổng số người thiệt mạng.
PV: Theo đồng chí, nguyên nhân chính để xảy ra các vụ tai nạn trên là gì?
Đại tá Nguyễn Văn Tuyên: Mặc dù chưa có kết quả điều tra vụ tai nạn tàu Dìn Ký nhưng theo tôi nguyên nhân chính, quan trọng nhất gây ra tai nạn, đó là lỗi chủ quan của con người, do trình độ năng lực, kể cả tuổi đời, tuổi nghề của người điều khiển phương tiện. Ví dụ như tàu du lịch Trường Hải, nguyên nhân tai nạn là do tổ thủy thủ ý thức kém, đã tự bỏ gác và làm sai quy trình khiến nước tràn gây chìm tàu. Cụ thể là khi tắt máy phải đóng các van ở ống thông sông. Do tổ thủy thủ không đóng các van trên nên khi bị bục đường ống dẫn đến việc nước chảy vào buồng máy, trong khi đó, thuyền trưởng cũng như các thuyền viên đã bỏ trực đêm nên không phát hiện và xử lý kịp thời. Đối với tàu Dìn Ký, người điều khiển phương tiện là anh Lê Văn Đức không có bằng cấp, chứng chỉ chuyên môn, không đủ điều kiện để lái tàu nhưng vẫn điều khiển phương tiện, gây tai nạn cũng là do lỗi chủ quan của con người. Cơ quan điều tra xử lý cả Thuyền trưởng tàu Dìn Ký vì đã để người không đủ điều kiện điều khiển các phương tiện giao thông đường thủy lái chiếc tàu trên gây tai nạn là đúng pháp luật và cần thiết. Theo đó, đối với hành vi này, nếu gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù đến 10 năm. Vụ chìm thuyền trên sông Lô cũng do con người chủ quan, chở quá tải...
PV: Về kinh nghiệm của người điều khiển phương tiện, điều này quan trọng như thế nào khi xử lý tình huống xảy ra thưa đồng chí?
Đại tá Nguyễn Văn Tuyên: Kinh nghiệm của người điều khiển phương tiện thủy rất quan trọng; đặc biệt là biện pháp xử lý khi có tình huống xảy ra. Theo đó, khi dông gió thì bắt buộc phải điều khiển phương tiện xuôi gió, xuôi sóng hoặc ngược gió, ngược sóng, trong đó, ngược gió, ngược sóng sẽ an toàn hơn vì có thể làm chủ được tốc độ. Điều cấm kị là đi ngang bởi vô tình đã biến phương tiện thành cánh buồm, chắc chắn không thể an toàn. Trường hợp tàu Dìn Ký cũng vậy, do anh Đức không được học hành, không có kinh nghiệm nên khi xảy ra dông gió đã để tàu đi ngang, trong khi các cửa đều đóng kín. Đây cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tai nạn. Trường hợp tàu Trường Hải chìm trên vịnh Hạ Long cũng vậy, thuyền trưởng là anh Nguyễn Văn Minh, mới 22 tuổi. Theo quy định của pháp luật thì anh Minh có đủ năng lực hành vi nhưng theo tôi, cái tuổi này thì kinh nghiệm chắc chắn còn non nớt nên khả năng ứng phó khi gặp sự cố sẽ hạn chế. Vì thế, nên nghiên cứu, quy định lại điều kiện để được cấp bằng thuyền trưởng đối với tàu chở khách, những người trẻ, mới học xong, cần có thời gian thực tập, lái phụ trước khi được làm thuyền trưởng.
PV: Trách nhiệm quản lý của chính quyền địa phương cũng phải đặt ra trước các vụ tai nạn giao thông đường thủy?
Đại tá Nguyễn Văn Tuyên: Chắc chắn việc quản lý của chính quyền địa phương và các ngành chức năng có ảnh hưởng lớn đến việc ngăn chặn, giảm tai nạn giao thông đường thủy. Các địa phương phải chung tay, đồng lòng, nêu cao trách nhiệm của mình mới có thể ngăn chặn các vi phạm xảy ra. Trước đây, một địa phương coi nhẹ trách nhiệm trong việc quản lý các bến đò ngang dân sinh. Hậu quả đã xảy ra một số vụ tai nạn, trong đó nghiêm trọng nhất là vụ đắm đò trên sông Gianh, huyện Quảng Trạch, Quảng Bình làm 42 người tử nạn. Sau vụ tai nạn thương tâm đó, do các địa phương làm tốt công tác quản lí địa bàn, nêu cao tinh thần trách nhiệm nên tai nạn tương tự không xảy ra. Như vậy, rõ ràng là khi các cấp, các ngành, nhất là các địa phương nêu cao tinh thần trách nhiệm thì tai nạn chắc chắn sẽ giảm.
PV: Trong thời gian tới lực lượng Cảnh sát đường thủy sẽ làm gì để giảm thiểu tai nạn, nhất là khi mùa bão lũ đã cận kề?
Đại tá Nguyễn Văn Tuyên: Cục Cảnh sát đường thủy (C67) đã chỉ đạo PC 67 các địa phương tăng cường tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện và xử lí nghiêm các vi phạm; trọng tâm xử lý các lỗi vi phạm có thể gây tai nạn như: người điều khiển phương tiện không có bằng, chứng chỉ chuyên môn, phương tiện không đăng ký, đăng kiểm, chở quá vạch mớm nước an toàn, thiếu trang thiết bị an toàn... Kiểm tra, xử lý vi phạm của các phương tiện chở khách như: tàu du lịch, đò ngang, đò dọc... Đồng thời, chúng tôi sẽ tiếp tục tuyên truyền sâu rộng hơn nữa để nhân dân có ý thức trong việc chủ động phòng tránh tai nạn, nắm vững các quy định của pháp luật trong lĩnh vực giao thông đường thủy, cũng như cảnh báo các nguy hiểm có thể xảy ra để nhân dân phòng tránh kịp thời.
Xin cảm ơn đồng chí!
